Jak określić wiek osoby, której kości zostały spalone na stosie pogrzebowym ponad 2500 lat temu? W przypadku grobów ciałopalnych archeolodzy i antropolodzy od dawna mierzą się z ograniczeniami materiału, który bywa silnie przepalony, rozdrobniony i pozbawiony wielu cech diagnostycznych. Najnowszy artykuł w „Scientific Reports” … Czytaj więcej…
W monumentalnym ośrodku Wari na północnym wybrzeżu Peru archeolodzy od lat odkrywają groby elit, ślady rytuałów i przedmioty, które pokazują skalę władzy pierwszego wielkiego imperium Andów. Tym razem bohaterami badań nie są jednak złote ozdoby ani tkaniny, lecz psy. Ich kości, zęby i zachowana … Czytaj więcej…
W rejonie jednej z najważniejszych urartyjskich twierdz w Armenii archeolodzy rozpoznali ponad 1000 km struktur związanych z dawną gospodarką wodną. Część z nich może być śladem starożytnych kanałów irygacyjnych, znanych dotąd przede wszystkim z urartyjskich inskrypcji. Argisztihinili było jednym z najważniejszych ośrodków państwa Urartu w … Czytaj więcej…
W Oleśnicy Małej na Dolnym Śląsku archeolodzy zaglądają pod dziedziniec dawnego założenia pałacowego, szukając śladów jednej z najważniejszych śląskich siedzib templariuszy. Pod późniejszym brukiem natrafili już na gotyckie cegły, jamę grobową i fundamenty tajemniczego obiektu. Czy mogą to być pozostałości kaplicy zakonu? Oleśnica Mała, … Czytaj więcej…
Nowe badania starożytnego DNA z neolitycznych grobowców w Caithness i na Orkadach nie pokazują prostej genealogii całych społeczności. Ukazują coś ciekawszego: jak wybrane relacje pokrewieństwa, architektura grobowców i ich położenie w krajobrazie mogły razem tworzyć sposób mówienia o pochodzeniu, przynależności i pamięci o zmarłych. … Czytaj więcej…
Na pustyni między Nilem a Morzem Czerwonym zidentyfikowano 280 monumentalnych struktur grobowych, z czego aż 260 nie było wcześniej znanych. Nowe badania pokazują, że nie są to pojedyncze, przypadkowe obiekty, lecz ślad szerokiej tradycji pogrzebowej dawnych społeczności pasterskich, funkcjonujących w czasie, gdy północno-wschodnia Afryka … Czytaj więcej…
Czy naczynia kultury pucharów dzwonowatych służyły do picia alkoholu? Najnowsze analizy chemiczne wskazują, że co najmniej część z nich miała kontakt z fermentowanymi napojami. Nie da się jeszcze powiedzieć, czy było to piwo w dzisiejszym rozumieniu, czy raczej złożona mieszanina zbóż, owoców i innych … Czytaj więcej…
Celem projektu jest wydanie katalogu interesującej grupy zabytków archeologicznych z Polski południowo-wschodniej, znajdujących się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Rzeszowie. Publikacja będzie pierwszym całościowym opracowaniem pradziejowej i wczesnośredniowiecznej biżuterii z kolekcji muzeum, w której znajdują się również precjoza unikatowe w skali całego kraju. InstytucjaMuzeum … Czytaj więcej…
Najnowsze wyniki badań zębów z jaskini Stajnia pozwoliły zidentyfikować co najmniej siedmiu neandertalczyków sprzed około 120–92 tys. lat. To najstarsza tak dobrze rozpoznana grupa z obszaru na północ od Karpat i rzadki przypadek, gdy z jednego stanowiska można odtworzyć fragment dziejów populacji w tej … Czytaj więcej…
Na cmentarzysku w Domasławiu leżącym pod Wrocławiem odkryto tysiące naczyń. Przez lata patrzono na nie głównie jak na wyposażenie grobów, element uczty pogrzebowej albo pojemniki na dary dla zmarłych. Nowe badania pokazują jednak coś więcej: część z nich mogła aktywnie uczestniczyć w obrzędach, służąc … Czytaj więcej…
Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.
