Podział na epoki historyczne i archeologiczne

W historii wyróżniamy tradycyjnie 5 epok: prehistoria, starożytność, średniowiecze, nowożytność i współczesność. Co nauka to jednak inny podział. Na tej stronie znajdziesz te według trzech najważniejszych nauk dla dziejów ludzkości – historii, historii sztuki i archeologii.

Jeśli trafiłeś na tę stronę poszukując odpowiedzi na prawdopodobnie najczęściej zadawane i jednocześnie najnudniejsze zadanie na historii: “Wymień epoki historyczne i ich granice czasowe” to wszystko co Cię interesuje znajdziesz w poniższych 5 punktach.

Podział na epoki historyczne

  1. Prehistoria (od ok. 2,6 mln lat temu do 4000/3500 lat p.n.e.) – od początków ludzkości do wynalezienia pisma
  2. Starożytność (od ok. 3 500 lat p.n.e. do 476 r. n.e.- od wynalezienia pisma do upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego
  3. Średniowiecze (od 476 r do 1492 r.) – od upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego najczęściej do odkrycia Ameryki przez Krzysztofa Kolumba
  4. Nowożytność (od 1492 r. do 1789 r.) – najczęściej od odkrycia Ameryki do wybuchu rewolucji francuskiej
  5. Epoka XIX wieku (od 1789 r. do 1914 r.) – od rewolucji francuskiej do wybuchu I wojny światowej
  6. Współczesność (od 1914 r. do dziś) – nie trzeba chyba tłumaczyć?

Jednak jeśli naprawdę interesujesz się przeszłością i pragniesz poszerzyć swoją wiedzę, a pytania w stylu gdzie odkryto najstarsze szczątki człowieka w Polsce, jak zbudowano piramidy, które 10 budynków było najwyższych w starożytności, czy jak powstała Polska, nie dają Ci zasnąć, to jesteś w najlepszym miejscu do rozpoczęcia prawdziwiej nauki – a wszystko zaczęło się w paleolicie.

Najpierw jednak podstawy. Każda nauka dzieli umownie przeszłość na różne epoki i okresy wedle swoich potrzeb, a te dzielą czasem na jeszcze mniejsze, i jeszcze mniejsze. Co to znaczy, że podział na epoki jest umowny? Każde dwie epoki teoretycznie rozdziela tzw. cezura, czyli przełomowe wydarzenie, które ktoś uznał, że w jakiś sposób odmieniło historię świata. Brzmi niedorzecznie? Oczywiście, bo to totalna bzdura. W momencie odkrycia zwykle nikt nie zdawał sobie z tego sprawy, ale my naukowcy lubimy porządek. Z tego też wynika sporo problemów bo nie wszyscy za graniczne przyjmują te same daty. Przykładowo za koniec średniowiecza czasem wymienia się początek reformacji (1517 r.) lub upadek Cesarstwa Wschodniorzymskiego (1453 r.).

Archeologia w temacie periodyzacji dziejów ma o wiele więcej wspólnego z historią sztuki, bo obie te dyscypliny bardziej przyjmują do wiadomości, że byle wydarzenie nie jest w stanie zmienić świata. To jego skutki i wynikłe po nim procesy są tak naprawdę ważne. Nie mówiąc już o tym, że w różnych zakątkach Ziemi wszystko działo się w różnym czasie, bo dopiero od niedawna mamy tak szybki przepływ informacji. I tak w periodyzacji sztuki dla historii ziem dzisiejszej Polski w dużym uogólnieniu wygląda to tak:

Periodyzacja dziejów według historii sztuki

  1. Prehistoria
  2. Starożytność
  3. Średniowiecze
    1. Sztuka romańska (od ok. X w. n.e. do XII w.)
    2. Sztuka gotycka (od XIII do XV w.)
  4. Nowożytność
    1. Renesans i manieryzm (od końca XVI do połowy XVII w.)
    2. Barok i rokoko (od końca XVI do poł. XVIII w.)
  5. XIX i XXI w.
    1. Klasycyzm (ok. 1760 – 1830)
    2. Romantyzm i pozytywizm (od końca XVIIII w. do lat 40. XIX w.) – przy czym w Polsce impresjonizm przyjęto raczej bez szału
    3. Młoda Polska (1890 – 1918) – czyli nasza odmiana modernizmu
    4. Dwudziestolecie międzywojenne – i tu już modernizm pełną parą
    5. Po 1945 – sztuka współczesna, przy czym w czasach PRL obowiązującym nurtem był socrealizm, co zakończyło się w 1989 r.

