Dr Michał Pisz prowadzący pomiary georadarowe w Treblince. Po prawej komputerowa wizualizacja anomalii geofizycznych i rekonstrukcji obozowych konstrukcji.

Treblinka II. Ślady zbrodni, których nie udało się zatrzeć

Czy ponad 80 lat po likwidacji niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Treblinka II można jeszcze odnaleźć ślady jego zabudowy? Polsko-brytyjski zespół naukowców przeprowadził badania, które pozwoliły doprecyzować przestrzenną interpretację części infrastruktury obozowej. Szczególnie interesujące okazały się wyniki dotyczące jednego z potencjalnych miejsc masowych egzekucji, ukrytego … Czytaj więcej…

Porównanie repliki noża z brązu przed patynowaniem i po 30 dniach eksperymentu. Zdjęcia mikroskopowe pokazują zacieranie śladów szlifowania przez zieloną warstwę patyny.

Czy patyna zaciera historię zabytków z brązu? Polski eksperyment

Drobne rysy na pradziejowych nożach czy siekierach pomagają ustalić, jak je wykonano i do czego służyły. Tylko czy ślady widoczne dzisiaj są tymi samymi, które pozostawił ich dawny właściciel? Dwaj polscy archeolodzy przeprowadzili eksperyment, w którym obserwowali, jak zmienia się powierzchnia brązu pokrywanego patyną. … Czytaj więcej…

Cztery groty strzał z brązu odkryte w Wierzbicy, ułożone obok siebie na białym tle z podziałką centymetrową.

Scytyjski trop w Wierzbicy? Militaria i ozdoby sprzed 2500 lat

Brązowe groty strzał i ozdoby odkryto w Wierzbicy na południowo-wschodniej Lubelszczyźnie. W pobliskich Korniach znaleziono również sztylet, którego wiek może być zbliżony do pozostałych zabytków. Zdaniem archeologów znaleziska mogą mieć związek ze Scytami, którzy ponad 2500 lat temu docierali na tereny dzisiejszej Polski. Odkrycia … Czytaj więcej…

Mapa Europy z rozmieszczeniem wczesnośredniowiecznych skarbów srebra, złóż ołowiu i srebra oraz zabytków o sygnaturze izotopowej zgodnej ze złożami Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Strzałki oznaczają kierunki wymiany handlowej.

Skąd Bolesław Chrobry brał srebro na swoje monety? Przebadano denary Piastów

Skąd pochodziło srebro, z którego ponad 1000 lat temu wybijano pierwsze polskie monety? Najnowsze badania dwóch denarów Bolesława Chrobrego oraz monet późniejszych władców dostarczyły pierwszych tak dobrze udokumentowanych przesłanek wskazujących, że już na początku XI wieku piastowskie mennice mogły korzystać z miejscowego srebra. Wyniki … Czytaj więcej…

Zestaw trzech zdjęć brązowej figurki spod Pruszcza Gdańskiego przedstawiających całą postać, twarz i detal korpusu.

Tajemnicza figurka spod Pruszcza Gdańskiego. Czy może mieć 2000 lat?

Ma około 6 cm wysokości, została odlana z brązu i przedstawia stylizowaną postać człowieka. Niewielką figurkę znaleziono na polach w pobliżu Pruszcza Gdańskiego, tuż na południe od Gdańska, w rejonie od dawna znanym z bogatych stanowisk z epoki żelaza. Wstępnie sugeruje się wiek około … Czytaj więcej…

Przedmioty ze skarbu spalskiego ułożone na jasnym podłożu: gliniane naczynie, spiralne ozdoby z brązu, nagolenniki z brązu i żelaza oraz żelazny nóż.

Skarb sprzed 2500 lat w lasach spalskich. Co ukryto nad Pilicą?

Poszukiwali pamiątek po obu wojnach światowych, a natrafili na przedmioty pochodzące z czasów, gdy na ziemiach dzisiejszej Polski dopiero upowszechniało się żelazo. W lasach pod Spałą w województwie łódzkim odkryto bogaty zbiór pradziejowych ozdób z brązu i żelaza oraz gliniane naczynie. Znalezisko, datowane wstępnie … Czytaj więcej…

Pęk wysuszonych, złocistych wiech prosa zwyczajnego (Panicum miliaceum) z drobnymi ziarnami, rozłożony na białym tle.

Proso jedzono pod Krakowem już 3600 lat temu! To najstarszy taki ślad w Europie

Kiedy proso, z którego dziś otrzymujemy kaszę jaglaną, trafiło do jadłospisu dawnych mieszkańców ziem dzisiejszej Polski? Nowe badania szczątków ludzkich pozwoliły cofnąć datowanie najstarszych znanych śladów jego spożywania o ponad 100 lat. Międzynarodowy zespół naukowców wykazał również, że zboże to przyjmowało się stopniowo, a … Czytaj więcej…

Żelazna grzywna siekieropodobna trzymana oburącz przez uczestnika prac oraz zabytki in situ

Skarb sprzed ponad 1000 lat odkryty pod Bochnią. Czy należał do Wiślan?

W lesie pod Bochnią poszukiwacz Andrzej Korta natrafił na zespół żelaznych przedmiotów sprzed ponad 1000 lat. Wśród nich znalazły się charakterystyczne grzywny siekieropodobne, wiązane z gospodarką wczesnośredniowiecznej Małopolski. Odkrycie jest tym ciekawsze, że podobne zabytki od dawna stanowią jeden z ważniejszych argumentów w dyskusji … Czytaj więcej…

Archeolodzy Bogusław i Bożena Chorążowie z Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej podczas rozmowy o badaniach w Soli.

Po sól do Soli już 2500 lat temu? Nowe odkrycie na Żywiecczyźnie [WIDEO]

Blisko 9000 zabytków, ślady działalności sprzed ponad 2500 lat i zagadkowe pozostałości średniowiecznej zabudowy. Badania archeologiczne w Soli na Żywiecczyźnie wskazują, że już w pradziejach mogło tam funkcjonować miejsce pozyskiwania jednego z najcenniejszych wówczas surowców. Sól to dziś niewielka wieś położona w gminie Rajcza, … Czytaj więcej…

Runowa strona średniowiecznej tkaniny z Borgund z długimi, mocno skręconymi nićmi wełnianymi.

Skręcona wełna z Borgund. Jak odtworzono tkaninę sprzed około 900 lat?

Ma zaledwie 8 × 10 cm, został znaleziony ponad 60 lat temu i przez długi czas pozostawał jednym z wielu organicznych zabytków z opuszczonego miasta Borgund. Dopiero szczegółowe badania włókien, splotu i węzłów oraz seria eksperymentów pokazały, jak mógł wyglądać gotowy produkt i ile … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.