Ceglane kopuły apsyd i wykopy w Starej Dongoli. W tle widać Nil.

Wielki Kościół Jezusa w Starej Dongoli jeszcze większy? Mógł mieć 47 m szerokości

Czy w Starej Dongoli stał największy kościół średniowiecznej Nubii? Sudańsko-polska ekspedycja odsłoniła schody prowadzące do Wielkiego Kościoła Jezusa i po raz pierwszy dotarła do poziomu jego pierwotnej posadzki. Wykopaliska dają podstawy do nowych szacunków rozmiarów budowli, a w sąsiednim kościele archeolodzy natrafili na drobne … Czytaj więcej…

Widok wykopalisk archeologicznych w Domu z maską w cysternie w Ptolemais, z odsłoniętymi murami rzymskiej rezydencji i zespołem badawczym

Uczta dla oczu! Polacy odkryli w Ptolemais salę biesiadną sprzed ok. 1800 lat

Polscy naukowcy odsłonili kolejne pomieszczenie jednej z rzymskich rezydencji w starożytnym Ptolemais. Zachowana dekoracja pozwala rozpoznać jego przeznaczenie, a ślady uszkodzeń przypominają o burzliwych losach całego domu. To najnowszy rezultat badań prowadzonych we wschodniej Libii. Podczas październikowych wykopalisk w 2026 roku zespół pod kierunkiem … Czytaj więcej…

Porównanie wielkości fasad świątyń w Salaminie, Amathous i Kourion z hipotetyczną budowlą z Latsithkia.

Nieznana świątynia pod Kourion? Kamienne fragmenty wskazują na rzymską budowlę kultową

Odkryty blisko 30 lat temu na jednym ze wzgórz w pobliżu starożytnego Kourion na Cyprze zespół kamiennych elementów architektonicznych czekał na opracowanie. Nowa analiza wskazuje, że mogły pochodzić z nieznanej dotąd budowli wzniesionej pod koniec I wieku n.e. Jej skala, dekoracja i położenie sugerują … Czytaj więcej…

Grafika z fotografią pałki wodnej i planem grobu R300 z Czarnówka

Poduszki na wieczny spoczynek? Pałka wodna w grobach sprzed 1800 lat z Czarnówka

W czterech grobach z cmentarzyska w Czarnówku na Pomorzu zachowały się zbite warstwy materii organicznej, które do tej pory trudno było dokładnie zidentyfikować. Jedną z nich określano nawet jako „poduszkę z mchu”. Badania mikroskopowe wykazały jednak, że mchu tam nie było. Były za to … Czytaj więcej…

Brama Tokry w ruinach starożytnego Ptolemais w Libii, widok na dwie zachowane wieże od zachodu

Po co budowniczowie Bramy Tokry w Ptolemais zostawili aż 626 znaków?

Na kamiennych blokach jednej z najlepiej zachowanych budowli starożytnego Ptolemais w dzisiejszej Libii widnieją setki niewielkich znaków, które przez długi czas pozostawały na marginesie badań. Ich nowa analiza pozwala zajrzeć za kulisy hellenistycznego placu budowy i odtworzyć, jak oraz kiedy powstawała monumentalna Brama Tokry. … Czytaj więcej…

Prof. Patrycja Prządka-Giersz odsłania pochówek młodego mężczyzny z metalowymi przedmiotami w Castillo de Huarmey

Z Boliwii do Peru? Grudka z grobu Wari zdradza kontakty sprzed około 1000 lat

Wśród przedmiotów złożonych w grobie młodego mężczyzny w Castillo de Huarmey znajdowała się bezkształtna grudka, bardziej przypominająca odpad niż cenny zabytek. Najnowsze analizy wykazały jednak, że zachowała informacje o wytopie brązu arsenowego i kontaktach obejmujących znaczną część Andów. Społeczności Wari stworzyły w okresie Horyzontu … Czytaj więcej…

Dokumentacja archeologiczna przez lata trafiała do segregatorów, pudeł, na płyty, pendrive’y i prywatne dyski. RADOGOST chce uporządkować ten rozproszony zasób

RADOGOST – cyfrowe archiwum, które może zmienić polską archeologię?

Każdego roku w Polsce powstają setki raportów z badań archeologicznych. Tysiące stron opisów, planów, zdjęć, analiz specjalistycznych. To ogromny zasób wiedzy o przeszłości. A jednak przez lata brakowało jednego miejsca, w którym te dane byłyby bezpieczne, uporządkowane i realnie dostępne. Projekt RADOGOST powstał właśnie … Czytaj więcej…

Widok z drona na wzgórza, dolinę i wykopaliska na stanowisku Bushat w północnej Albanii.

Nowe odkrycia w zaginionym mieście Ilirów

Bushat to położone w północnej Albanii (ok. 10 km na południe od współczesnej Szkodry) iliryjskie stanowisko osadnicze, które stanowi bardzo już rzadki w Europie przykład „zaginionego miasta” – jeszcze do niedawna całkowicie wymazanego nie tylko z map, ale i z ludzkiej pamięci, nawet pamięci … Czytaj więcej…

W pierwszej kolejności zespół przeprowadził klasyczną analizę zooarcheologiczną

Psy z Castillo de Huarmey. Co ich kości mówią o świecie imperium Wari?

W monumentalnym ośrodku Wari na północnym wybrzeżu Peru archeolodzy od lat odkrywają groby elit, ślady rytuałów i przedmioty, które pokazują skalę władzy pierwszego wielkiego imperium Andów. Tym razem bohaterami badań nie są jednak złote ozdoby ani tkaniny, lecz psy. Ich kości, zęby i zachowana … Czytaj więcej…

Ogrzewanie słodu piwnego i brzeczki miodowej w naczyniach glinianych w trakcie kolejnego etapu produkcji piwa i miodu syconego. Od lewej: brzeczka miodowa, słód pszeniczny, słód jęczmienny.

Duch puszczy sprzed 4500 lat? Nowe badania ceramiki z Supraśla i Skrzeszewa

Czy naczynia kultury pucharów dzwonowatych służyły do picia alkoholu? Najnowsze analizy chemiczne wskazują, że co najmniej część z nich miała kontakt z fermentowanymi napojami. Nie da się jeszcze powiedzieć, czy było to piwo w dzisiejszym rozumieniu, czy raczej złożona mieszanina zbóż, owoców i innych … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.