Podział prehistorii na epoki, a po ukośniku przedziały czasowe epok archeologicznych dla ziem dzisiejszej Polski

  1. Epoka kamienia (ok. 2,6 mln lat – 3400/2000 p.n.e.)
    1. Paleolit (ok. 2,6 mln lat – 11000 p.n.e.) / (ok. 500000 – 8000 p.n.e.)
    2. Mezolit (ok. 10000 – 5000 p.n.e.) / (ok. 8000 – 4800 p.n.e.)
    3. Neolit (ok. 9000 – 3400 p.n.e.) / (ok. 5200 – 2300 p.n.e.)
  2. Epoka brązu (ok. 3400 – 1200 p.n.e.) / (ok. 2300 – 700 p.n.e.)
  3. Epoka żelaza (ok. 1200/700 p.n.e. do starożytności/średniowiecza)
  4. Starożytność
  5. Średniowiecze
  6. Nowożytność
  7. Współczesność

Nas, archeologów, najbardziej jednak ciekawi właśnie prehistoria, czyli paleolit, mezolit, neolit, epoka brązu i epoka żelaza. To najdłuższy okres w naszych dziejach, a tak często pomijany przez wielu. Nauczyliśmy się wówczas podstaw tego, co dziś pozwala nam tracić bezsensownie czas na czytanie takich głupot jak chociażby podział na epoki historyczne. Choć i są wśród nas pasjonaci starożytności, średniowiecza, nowożytności czy współczesności, bo wiele metod badawczych pozwala na odkrycia, które innym naukom się nie śniły. No ale skoro już doszliśmy tak daleko to może warto zacząć tak naprawdę od początku?

prenumeruj archeologia żywa
Wspieraj jedyne w Polsce czasopismo archeologiczne pisane ludzkim językiem i zamów prenumeratę już dziś!

PALEOLIT

Epoka kamienia jest najstarszym i najdłuższym etapem w dziejach ludzkości. Jej początki sięgają 2,6 miliona lat temu, kiedy wczesne istoty ludzkie w Afryce zaczęły wytwarzać narzędzia kamienne, a zamyka ją upowszechnienie narzędzi z brązu, które w Europie nastąpiło przed 4 tysiącami lat. Podział epoki kamienia wygląda tak: paleolit, czyli starsza epoka kamienia, mezolit – środkowa epoka kamienia, oraz neolit czyli młodsza epoka kamienia. Epokę paleolitu cechowały: duża zależność człowieka od środowiska przyrodniczego; wolne tempo przemian w gospodarce, technologii i kulturze, zwłaszcza w początkowych stadiach rozwoju, oraz podobieństwo sposobów życia na odległych od siebie obszarach. Niektórzy mogą Wam również wmawiać, że działo się wówczas niewiele, jednak to nieprawda! Świadczy to tylko o tym jak mało te osoby wiedzą o odległej przeszłości ludzi.

Czytaj więcej…

Wiemy więcej o neandertalskich mieszkańcach Jaskini Stajnia

Co najmniej 46 tys. lat temu w Jaskini Stajnia (Jura Krakowsko-Częstochowska) przebywali neandertalczycy. Właśnie do nich należały dwa zęby, których analizy, m.in. genetyczne, zakończył niedawno międzynarodowy zespół naukowców. Badania zębów neandertalczyków z Jaskini Stajnia przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetów: Wrocławskiego i Śląskiego, Instytutu Systematyki i … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Wiemy więcej o neandertalskich mieszkańcach Jaskini Stajnia

MEZOLIT

Mezolit – inaczej środkowa epoka kamienia to okres trwający od około 11 000 – 7 000 p.n.e. na Bliskim Wschodzie i około 8 000 – 4 800 p.n.e. na terenach Niżu Środkowoeuropejskiego, stanowiący stopniowe przejście od paleolitu do neolitu i związany z postępującymi przemianami klimatycznymi związanymi z końcem zlodowaceń.

