Mapa Europy z rozmieszczeniem wczesnośredniowiecznych skarbów srebra, złóż ołowiu i srebra oraz zabytków o sygnaturze izotopowej zgodnej ze złożami Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Strzałki oznaczają kierunki wymiany handlowej.

Skąd Bolesław Chrobry brał srebro na swoje monety? Przebadano denary Piastów

Skąd pochodziło srebro, z którego ponad 1000 lat temu wybijano pierwsze polskie monety? Najnowsze badania dwóch denarów Bolesława Chrobrego oraz monet późniejszych władców dostarczyły pierwszych tak dobrze udokumentowanych przesłanek wskazujących, że już na początku XI wieku piastowskie mennice mogły korzystać z miejscowego srebra. Wyniki … Czytaj więcej…

Pęk wysuszonych, złocistych wiech prosa zwyczajnego (Panicum miliaceum) z drobnymi ziarnami, rozłożony na białym tle.

Proso jedzono pod Krakowem już 3600 lat temu! To najstarszy taki ślad w Europie

Kiedy proso, z którego dziś otrzymujemy kaszę jaglaną, trafiło do jadłospisu dawnych mieszkańców ziem dzisiejszej Polski? Nowe badania szczątków ludzkich pozwoliły cofnąć datowanie najstarszych znanych śladów jego spożywania o ponad 100 lat. Międzynarodowy zespół naukowców wykazał również, że zboże to przyjmowało się stopniowo, a … Czytaj więcej…

Żelazna grzywna siekieropodobna trzymana oburącz przez uczestnika prac oraz zabytki in situ

Skarb sprzed ponad 1000 lat odkryty pod Bochnią. Czy należał do Wiślan?

W lesie pod Bochnią poszukiwacz Andrzej Korta natrafił na zespół żelaznych przedmiotów sprzed ponad 1000 lat. Wśród nich znalazły się charakterystyczne grzywny siekieropodobne, wiązane z gospodarką wczesnośredniowiecznej Małopolski. Odkrycie jest tym ciekawsze, że podobne zabytki od dawna stanowią jeden z ważniejszych argumentów w dyskusji … Czytaj więcej…

Bumerang Polska Najstarszy Na Swiecie

Najstarszy bumerang na świecie ma jednak 40 000 lat. Pochodzi z terenów obecnej Małopolski

Międzynarodowy zespół badawczy potwierdził wiek zakrzywionego ciosu mamuta z Jaskini Obłazowej (woj. małopolskie), uznawanego za najstarszy znany bumerang na świecie. Nowe wyniki datowań wskazują, że liczy on około 42–39 tysięcy lat, a więc jest starszy od słynnych australijskich odpowiedników o ponad 30 tysięcy lat. … Czytaj więcej…

Zwiedzający podążają wzdłuż korytarzy między zachowanymi murami – od średniowiecznych po nowożytn

„Międzymurze. Podziemia Wawelu” – nowa stała wystawa archeologiczna!

W sercu wzgórza wawelskiego, tuż obok Smoczej Jamy, otwiera się zupełnie nowa trasa zwiedzania – „Międzymurze”. To nie tylko ekspozycja – to spektakularna podróż w czasie, od pradziejów aż po XIX wiek, ukazująca nieznane dotąd przestrzenie i tajemnice jednego z najważniejszych miejsc w polskiej … Czytaj więcej…

Krakowscy archeolodzy już w XIX wieku realizowali program badania jaskiń - Jaskinia Maszycka była jedną z nich

W ciemnościach prehistorii. Pierwsze badania jaskiń w Małopolsce

W drugiej połowie XIX wieku, inspirowani europejskimi odkryciami w dziedzinie archeologii prehistorycznej, krakowscy uczeni zaczęli interesować się badaniami jaskiń. Postulat prowadzenia badań stanowisk jaskiniowych szczególnie mocno podkreślał Izydor Kopernicki po powrocie z międzynarodowego kongresu antropologii i archeologii prehistorycznej w Brukseli. Na posiedzeniach Komisji Archeologicznej … Czytaj więcej…

Naukowcy zbadali 11 ozdób ołowianych z cmentarzysk późnej kultury łużyckiej, stosując analizę stosunków izotopów ołowiu

Odkryto najstarsze dowody wydobycia ołowiu na terenie Polski!

W rejonie Wyżyny Śląsko-Krakowskiej odkryto najstarsze ślady wydobycia rudy ołowiowej na obszarze dzisiejszej Polski, datowane na wczesną epokę żelaza! To przełom w naszej wiedzy o pradziejowej metalurgii – i dowód, że pierwszym metalem pozyskiwanym na tych ziemiach nie była miedź, lecz ołów. Gdy myślimy … Czytaj więcej…

Krakowscy archeolodzy już w XIX wieku realizowali program badania jaskiń - Jaskinia Maszycka była jedną z nich

Pradziejowi mieszkańcy Jaskini Maszyckiej praktykowali kanibalizm

Z najnowszej analizy ponad 60 kości z Jaskini Maszyckiej wynika, że ludzie zamieszkujący ją 18 tys. lat temu praktykowali kanibalizm. Wskazują na to ślady na zachowanych kościach, w tym próby wydobycia szpiku kostnego – powiedział PAP archeolog Dariusz Bobak. „Jaskinia Maszycka jest stanowiskiem bardzo … Czytaj więcej…

Odkryte cmentarzysko ma ponad 4 tysiące lat (fot. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - Oddział Kraków) Parkoszowice

Cmentarzysko sprzed 4 tys. lat odkryte w Parkoszowicach na trasie drogi S7

Parkoszowice, województwo małopolskie — W trakcie prac archeologicznych poprzedzających budowę drogi ekspresowej S7 w Parkoszowicach, archeolodzy odkryli cmentarzysko datowane na ponad 4 tysiące lat. Natrafiono na pochówki ośmiu osób wiązanych z kulturą ceramiki sznurowej, jedną z najbardziej charakterystycznych kultur prehistorycznej Europy. O odkryciu poinformował … Czytaj więcej…

Odkrycie w Czulicach rzuca nowe światło na migracje ludów w Europie w V wieku n.e.

Kim byli ci chłopcy? Hun i Europejczyk odkryci w jednym grobie w Małopolsce

W 2018 roku, podczas nadzoru archeologicznego w trakcie budowy domu w Czulicach (małopolskie), archeolodzy natknęli się na niezwykłe znalezisko – grób z okresu wędrówek ludów. W jego komorze odkryto szczątki dwóch chłopców: Huna o zdeformowanej czaszce i Europejczyka. Obok nich spoczęły zwierzęta: pies, kot … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.