Podział na epoki historyczne i archeologiczne | Archeologia Żywa

Podział na epoki historyczne i archeologiczne

Od pradziejów, przez starożytność, średniowiecze, nowożytność aż po czasy współczesne. Archeologia nie zna żadnych granic, a Archeologia Żywa stale stara się śledzić i relacjonować wszystkie najważniejsze odkrycia, badania i wydarzenia.

EPOKA KAMIENIA

Najwcześniejsza i najdłuższa z trzech klastycznych epok prehistorycznych obejmująca okres od pojawienia się pierwszych używanych przez człowieka narzędzi kamiennych (najwcześniej w Afryce ok. 2,6 mln lat temu), aż do momentu zdobycia umiejętności masowego wytwarzania przedmiotów metalowych. Dzieli się ją na paleolit (górną epokę kamienia), mezolit (środkową epokę kamienia) i neolit (młodszą epokę kamienia). U nas w Polsce jednak zdecydowana większość odkryć datowanych jest na neolit, kiedy to pojawiły się pierwsze społeczności rolników.

  • Malowidła naskalne, ryty i rzeźby. Sztuka paleolitu w Europie.
    Musiało minąć ponad 20 lat zanim w 1902 r. francuski prehistoryk Émile Cartailhac przyznał się, że popełnił błąd kwestionując paleolityczny wiek malowideł naskalnych odkrytych w 1879 roku przez Marcelino Sanz de Sautuolę w Altamirze. Od tego czasu znacznie przybyło kolejnych odkryć. To co zadziwia jednak to fakt, że pomimo...
    Więcej...
  • Neolit na Pojezierzu Starogardzkim
    Jakie były początki najstarszego stałego osadnictwa na Pomorzu Gdańskim? Jak wyglądało życie codzienne ludzi z młodszej epoki kamienia?OrganizatorMuzeum Archeologiczne w GdańskuKierownikOlgierd FelczakCzas trwania2019 - 2020DatowanieWczesny i środkowy neolit (5000 - 3000 lat p.n.e.)Kontakt sekretariat@archeologia.plWspółfinansowanieMinisterstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum Archeologiczne w Gdańsku realizuje dwuletni (2019–2020) projekt badawczy pn. „Wczesny i...
    Więcej...
  • Dwie olbrzymie konstrukcje sprzed 7 tys. lat odkryto pod...
    Pod Łysomicami (woj. kujawsko-pomorskie) odkryto kontury olbrzymich konstrukcji sprzed prawie 7 tys. lat. Chronił je system rowów. Tego typu budowle nie były do tej pory znajdowane na wschód od linii Wisły, dlatego badacze określają znalezisko mianem sensacyjnego.Odkrycia dokonali Mateusz Sosnowski z Instytutu Archeologii UMK i Jerzy Czerniec z Instytutu...
    Więcej...

EPOKA BRĄZU

Nazwa tej epoki pochodzi od używanych wówczas powszechnie narzędzi z nowo wprowadzonego surowca – brązu, czyli stopu miedzi z cyną. Epoka ta ma zróżnicowane ramy czasowe, zależne od terenu występowania. Najwcześniej, w Egipcie i na Bliskim Wschodzie (Dżemdet Nasr), za początek epoki brązu przyjmuje się umownie rok 3400 p.n.e., w Europie Południowej 2800 p.n.e., na terenach dzisiejszych wschodnich Niemiec i zachodniej Polski 2200 p.n.e. Koniec epoki brązu przypada na lata 1000–700 p.n.e.