Czytaj więcej…

Paleolityczni łowcy nie opuścili swych ziem pod koniec epoki lodowcowej

Teren obecnej Polski nie opustoszał pod koniec ostatniej epoki lodowcowej ok. 9500 lat p.n.e. Był dalej zamieszkiwany przez łowców reniferów, którzy stopniowo przystosowali się do życia w coraz cieplejszym klimacie – wynika z analiz polskich naukowców opublikowanych w “Journal of World Prehistory”. W ciągu … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Paleolityczni łowcy nie opuścili swych ziem pod koniec epoki lodowcowej

O poznańskiej wyprawie w głąb algierskiej Sahary

Polskie dokonania archeologiczne w Afryce Północnej, głównie za sprawą Kazimierza Michałowskiego, wiążą się przede wszystkim z Egiptem i Sudanem. Od ponad pięćdziesięciu lat kolejne pokolenia badaczy skutecznie kontynuują jego dzieło, coraz bardziej poszerzając zakres podejmowanej problematyki. Jednym z polskich badaczy, który znacznie przyczynił się … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… O poznańskiej wyprawie w głąb algierskiej Sahary

NEOLIT

Na epokę neolitu przypada ważny etap formowania się struktur etnicznych zasadniczych dla dalszego rozwoju Europy. Najistotniejsze znaczenie miał proces indoeuropeizacji, obejmujący także ziemie Polski. Ludy, które posługiwały się językiem praindoeuropejskim, pojawiły się prawdopodobnie już w IV tysiącleciu p.n.e. Ich jedność językowa rozpadła się u schyłku tego tysiąclecia.

Czytaj więcej…

Pokrewieństwo a pochówki w domach najstarszych miastach świata

Dzieci, które pochowano wspólnie z osobami dorosłymi w domach w jednym z najstarszych miast świata Çatalhöyük w obecnej Turcji, nie były spokrewnione ani z nimi, ani z innymi dziećmi pochowanymi obok – wynika z badań międzynarodowego zespołu naukowców, w których uczestniczyli również Polacy. Çatalhöyük, … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Pokrewieństwo a pochówki w domach najstarszych miastach świata

Odkryto ponad 150 osad, w których mieszkać mogli budowniczowie megalitycznych grobowców w Wietrzychowicach

Wsie, w których 5,5 tys. lat temu mieszkali budowniczowie tzw. grobowców kujawskich – określanych czasami „polskimi piramidami” – odkryli archeolodzy dzięki zastosowaniu m.in. dronów. Ówczesne osady były niewielkie – mieszkało w nich do 10 rodzin w lekkich, drewnianych konstrukcjach. Grobowce megalityczne typu kujawskiego (określenie … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Odkryto ponad 150 osad, w których mieszkać mogli budowniczowie megalitycznych grobowców w Wietrzychowicach

W Dębianach odkryto jedno z największych cmentarzysk megalitycznych w Polsce

Siedem kilkudziesięciometrowych grobowców megalitycznych sprzed ok. 5,5 tys. lat odkryli archeolodzy w Dębianach (woj. świętokrzyskie). Zdaniem odkrywców jest to jedno z największych cmentarzysk tego typu w Polsce. Nowo odkryte założenia naukowcy określają jako megaksylony (z j. greckiego mega – wielki i ksylon – drewno). … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… W Dębianach odkryto jedno z największych cmentarzysk megalitycznych w Polsce

EPOKA BRĄZU

Nazwa tej epoki pochodzi od używanych wówczas powszechnie narzędzi z nowo wprowadzonego surowca – brązu, czyli stopu miedzi z cyną. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, w Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 3400 p.n.e., w Europie Południowej 2800 p.n.e., na terenach dzisiejszych wschodnich Niemiec i zachodniej Polski 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000–700 p.n.e.

