Göbekli Tepe z zaznaczonymi miejscami dwóch pochówków oraz grób zbiorowy ze skupieniem czaszek i kości długich.

Pierwsze groby odkryte w Göbekli Tepe! Czy wyjaśnią zagadkę setek ludzkich kości?

Od początku badań Göbekli Tepe archeolodzy znajdowali wśród pozostałości monumentalnych budowli setki fragmentów ludzkich kości. Niektóre nosiły ślady celowych nacięć, inne wyglądały tak, jakby trafiły tam przypadkiem. Przez lata trudno było wyjaśnić ich pochodzenie. Pierwsze odkryte na stanowisku pochówki pozwalają dziś spojrzeć na tę … Czytaj więcej…

Porównanie wielkości fasad świątyń w Salaminie, Amathous i Kourion z hipotetyczną budowlą z Latsithkia.

Nieznana świątynia pod Kourion? Kamienne fragmenty wskazują na rzymską budowlę kultową

Odkryty blisko 30 lat temu na jednym ze wzgórz w pobliżu starożytnego Kourion na Cyprze zespół kamiennych elementów architektonicznych czekał na opracowanie. Nowa analiza wskazuje, że mogły pochodzić z nieznanej dotąd budowli wzniesionej pod koniec I wieku n.e. Jej skala, dekoracja i położenie sugerują … Czytaj więcej…

Grafika z fotografią pałki wodnej i planem grobu R300 z Czarnówka

Poduszki na wieczny spoczynek? Pałka wodna w grobach sprzed 1800 lat z Czarnówka

W czterech grobach z cmentarzyska w Czarnówku na Pomorzu zachowały się zbite warstwy materii organicznej, które do tej pory trudno było dokładnie zidentyfikować. Jedną z nich określano nawet jako „poduszkę z mchu”. Badania mikroskopowe wykazały jednak, że mchu tam nie było. Były za to … Czytaj więcej…

Kruche ślady przeszłości. Wrocław i Gdańsk w świetle znalezisk szklanych od XIV do XVII wieku

Kruche ślady przeszłości. Wrocław i Gdańsk w świetle znalezisk szklanych od XIV do XVII wieku

Projekt „Kruche ślady przeszłości. Wrocław i Gdańsk w świetle znalezisk szklanych od XIV do XVII wieku” ma na celu zbadanie sieci handlowych oraz charakteru lokalnej produkcji szkła w dwóch ważnych ośrodkach miejskich późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności. Badacze spróbują ustalić, skąd trafiały do Wrocławia … Czytaj więcej…

Archeolodzy podczas badań cmentarzyska w Kwiatkowicach, z kamiennymi konstrukcjami grobów widocznymi w wykopie

Groby sprzed 1000 lat w Kwiatkowicach. Broń, biżuteria i kamienne konstrukcje

Archeolodzy zakończyli trzeci sezon badań cmentarzyska w Kwiatkowicach w województwie łódzkim. Odkrywane zabytki i pochówki pozwalają zajrzeć do świata mieszkańców XI-wiecznej Polski oraz śledzić zmiany zachodzące w ich obyczajach pogrzebowych. Kwiatkowice leżą w powiecie łaskim, około 25 km na zachód od Łodzi. Od 2024 … Czytaj więcej…

Uczta przedstawiona na Tkaninie z Bayeux. Biskup Odo błogosławi jedzenie i napoje podczas posiłku poprzedzającego bitwę pod Hastings w 1066 rok

Co gotowali wikingowie w Anglii? Okazuje się, że nie ryby

Skandynawscy osadnicy przybywali do Anglii ze świata, w którym ryby odgrywały ważną rolę w gospodarce i diecie. Czy po migracji nadal przygotowywali je w podobny sposób? Naukowcy zajrzeli do ceramicznych naczyń sprzed ponad 1000 lat. Porównanie zabytków z Anglii i Danii przyniosło wynik mówiący … Czytaj więcej…

Zwierzęce zęby tworzące fragment naszyjnika odsłoniętego w ziemi podczas wykopalisk koło Żórawiny

Naszyjnik z 42 zębów i groby sprzed 1600 lat. Nowe odkrycia koło Żórawiny

Archeolodzy i antropolodzy badający stanowisko koło Żórawiny na Dolnym Śląsku odsłonili groby społeczności żyjącej około 1600 lat temu, w tym pochówki ze skrępowanymi stopami i możliwymi śladami przemocy. To jednak pod koniec badań czekała ich prawdziwa niespodzianka – znacznie starszy kurhan, a w nim … Czytaj więcej…

Brązowa moneta Seutesa III z otworem do zawieszania zestawiona ze zdjęciem miejsca jej odkrycia w wykopie.

To najstarsza znana moneta z wykopalisk w Polsce! Zabytek z Łysej Góry ma ponad 2300 lat

Mały przedmiot z brązu odnaleziony podczas tegorocznych wykopalisk na Łysej Górze pod Chorzelami okazał się najstarszą znaną monetą odkrytą podczas wykopaliskowych badań archeologicznych na ziemiach współczesnej Polski. Wybito ją w Tracji pod koniec IV w. p.n.e., około 1500 km od miejsca odnalezienia. Jak mogła … Czytaj więcej…

Naszyjnik ze szklanych paciorków i muszli kauri, ozdoby głowy, bursztynowy krzyżyk i metalowy enkolpion z cmentarzyska przy ul. Bokšto w Wilnie

Co zęby pierwszych chrześcijan Wilna mówią o początkach miasta?

Na długo przed oficjalnym chrztem Litwy w Wilnie istniała wspólnota, która chowała zmarłych według chrześcijańskiego obrządku. Wyniki najnowszych badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „Antiquity”. Autorzy połączyli dane archeologiczne, antropologiczne, izotopowe i radiowęglowe, aby przyjrzeć się pochodzeniu jednej z najwcześniejszych znanych społeczności chrześcijańskich średniowiecznego Wilna. … Czytaj więcej…

Rekonstrukcja grobu 154 z Opola-Groszowic: kobieta ułożona na drewnianych marach, z diademem, ozdobami i naczyniami.

Bursztyn wracał z południa? Badania cmentarzyska sprzed 2700 lat w Opolu

Paciorki, fragmenty metalu i resztki drewna z cmentarzyska sprzed około 2700 lat prowadzą od Bałtyku przez Italię po wschodnią część Morza Śródziemnego. Najnowsze analizy pokazują też, że sposób chowania zmarłych mógł odzwierciedlać ich pozycję w miejscowej społeczności. Nowe odkrycie nie zawsze wymaga nowych wykopalisk. … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.