  • Jak stworzono kilkaset kopii najbardziej znanej urny w Polsce
    Technologia skanowania 3D znajduje zastosowanie w muzealnictwie i popularyzacji nauki. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku stworzyło cyfrowy model urny twarzowej sprzed....
    Więcej...
  • Odkryty obiekt uznany za świątynię (fot. fot. S. Lenarczyk za Centrum Archeologii Sródziemnomorskiej UW)
    Polscy archeolodzy odkryli najstarszą świątynię w rejonie Zatoki Perskiej
    Kończący się sezon wykopaliskowy misji Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW na stanowisku Bahra 1 w Kuwejcie przyniósł świetne odkrycia. Przedstawiono je podczas prezentacji zorganizowanej w Ambasadzie RP w Kuwejcie.Znaleziska dokonano na terenie pradziejowej osady, którą archeolodzy określają jako "Bahra 1". Życie kwitło w niej pod koniec VI tysiąclecia p.n.e. Położona...
    Więcej...
  • Grzybiany - dolnośląski Biskupin
    Położone w pobliżu Legnicy Grzybiany to niezwykłe miejsce na mapie stanowisk archeologicznych  w Polsce i Europie. Olbrzymie konstrukcje drewniane odkryte nad brzegiem Jeziora Koskowickiego odsłonięto po raz pierwszy w 1959 r.Odkrycie sprawiło, że Grzybiany porównywane były do wielkopolskiego Biskupina, grodu kultury łużyckiej z połowy VIII w. p. n. e., a...
    Więcej...

EPOKA ŻELAZA

To epoka, w której żelazo stało się głównym surowcem w wytwarzaniu narzędzi. Ramy czasowe epoki żelaza są różne i uzależnione od stref geograficznych, zróżnicowania kulturowego i rozwoju społeczno-gospodarczego. Najstarsze wyroby z kutego żelaza (głównie pochodzenia meteorytowego), pochodzą z XV i XIV wieku p.n.e. z terenów gdzie ludność zamieszkiwała państwo Hetytów (Azja Mniejsza). Stamtąd żelazo przez Palestynę dotarło do Egiptu, i dalej do Mezopotamii i Iranu. Następnie na Kaukaz, w XII w p.n.e. do Grecji oraz w XI-X w. p.n.e. do Italii. Do dalszych części Europy żelazo dotarło przez Półwysep Bałkański oraz Kaukaz. W znaczeniu historycznym epoka żelaza trwa do dziś (w sensie archeologicznym skończyła się w XIII w.)

  • Muzeum Archeologiczne w Biskupinie dostępne wirtualnie
    W miniony poniedziałek Muzeum Archeologiczne w Biskupinie rozpoczęło akcję #wirtualnemuzeum. W jej ramach przewidywane są transmisje na żywo, audycje i udostępnianie wielu materiałów. Muzealnicy planują pokazać wszystkie zakamarki muzeum.W związku z zagrożeniem epidemicznym związanym z rozprzestrzenianiem koronawirusa Muzeum Archeologiczne Biskupinie jest nieczynne do odwołania. Wicepremier, minister kultury i dziedzictwa...
    Więcej...
  • Grób książęcy w Szarbii zrekonstruowany po latach
    Przedstawiciel elity społecznej sprzed ok. 2 tys. lat spoczął w obszernym kurhanie, który archeolodzy odkryli w Szarbi (woj. małopolskie). Właśnie wykonali jego graficzną rekonstrukcję. Do tej pory podobnych grobów na terenie Małopolski nie znano, w Polsce odkryto ich zaledwie kilkanaście - mówią badacze.Elitarny grobowiec znajdował się na wyniesieniu koło...
    Więcej...
  • Syberyjska Dolina Królów badana przez krakowskich archeologów
    Szkielet młodego scytyjskiego wojownika w grobie, wyposażonym m.in. w broń, złoty pektorał i złotą ozdobę warkocza, odkryli archeolodzy z Krakowa wewnątrz dużego kurhanu sprzed ok. 2,5 tys. lat. Badania prowadzono na Syberii, w miejscu znanym jako "syberyjska Dolina Królów".Stanowisko archeologiczne Chinge-Tey położone jest w republice autonomicznej w azjatyckiej części...
    Więcej...

STAROŻYTNOŚĆ

To pierwsza epoka stricte historyczna i to od niej zwykle rozpoczyna się naukę historii w szkołach. Obejmuje ona dzieje od powstania pierwszych cywilizacji Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej do około V wieku n.e. W odniesieniu do Grecji i Rzymu nazywana jest zamiennie antykiem. W stosunku do podziału archeologicznego pokrywa się z epoką brązu i epoką żelaza.

