Naszyjnik ze szklanych paciorków i muszli kauri, ozdoby głowy, bursztynowy krzyżyk i metalowy enkolpion z cmentarzyska przy ul. Bokšto w Wilnie

Co zęby pierwszych chrześcijan Wilna mówią o początkach miasta?

Na długo przed oficjalnym chrztem Litwy w Wilnie istniała wspólnota, która chowała zmarłych według chrześcijańskiego obrządku. Wyniki najnowszych badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „Antiquity”. Autorzy połączyli dane archeologiczne, antropologiczne, izotopowe i radiowęglowe, aby przyjrzeć się pochodzeniu jednej z najwcześniejszych znanych społeczności chrześcijańskich średniowiecznego Wilna. … Czytaj więcej…

Rekonstrukcja grobu 154 z Opola-Groszowic: kobieta ułożona na drewnianych marach, z diademem, ozdobami i naczyniami.

Bursztyn wracał z południa? Badania cmentarzyska sprzed 2700 lat w Opolu

Paciorki, fragmenty metalu i resztki drewna z cmentarzyska sprzed około 2700 lat prowadzą od Bałtyku przez Italię po wschodnią część Morza Śródziemnego. Najnowsze analizy pokazują też, że sposób chowania zmarłych mógł odzwierciedlać ich pozycję w miejscowej społeczności. Nowe odkrycie nie zawsze wymaga nowych wykopalisk. … Czytaj więcej…

Uczestnicy konferencji jubileuszowej KAFU podczas wspólnego zdjęcia na scenie w Złotowie

Wielki Jubileusz 25-lecia KAFU

Kommission zur Erforschung von Sammlungen archäologischer Funde und Unterlagen aus dem nordöstlichen Mitteleuropa (KAFU) to międzynarodowa organizacja non-profit, której zadaniem jest rekonstrukcja wiedzy o utraconych w trakcie wojny zasobach archeologicznych. W ciągu 25 lat działalności pole jej zainteresowań objęło całą środkową Europę i Ukrainę. … Czytaj więcej…

Wały wczesnośredniowiecznego grodu w lesie na Starym Książu oraz wstawione zdjęcie złoconego okucia w kształcie krzyża

Krzyżyk ze Starego Książa z przełomu IX i X w. Co ujawniły nowe badania?

Pod romantycznymi ruinami w Wałbrzychu kryją się pozostałości rozległego grodu z końca IX wieku oraz ambitnej rezydencji śląskiego Piasta. Nowe opracowanie wzmacnia wczesne datowanie pozłacanego okucia w kształcie krzyża, ale przede wszystkim pozwala lepiej zrozumieć niezwykłą historię całego Starego Książa. Stary Książ dziś kojarzy … Czytaj więcej…

Zbliżenie górnej części szkieletu w grobie nr 75. Nad szyją zmarłej widoczny jest silnie skorodowany, łukowato wygięty żelazny sierp.

Nie tylko sierp i kłódka. Co ujawniły nowe badania kobiety z Pnia?

Gdy w 2022 roku w Pniu odkryto grób młodej kobiety z sierpem przy szyi i kłódką na palcu stopy, znalezisko szybko obiegło świat. Najnowsza publikacja pokazuje jednak, że te przedmioty były dopiero początkiem zagadki. Analizy DNA, izotopów, szczątków i wyposażenia pozwoliły dokładniej określić wiek, … Czytaj więcej…

Prof. Patrycja Prządka-Giersz odsłania pochówek młodego mężczyzny z metalowymi przedmiotami w Castillo de Huarmey

Z Boliwii do Peru? Grudka z grobu Wari zdradza kontakty sprzed około 1000 lat

Wśród przedmiotów złożonych w grobie młodego mężczyzny w Castillo de Huarmey znajdowała się bezkształtna grudka, bardziej przypominająca odpad niż cenny zabytek. Najnowsze analizy wykazały jednak, że zachowała informacje o wytopie brązu arsenowego i kontaktach obejmujących znaczną część Andów. Społeczności Wari stworzyły w okresie Horyzontu … Czytaj więcej…

Widok cerkwi w Szczawnem z lotu ptaka z powiększeniem przedstawiającym odnalezioną niemiecką pickelhaubę.

Nieznany cmentarz wojenny odkryty w Szczawnem. Kim byli pochowani żołnierze?

Archiwalny plan doprowadził badaczy do miejsca, które niemal całkowicie uległo zapomnieniu. W Szczawnem w gminie Komańcza odnaleziono zapomniany cmentarz z czasów I wojny światowej. Ponad 20 jam grobowych, elementy umundurowania oraz ślady zabiegów medycznych pozwalają odtworzyć losy żołnierzy kilku armii – w tym jednej, … Czytaj więcej…

Zamek Bolków z lotu ptaka oraz okładka pierwszego tomu „Zamków i dworów obronnych na Śląsku”

Śląskie zamki pod jednym dachem. Katalog o księstwie świdnickim już jest dostępny!

Od monumentalnego Książa i Bolkowa po porośnięte lasem relikty zamków górskich, dawne dwory rycerskie i ledwie widoczne w terenie kopce. Internetowy „Katalog zamków i dworów obronnych Śląska” ma zebrać rozproszoną wiedzę o setkach takich miejsc. Jednym z najważniejszych rezultatów projektu jest pierwszy tom poświęcony … Czytaj więcej…

Dłoń w niebieskiej rękawiczce trzyma dwa nieregularne, silnie skorodowane fragmenty metalu

Przełom w poszukiwaniach grobów polskich żołnierzy w Łambinowicach!

Po ponad 80 latach od zakończenia wojny archeolodzy natrafili na Starym Cmentarzu Jenieckim w Łambinowicach na zespół grobów, który może być długo poszukiwaną kwaterą polskich żołnierzy wziętych do niewoli przez Niemców. W jednym z pochówków odnaleziono guziki z polskim orłem oraz połówkę wojskowego znaku … Czytaj więcej…

Widok z drona na archeologów pracujących w wykopie przy pionowej ścianie wapiennego ostańca w Przewodziszowicach.

Ślady ataku sprzed 600 lat w Przewodziszowicach? Wyniki nowych badań

Średniowieczna strażnica w Przewodziszowicach należy do najmniej poznanych warowni Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Najnowsze badania archeologiczne przyniosły jednak zaskakująco bogaty materiał zabytkowy – od licznych elementów uzbrojenia po przedmioty codziennego użytku. Znaleziska mogą być śladem ataku na warownię, ale ostateczną odpowiedź przyniosą dopiero dalsze analizy zabytków. … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.