Czytaj więcej…

Mamy kolejne dowody na ciągłość genetyczną społeczności na przełomie neolitu i brązu!

Ludzie zamieszkujący południowe tereny obecnej Polski ponad 4 tys. lat temu byli bliscy pod względem genetycznym wcześniejszym społecznościom z tych terenów. To świadczy o ciągłości zasiedlenia tych ziem na przełomie neolitu i brązu – wynika z analiz, które opublikowano w „American Journal of Physical … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Mamy kolejne dowody na ciągłość genetyczną społeczności na przełomie neolitu i brązu!

Jak stworzono kilkaset kopii najbardziej znanej urny w Polsce

Technologia skanowania 3D znajduje zastosowanie w muzealnictwie i popularyzacji nauki. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku stworzyło cyfrowy model urny twarzowej sprzed 2500 lat. Na podstawie modelu wydrukowano – przy użyciu drukarki 3D – kopię zabytku. Następnie konserwatorzy z muzeum wykonali formę odlewniczą, która posłużyła do … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Jak stworzono kilkaset kopii najbardziej znanej urny w Polsce

EPOKA ŻELAZA

To epoka, w której żelazo stało się głównym surowcem w wytwarzaniu narzędzi. Ramy czasowe epoki żelaza są różne i uzależnione od stref geograficznych, zróżnicowania kulturowego i rozwoju społeczno-gospodarczego. Najstarsze wyroby z kutego żelaza (głównie pochodzenia meteorytowego), pochodzą z XV i XIV wieku p.n.e. z terenów gdzie ludność zamieszkiwała państwo Hetytów (Azja Mniejsza). Stamtąd żelazo przez Palestynę dotarło do Egiptu, i dalej do Mezopotamii i Iranu. Następnie na Kaukaz, w XII w p.n.e. do Grecji oraz w XI-X w. p.n.e. do Italii. Do dalszych części Europy żelazo dotarło przez Półwysep Bałkański oraz Kaukaz. W znaczeniu historycznym epoka żelaza trwa do dziś (w sensie archeologicznym skończyła się w XII w.).

Czytaj więcej…

Naczynie z Dziedzic. Najstarszy zabytek z runami w Polsce?

W zbiorach Działu Archeologii Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu znajduje się niepozorny, ale bardzo interesujący zabytek. Jest to duży fragment ceramicznego naczynia, przypuszczalnie z napisem runicznym lub jego naśladownictwem. Jest on jednym z wielu zabytków, które podziwiać można na wystawie czasowej Najcenniejsze. W 1931 roku … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Naczynie z Dziedzic. Najstarszy zabytek z runami w Polsce?

„Zapomniane ślady w Puszczy” – film o badaniach archeologicznych w Puszczy Białowieskiej

Zapraszamy do obejrzenia filmu dokumentalnego  pt. „Zapomniane ślady w Puszczy” związanego z badaniami na terenie polskiej części Puszczy Białowieskiej – obiektu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na kanale YouTube Lasów Państwowych dostępny jest od 6 kwietnia 2021 r. Film dokumentalny o charakterze popularnonaukowym, będący swego rodzaju … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… „Zapomniane ślady w Puszczy” – film o badaniach archeologicznych w Puszczy Białowieskiej

We Wrzępi odkryto ogromne centrum produkcji garncarskiej sprzed ponad 1700 lat

Stanowisko kultury przeworskiej we Wrzępi znane było archeologom od lat 90′. Wtedy też w ramach realizacji projektu Archeologicznego Zdjęcia Polski, na powierzchni pola odkryto bardzo liczne fragmenty naczyń zasobowych. I choć już w trakcie wykopalisk w 1995 r. natrafiono na pierwsze ślady wiązane z … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… We Wrzępi odkryto ogromne centrum produkcji garncarskiej sprzed ponad 1700 lat

STAROŻYTNOŚĆ

To pierwsza epoka stricte historyczna i to od niej zwykle rozpoczyna się naukę historii w szkołach. Obejmuje ona dzieje od powstania pierwszych cywilizacji Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej do około V wieku n.e. W odniesieniu do Grecji i Rzymu nazywana jest zamiennie antykiem. W stosunku do podziału archeologicznego pokrywa się z epoką brązu i epoką żelaza.