  • Prostytucja w starożytnym Rzymie miała "chronić" małżeństwo
    Prostytucja była w starożytnym Rzymie legalna i akceptowana przez państwo. Jej zadaniem była "ochrona" małżeństwa - skorzystanie z usługi prostytutki miało być "wentylem bezpieczeństwa". Jednak była to ochrona raczej z męskiego punktu widzenia, odczuć kobiet nie znamy - mówi w rozmowie z PAP historyk prof. Paweł Sawiński.Takie nastawienie starożytnych...
    Więcej...
  • W armeńskim Metsamor odkryto okazały dom z grobem kapłanki...
    Wewnątrz dużego i bogatego domu sprzed ponad 2,5 tys. lat w Armenii archeolodzy odkryli pochówek kobiety - być może kapłanki lub urzędniczki. Tego rodzaju groby bardzo rzadko występują w tym rejonie - uważają odkrywcy, archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego.Metsamor, położone w pobliżu stolicy Armenii Erywania, jest jednym z najbardziej znanych...
    Więcej...
  • Gebelein - starożytny Egipt w pigułce
    Gebelein można by nazwać starożytnym Egiptem w pigułce. Jest to mikroregion na południu tego kraju, w którym znajdują się pozostałości dwóch miast, czterech cmentarzysk oraz liczne inne relikty przeszłości.OrganizatorCentrum Archeologii Śródziemnomorskiej UWKierownikWojciech EjsmondCzas trwania2013 - obecnieDatowanieGórny Paleolit – Średniowiecze (30 tys.p.n.e. – 12 wiek n.e.)Kontaktwojtek.ejsmond@wp.pl Nazwa Gebelein oznacza po...
    Więcej...

ŚREDNIOWIECZE

Epoka w historii Europy trwająca od V do XV wieku, która rozpoczęła się wraz z upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego i trwała do epoki renesansu i wielkich odkryć geograficznych. W sensie archeologicznym koniec średniowiecza wyznacza zmierzch epoki żelaza. Jeszcze do niedawna powszechnie uznawane jako czas ciemnoty i przesądów dziś powoli odchodzi się od takiego rozumienia wieków średnich.

  • Skarb średzki - jak doszło do jednego z najcenniejszych...
    Karol IV Luksemburski chciał zostać cesarzem, a wszyscy wiedzą, że cesarzem nie zostaje byle gołodupiec. Karol takim nie był. Miał kilka "argumentów", które miały mu pomóc w osiągnięciu celu. Nie było by w tym nic nadzwyczajnego gdyby nie fakt, że zostały odnalezione kilka setek lat później, przy ul. Daszyńskiego...
    Więcej...
  • Jak to było z pogańską świątynią na wrocławskim Ostrowie...
    Drzewa nie są zbyt rozmowne. Zwłaszcza kiedy potnie się je na kawałki. Wtedy zazwyczaj leżą spokojnie i nawet nie zaszumią. Nie mają zresztą po co - nikt się nimi nie interesuje. Zalegają, gniją, chronią, podtrzymują, lecz ich los niewielu obchodzi. No chyba, że akurat ich części zostają wykorzystane do...
    Więcej...
  • Zamek w Olsztynie i historia pewnej śmierci głodowej
    Niezbyt daleko od Częstochowy znajduje się mała wioska o wdzięcznej nazwie Olsztyn. Na górującym nad nią malowniczym wzgórzu znajdują się ruiny XIV-wiecznego zamku.Jednym z tych, którym zamek w Olsztynie nie kojarzył się dobrze był Maciej Borkowic. Trudno mieć dobre wspomnienia z podziemnych zamkowych lochów, w których umarło się z...
    Więcej...

NOWOŻYTNOŚĆ

Epoka w historii Europy trwająca od początku XV do końca XVIII wieku.  Realnymi wyznacznikami przejścia od średniowiecza do nowożytności są przemiany kulturowe, polityczne, państwowe, ideologiczne i w ograniczonym stopniu techniczne. W historii świata za umowne zakończenie epoki najczęściej uznaje się wybuch rewolucji francuskiej, a rzadziej kongres wiedeński.

