Brązowawy fragment monety z Włynkowa obok mikroskopowego obrazu jej przekroju z dwoma zaznaczonymi miejscami pomiaru.

Srebrne tylko z wierzchu? Zbadano monety sprzed 950 lat znalezione pod Słupskiem

Przed niemal stu laty we Włynkowie pod Słupskiem odkryto skarb wczesnośredniowiecznych monet. Wiele z nich było nieregularnych, popękanych i przypominało zachodnioeuropejskie denary. Dopiero współczesne badania pozwoliły dokładniej przyjrzeć się metalowi, z którego je wykonano. Wyniki opublikowane przez naukowców z Torunia rzucają nowe światło na … Czytaj więcej…

Porównanie repliki noża z brązu przed patynowaniem i po 30 dniach eksperymentu. Zdjęcia mikroskopowe pokazują zacieranie śladów szlifowania przez zieloną warstwę patyny.

Czy patyna zaciera historię zabytków z brązu? Polski eksperyment

Drobne rysy na pradziejowych nożach czy siekierach pomagają ustalić, jak je wykonano i do czego służyły. Tylko czy ślady widoczne dzisiaj są tymi samymi, które pozostawił ich dawny właściciel? Dwaj polscy archeolodzy przeprowadzili eksperyment, w którym obserwowali, jak zmienia się powierzchnia brązu pokrywanego patyną. … Czytaj więcej…

Markowice Rekonstrukcja GRÓB 643 Paweł Piechnik F

Zaprzęgiem na saniach w zaświaty. Unikatowy grób sprzed 5 tys. lat z Markowic

Pochówek młodego mężczyzny sprzed ponad 5 tysięcy lat, złożonego wraz z zaprzęgiem dwóch wołów i pozostałościami po drewnianych saniach, to jedno z najbardziej niezwykłych znalezisk późnego neolitu w Europie Środkowej. Odkryty w 2018 roku na cmentarzysku w Markowicach, dziś znów znajduje się w centrum … Czytaj więcej…

Po lewej: najnowsza rekonstrukcja cyfrowa (oprac. M. Osiadacz / Instytut Archeologii UMK). Po prawej: starsza propozycja rekonstrukcji z przedstawionymi fragmentami

Z ramienia i stopy do pełnej sylwetki. Rekonstrukcja figurki z Mirakowa-Grodna

Zachowały się dwa fragmenty, na podstawie których powstała sugestywna rekonstrukcja postaci sprzed niemal 2700 lat. Rekonstrukcja figurki z Mirakowa-Grodna zaprezentowana przez Instytut Archeologii UMK w Toruniu robi wrażenie i pokazuje możliwości współczesnej archeologii cyfrowej. To również dobry punkt wyjścia do rozmowy o wyzwaniach, jakie … Czytaj więcej…

Zdjęcie RTI (reflectance transformation imaging) zabytku (fot. © Julia Malinkiewicz)

Jeden zabytek, wiele tropów – co skrywa płytka z poroża z Ciepłego?

W archeologii są znaleziska, które od razu przyciągają wzrok, choć ich interpretacja wcale nie jest oczywista. Tak jest w przypadku niepozornego fragmentu poroża jelenia, odkrytego przed kilkoma tygodniami na terenie grodziska w Ciepłem na Pomorzu Wschodnim. Ma zaledwie 7 centymetrów długości i nieco ponad … Czytaj więcej…

Zbliżenie na strukturę wykopu w obrębie kurhanu K8

Zmarli chowani dwa razy? Ślady nietypowego rytuału sprzed 1000 lat w Nowym Chorowie

Na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku w Nowym Chorowie archeolodzy odkryli, że niektórzy zmarli, pierwotnie pochowani w obrządku szkieletowym, zostali po pewnym czasie ponownie wyciągnięci z grobów i poddani kremacji. Wyniki badań rzucają nowe światło na przemiany religijne i społeczne Pomorza Wschodniego w XI wieku. Nowy Chorów … Czytaj więcej…

Zadania rekonstrukcji hipotetycznego wyglądu twarzy kobiety podjął się Oscar Nilsson, szwedzki rzeźbiarz i archeolog (rekonstrukcja po lewej: oprac. Oscar Nilsson / Projekt Pień, po prawej: Mirosław Blicharski)

Pochowano ją w XVII w. z sierpem przy szyi! Oto twarz kobiety z cmentarzyska w Pniu

W 2022 roku zespół badaczy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu dokonał niezwykłego odkrycia w miejscowości Pień pod Bydgoszczą. Znaleziono tam grób młodej kobiety z XVII wieku, której pochówek zwrócił uwagę przez specyficzne elementy zabezpieczające: sierp umieszczony na szyi oraz trójkątną kłódkę na dużym … Czytaj więcej…

Przędzenie Wełny Middelaldercentret

Archeologia eksperymentalna i rekonstrukcja historyczna: dwie komplementarne metody edukacji o przeszłości?

Archeologia eksperymentalna i rekonstrukcja historyczna to pojęcia często mylnie utożsamiane ze sobą. Tak naprawdę wiele różni te dwie metody poznawania przeszłości. A jak wiele mają ze sobą wspólnego? Archeologia doświadczalna jest metodą naukową, wykorzystywaną do analizy źródeł archeologicznych. Powinna być rozumiana jako ta gałąź … Czytaj więcej…

Prace dokumentacyjne w trakcie badań ratowniczych (fot. Olaf Popkiewicz)

Miejsce składania ofiar sprzed 2,5 tys. lat odkryte na Pojezierzu Chełmińskim

Dziesiątki ozdób wykonanych z brązu: naszyjniki, bransolety, nagolenniki, ozdobne szpile, a także liczne ludzkie kości, odkryto w powiecie chełmińskim (kujawsko-pomorskie). Zdaniem archeologów są to pozostałości po rytuałach ofiarnych sprzed 2,5 tys. lat. Dziś miejsce znalezisk jest osuszonym torfowiskiem przekształconym w pole uprawne, ale w … Czytaj więcej…

Nietypowy, XVII-wieczny grób kobiety miejscowości Pień odkryli archeolodzy z UMK

Na cmentarzysku w Pniu odkryto pochówek kobiety z sierpem na szyi

Siedemnastowieczny grób kobiety z sierpem na szyi i trójkątną kłódką na palcu lewej stopy odkryli w miejscowości Pień (gmina Dąbrowa Chełmińska) archeolodzy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Odkrycia dokonano 30 sierpnia przez zespół badawczy pod kierownictwem naukowym prof. UMK dra hab. Dariusza Polińskiego. … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.