Czytaj więcej…

Mumia Tajemniczej Damy – jedyna na świecie mumia kobiety w ciąży odkryta przez Polaków

Badania radiologiczne starożytnej mumii, do tej pory uznawanej za kapłana Hor-Dżehutiego, wykazały, że jest to ciało kobiety w ciąży. Pochodziła z elity społeczności tebańskiej i została starannie zmumifikowana, owinięta w tkaniny i wyposażona w bogaty zestaw amuletów. To jedyny taki przypadek znany nauce, a … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Mumia Tajemniczej Damy – jedyna na świecie mumia kobiety w ciąży odkryta przez Polaków

Polscy naukowcy stworzą modele 3D starożytnego Nea Pafos

Naukowcy z Krakowa i Warszawy mimo pandemii kontynuują badania na Cyprze. Planują stworzyć m.in. modele 3D starożytnego miasta Nea Pafos. Projekt potrwa dwa lata i wtedy modele mają być dostępne na stronach internetowych uczelni, które go realizują: Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej. … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Polscy naukowcy stworzą modele 3D starożytnego Nea Pafos

ŚREDNIOWIECZE

Epoka w historii Europy trwająca od V do XV wieku, która rozpoczęła się wraz z upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego i trwała do epoki renesansu i wielkich odkryć geograficznych. W sensie archeologicznym koniec średniowiecza wyznacza zmierzch epoki żelaza. Jeszcze do niedawna powszechnie uznawane jako czas ciemnoty i przesądów dziś powoli odchodzi się od takiego rozumienia wieków średnich.

Czytaj więcej…

Jak wyglądał zamek książąt mazowieckich w Rawie Mazowieckiej? [REKONSTRUKCJA]

Zamek książąt mazowieckich w Rawie Mazowieckiej został wybudowany w 2 poł. XIV w. jako najbardziej wysunięta na południowy-zachód warownia Mazowsza. Usytuowany w bagnistych widłach rzek Rawki i Rylki, na ważnym szlaku handlowym z Pomorza na Ruś. Najnowsza rekonstrukcja pokazuje jak mógł on wyglądać w … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Jak wyglądał zamek książąt mazowieckich w Rawie Mazowieckiej? [REKONSTRUKCJA]

Wczesnośredniowieczna studnia z ul. Tatarskiej w Przemyślu

Początkiem roku 2021 zakończył się kolejny etap prac archeologicznych związanych z budową Apartamentów Tatarska 4 w Przemyślu. Tym razem Pracownia Archeologiczna Mirosława Mazurka prowadziła badania pod miejsca parkingowe dla powstającej inwestycji. Najciekawszym odkryciem okazała się studnia datowana na wczesne średniowiecze (X-XII wiek). Studnia zbudowana … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Wczesnośredniowieczna studnia z ul. Tatarskiej w Przemyślu

Żelazny czekan ze Żmijowisk

Latem 2020 roku Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym prowadziło kierowane przez mgr Annę Kacprzak badania wykopaliskowe na północnej osadzie wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczego w Żmijowiskach (gm. Wilków, woj. lubelskie). Celem tego sezonu było odsłonięcie pełnego zarysu budowli, której narożnik odkryliśmy podczas wykopalisk w 2016 roku. … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Żelazny czekan ze Żmijowisk

NOWOŻYTNOŚĆ

Epoka w historii Europy trwająca od początku XV do końca XVIII wieku.  Realnymi wyznacznikami przejścia od średniowiecza do nowożytności są przemiany kulturowe, polityczne, państwowe, ideologiczne i w ograniczonym stopniu techniczne. W historii świata za umowne zakończenie epoki najczęściej uznaje się wybuch rewolucji francuskiej, a rzadziej kongres wiedeński.

Czytaj więcej…

Niepełnosprawni w nowożytnej Europie. Projekt DIS-ABLED.

