Od początku badań Göbekli Tepe archeolodzy znajdowali wśród pozostałości monumentalnych budowli setki fragmentów ludzkich kości. Niektóre nosiły ślady celowych nacięć, inne wyglądały tak, jakby trafiły tam przypadkiem. Przez lata trudno było wyjaśnić ich pochodzenie. Pierwsze odkryte na stanowisku pochówki pozwalają dziś spojrzeć na tę … Czytaj więcej…
Odkryty blisko 30 lat temu na jednym ze wzgórz w pobliżu starożytnego Kourion na Cyprze zespół kamiennych elementów architektonicznych czekał na opracowanie. Nowa analiza wskazuje, że mogły pochodzić z nieznanej dotąd budowli wzniesionej pod koniec I wieku n.e. Jej skala, dekoracja i położenie sugerują … Czytaj więcej…
W rejonie jednej z najważniejszych urartyjskich twierdz w Armenii archeolodzy rozpoznali ponad 1000 km struktur związanych z dawną gospodarką wodną. Część z nich może być śladem starożytnych kanałów irygacyjnych, znanych dotąd przede wszystkim z urartyjskich inskrypcji. Argisztihinili było jednym z najważniejszych ośrodków państwa Urartu w … Czytaj więcej…
Fragmenty amfory do transportu wina, datowanej na II w p.n.e., odnaleźli polscy archeolodzy w starożytnych ruinach cypryjskiego Pafos. Odkrycie to potwierdza, że odsłaniane przez nich domostwo pochodzi z czasów hellenistycznych, jest więc jednym z najstarszych zabudowań w Pafos. W starożytności Cypr znajdował się najpierw na … Czytaj więcej…
Skąd przybyli Madziarzy, zanim pod koniec IX wieku pojawili się w Kotlinie Karpackiej? Nowe badania dawnych genomów nie zamykają całej dyskusji o ich pochodzeniu, ale bardzo mocno wskazują region, który mógł odegrać kluczową rolę w ich wczesnej historii. Chodzi o południowy Ural i szeroko … Czytaj więcej…
Tam, gdzie dziś królują piach i susza, przed tysiącami lat istniały jeziora, które przyciągały łowców-zbieraczy. Dzięki najnowszym wynikom badań geoarcheologicznych wiemy, że w południowej Mongolii istniał wówczas znacznie bardziej przyjazny człowiekowi klimat. Polsko-mongolski zespół odkrył ślady krótkotrwałych obozowisk, miejsca produkcji narzędzi kamiennych oraz ślady … Czytaj więcej…
Ogłoszono wyniki drugiego sezonu badań ormiańsko-polskiej ekspedycji w Argisztihinili, ufortyfikowanym mieście królestwa Urartu na Kaukazie Południowym. Wykopaliska domów w dzielnicy rezydencjalnej oraz cmentarzyska urnowego przyniosły nowe dane na temat codziennego życia i praktyk religijnych mieszkańców sprzed ponad 2,5 tysiąca lat. Ormiańsko-polska ekspedycja, pod kierunkiem … Czytaj więcej…
Kobiety odgrywały dominującą rolę w społeczności zamieszkującej Çatalhöyük w Turcji – wynika z analiz 131 genomów mieszkańców tej neolitycznej osady, jednego z najstarszych miast świata. Wyniki międzynarodowych badań z udziałem Polaków opublikowało „Science”. Osadę w Çatalhöyük, położoną w centralnej Turcji, odkryto w latach 60. … Czytaj więcej…
Około 10 tysięcy lat p.n.e. wraz z początkiem neolitu na Bliskim Wschodzie ludzie zaczęli wznosić monumentalne budowle publiczne. Pojawiły się także przedstawienia skoncentrowane wokół motywów niebezpieczeństwa i śmierci. Niektóre z nich są niezwykle intrygujące. Mogą się nam wydawać wręcz makabryczne, jak choćby drapieżne ptaki … Czytaj więcej…
Armeńsko-Polska Ekspedycja Archeologiczna zakończyła pierwszy sezon badań w Argisztihinili – jednym z kluczowych miast królestwa Urartu, rywalizującego z Asyrią o dominację na starożytnym Bliskim Wschodzie. Stanowisko, choć pełne cennych śladów przeszłości, jest obecnie zagrożone – jeśli badania nie zostaną przeprowadzone teraz, wiele zabytków może … Czytaj więcej…
Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.
