Panoramiczny widok pustynnego krajobrazu regionu Atbai z rozległymi równinami i skalistymi wzgórzami pod bezchmurnym niebem.

Kamienne grobowce pasterzy na pustyni Atbai. Odkryto setki nieznanych dotąd struktur

Na pustyni między Nilem a Morzem Czerwonym zidentyfikowano 280 monumentalnych struktur grobowych, z czego aż 260 nie było wcześniej znanych. Nowe badania pokazują, że nie są to pojedyncze, przypadkowe obiekty, lecz ślad szerokiej tradycji pogrzebowej dawnych społeczności pasterskich, funkcjonujących w czasie, gdy północno-wschodnia Afryka … Czytaj więcej…

Ogrzewanie słodu piwnego i brzeczki miodowej w naczyniach glinianych w trakcie kolejnego etapu produkcji piwa i miodu syconego. Od lewej: brzeczka miodowa, słód pszeniczny, słód jęczmienny.

Duch puszczy sprzed 4500 lat? Nowe badania ceramiki z Supraśla i Skrzeszewa

Czy naczynia kultury pucharów dzwonowatych służyły do picia alkoholu? Najnowsze analizy chemiczne wskazują, że co najmniej część z nich miała kontakt z fermentowanymi napojami. Nie da się jeszcze powiedzieć, czy było to piwo w dzisiejszym rozumieniu, czy raczej złożona mieszanina zbóż, owoców i innych … Czytaj więcej…

Wyniki najnowszych badań sugerują, że część z naczyń odkrytych na cmentarzysku w Domasławiu nich mogła aktywnie uczestniczyć w obrzędach pogrzebowych (fot. IAE PAN we Wrocławiu)

Chemia rytuału w Domasławiu. Przebadano naczynia z grobów sprzed 2700 lat

Na cmentarzysku w Domasławiu leżącym pod Wrocławiem odkryto tysiące naczyń. Przez lata patrzono na nie głównie jak na wyposażenie grobów, element uczty pogrzebowej albo pojemniki na dary dla zmarłych. Nowe badania pokazują jednak coś więcej: część z nich mogła aktywnie uczestniczyć w obrzędach, służąc … Czytaj więcej…

Badanie mumii z Hawary pozwala lepiej zrozumieć, czym właściwie były portrety mumijne

Portret, który nie mówi całej prawdy. Badania dziecięcej mumii z Hawary

Portrety mumijne z Egiptu okresu rzymskiego należą do najbardziej rozpoznawalnych zabytków starożytności. Zwykle oglądamy je jednak oddzielnie od ciał, do których kiedyś należały. Przypadek mumii dziecka z Hawary jest inny. Tu portret zachował się wraz z mumią, a badacze mogli zestawić malarski wizerunek z … Czytaj więcej…

Markowice Rekonstrukcja GRÓB 643 Paweł Piechnik F

Zaprzęgiem na saniach w zaświaty. Unikatowy grób sprzed 5 tys. lat z Markowic

Pochówek młodego mężczyzny sprzed ponad 5 tysięcy lat, złożonego wraz z zaprzęgiem dwóch wołów i pozostałościami po drewnianych saniach, to jedno z najbardziej niezwykłych znalezisk późnego neolitu w Europie Środkowej. Odkryty w 2018 roku na cmentarzysku w Markowicach, dziś znów znajduje się w centrum … Czytaj więcej…

Nieinwazyjna diagnostyka umożliwiła analizę wnętrza ciała i przebiegu zabiegów mumifikacyjnych dziecka mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławi

Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Nowe ustalenia o chłopcu sprzed 2 tys. lat

Ponad sto lat temu dziecięca mumia trafiła do Wrocławia jako egzotyczny zabytek z odległej przeszłości, a dziś znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym. Przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią. Dziś nowoczesne technologie pozwalają spojrzeć na nią inaczej – nie tylko jak na … Czytaj więcej…

Meczet był niewielki: miał niecałe 5 m szerokości i nieco ponad 6 m długości

Tak wyglądał najstarszy meczet w Afryce! Polskie badania w Etiopii

Negasz, niewielka miejscowość położona w górach północnego Tigraju, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii islamu. To tutaj w 615 r., według tradycji muzułmańskiej i etiopskiej, dotarła grupa pierwszych towarzyszy Proroka Muhammada – jego najbliższych przyjaciół i pierwszych wierzących w jego misję. Naukowcy z Wydziału Kultur … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa 1 (99) 2026

W najnowszym numerze „Archeologii Żywej” sprawdzamy, co naprawdę wiemy o dzieciństwie w dawnych społeczeństwach: od wysokiej śmiertelności niemowląt i nierówności losu po poruszające rytuały i nietypowe pochówki. Jest też moda obuwnicza, piastowskie centrum władzy w Grzybowie, Nicea 325 oraz podróże od Bułgarii po Ur … Czytaj więcej…

10 Najważniejszych Odkryć Archeologicznych 2025

10 najważniejszych odkryć archeologicznych 2025. Archeologiczne Sensacje 2025

Najstarsze, największe i najważniejsze, podsumowujemy szóstą edycję plebiscytu na „Archeologiczne Sensacje 2025”! Konkurs organizowany z inicjatywy czasopisma „Archeologia Żywa” to okazja do świętowania najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii. Poniżej prezentujemy finalistów i zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie … Czytaj więcej…

Tajemnice Pomorza. Wierzenia Słowian Thumbnail

„Tajemnice Pomorza. Wierzenia Słowian” – nowy film dokumentalny już dostępny!

W co wierzyli dawni Pomorzanie? Na to pytanie stara się odpowiedzieć wyreżyserowany przez Tomasza Częścika pełnometrażowy dokument, który niedawno trafił na YouTube’a. Film jest przykładem ambitnej, niezależnej produkcji popularyzującej wyniki współczesnych badań nad religijnością i wyobrażeniami świata wczesnośredniowiecznych Słowian znad Bałtyku. Twórca prowadzi widza … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.