U neandertalczyków można znaleźć przykład opieki nad niepełnosprawnym, w starożytnym Egipcie szacunkiem darzono osoby niskiego wzrostu. W średniowieczu zaś polskie pochówki osób niepełnosprawnych nie różniły się od innych pochówków. Jak wyglądało w dziejach podejście do niepełnosprawności mówi archeolog dr Magdalena Matczak. “Teraz aż jedna … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Niepełnosprawni w nowożytnej Europie. Projekt DIS-ABLED.

Projekt 1000 lat Górnych Łużyc

Projekt „1000 lat Górnych Łużyc – ludzie, grody, miasta”  współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Współpracy INTERREG Polska-Saksonia 2014-2020. Partnerzy Beneficjent wiodący – Landesamt für Archäologie Sachsen  Niemcy – Saksonia Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, PolskaMuseum Bautzen/ Muzej Budyšin, Niemcy – SaksoniaMuzeum … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Projekt 1000 lat Górnych Łużyc

WSPÓŁCZESNOŚĆ

Epoka w historii Europy trwająca od końca nowożytności do dnia dzisiejszego.

Czytaj więcej…

Czy sztuczna inteligencja odkryje nowe stanowiska archeologiczne?

Naukowcy z Polski planują wykorzystanie sztucznej sieci neuronowej do wykrywania pradziejowych cmentarzysk, grodów czy osad. “Spodziewam się bardzo dużego przyrostu danych” – mówi PAP inicjator projektu, archeolog Piotr Wroniecki z UW. Sztuczna inteligencja i uczące się sieci neuronowe są innowacyjnym sposobem wspomagania pracy człowieka … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Czy sztuczna inteligencja odkryje nowe stanowiska archeologiczne?

NOWY ŚWIAT

Każdy region świata ma własną, lokalnie dopasowaną chronologię dziejów i tak jest również w przypadku obu Ameryk. Naukowcy badający historię kultur prekolumbijskich Mezoameryki ustalili na przykład podział na pięć okresów. Jako, że badania Polaków w Amerykach stanowią stosunkowo mały procent polskiej archeologii (choć ważny w skali światowej), wszystkie artykuły o tej tematyce umieściliśmy w jednej kategorii.

Czytaj więcej…

Dzieci składane w ofierze przez Inków pochodziły z całego imperium

Dzieci składane przez Inków na szczytach wulkanów jako ofiary dla bogów mogły pochodzić z różnych rejonów imperium – twierdzą naukowcy badający peruwiańskie mumie, m.in. bioarcheolog z Polski. Archeolodzy znają już kilkanaście miejsc na terenie Peru, gdzie ok. 500 lat temu na szczytach gór lub … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Dzieci składane w ofierze przez Inków pochodziły z całego imperium

Archeolodzy odkryli olbrzymi, inkaski kompleks ceremonialny w Peru

Z przeszło 20 budowli i 5 placów składał się inkaski kompleks ceremonialny odkryty w sierpniu przez polskich i peruwiańskich archeologów. Zdaniem naukowców jest to największe znalezione dotąd założenie tego typu w Andach, zlokalizowane na tak dużej wysokości – powyżej 4800 m n.p.m. Do odkrycia … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Archeolodzy odkryli olbrzymi, inkaski kompleks ceremonialny w Peru

PRZEKROJOWO

Czasem archeolodzy lubią popatrzeć na sprawy z szerokiego punktu widzenia. Tutaj trafiają artykuły, których nie jesteśmy w stanie zaklasyfikować do jednej epoki.

Sztuka naskalna Australii

Australia jest najsuchszym zamieszkanym kontynentem. Jednak jej współrzędne geograficzne i rozmiary decydują, że kontynent ten cechuje szeroki zakres warunków klimatycznych. Sztukę naskalną można odnaleźć we wszystkich australijskich bioregionach, od lasów deszczowych Tasmanii na południowym wschodzie, poprzez rozległe piaszczyste pustynie interioru, aż po surowe i … Czytaj więcej…

Czytaj więcej… Sztuka naskalna Australii

css.php