  • W jaki sposób badania torfowisk odsłaniają naszą historię?
    Analiza torfowisk? To nie brzmi atrakcyjnie. Ale dla naukowców ich badania to kopalnia wiedzy na temat różnych historycznych wydarzeń. Ostatnio np. potwierdzili, że epidemia Czarnej Śmierci w połowie XIV w. nie dotarła do Polski; produkcja rolna utrzymywała się wówczas na podobnym poziomie.Archeolodzy i historycy coraz częściej sięgają po wsparcie...
    Więcej...
  • Na ratunek 3000 szkieletów. AŻ i unikatowe stanowisko w...
    Polacy, Czesi, Holendrzy, Finowie i Kirgizi. To nie początek dowcipu, a skład zespołu badawczego aktualnie pracującego w czeskich Libkovicach. W ramach polskiej ekipy pracuje nasza Redakcja, wraz z badaczami z Katedry Antropologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Po miesiącu wytężonego wysiłku, uznaliśmy, że nadszedł czas na krótki reportaż. Libkovice położone...
    Więcej...
  • Skarb 1000 srebrnych monet odkryty pod posadzką kościoła w...
    Pod posadzką kościoła p.w. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie na Warmii archeolodzy odkryli skarb złożony z około 1000 srebrnych monet, pochodzących prawdopodobnie z pierwszej połowy XVII wieku.Prowadzący badania archeologiczne w prezbiterium kościoła franciszkanów Barczewie dr Arkadiusz Koperkiewicz powiedział PAP, że pod posadzką, po demontażu stalli, znaleziono ceramiczny glazurowany kubek...
    Więcej...

WSPÓŁCZESNOŚĆ

Epoka w historii Europy trwająca od końca nowożytności do dnia dzisiejszego.

  • 10 Najciekawszych Muzeów Dostępnych Bez Wychodzenia z Domu
    Jak długo trzeba nie wychodzić z domu, by mieć dość ulubionego serialu oraz wszystkich swoich współmieszkańców? U każdego ta granica przebiega w innym miejscu. Niezależnie jednak od tego czy jesteśmy uziemieni z powodu złamanej nogi, rekordowych opadów śniegu czy stanu epidemii związanego z rozprzestrzenianiem się nowego koronowirusa, wciąż możemy...
    Więcej...
  • Community archaeology - czym jest archeologia wspólnot lokalnych?
    Archeolodzy coraz częściej widzą swoją działalność jako praktykę o znaczeniu społecznym i kulturowym. Tak jest rozumiana aktywność badaczy w ramach tzw. archeologii wspólnot lokalnych (ang. community archaeology).Na przestrzeni ostatnich dwóch, trzech dekad obszar badań archeologicznych niezwykle poszerzył się. Dzisiaj archeologów nadal interesują prahistoryczne społeczności ludzkie i ich zwyczaje, handel,...
    Więcej...
  • Pomiędzy rozrywką i nauką. Archeologia w grach wideo
    Przez lata gry wideo postrzegane były jako trywialna rozrywka, sposób na spędzenie wolnego czasu czy młodzieżowe hobby. Dziś wkraczamy w erę gdzie zaczynają one zastępować edukację.Rozwój branży gier komputerowych w ostatnich dekadach sprawił jednak, że dzisiaj są one czymś znacznie więcej. Funkcjonują jako areny profesjonalnych rozgrywek, platformy społecznościowe o...
    Więcej...

NOWY ŚWIAT

Każdy region świata ma własną, lokalnie dopasowaną chronologię dziejów i tak jest również w przypadku obu Ameryk. Naukowcy badający historię kultur prekolumbijskich Mezoameryki ustalili na przykład podział na pięć okresów. Jako, że badania Polaków w Amerykach stanowią stosunkowo mały procent polskiej archeologii (choć ważny w skali światowej), wszystkie artykuły o tej tematyce umieściliśmy w jednej kategorii.

PRZEKROJOWO

Czasem archeolodzy lubią popatrzeć na sprawy z szerokiego punktu widzenia. Tutaj trafiają artykuły, których nie jesteśmy w stanie zaklasyfikować do jednej epoki.


css.php