W rejonie jednej z najważniejszych urartyjskich twierdz w Armenii archeolodzy rozpoznali ponad 1000 km struktur związanych z dawną gospodarką wodną (fot. K. Jakubiak, CC BY 4.0, z „Antiquity”)

W Armenii odkryto 134 km potencjalnych starożytnych kanałów wokół urartyjskiej twierdzy Argisztihinili

W rejonie jednej z najważniejszych urartyjskich twierdz w Armenii archeolodzy rozpoznali ponad 1000 km struktur związanych z dawną gospodarką wodną. Część z nich może być śladem starożytnych kanałów irygacyjnych, znanych dotąd przede wszystkim z urartyjskich inskrypcji. Argisztihinili było jednym z najważniejszych ośrodków państwa Urartu w … Czytaj więcej…

Panoramiczny widok pustynnego krajobrazu regionu Atbai z rozległymi równinami i skalistymi wzgórzami pod bezchmurnym niebem.

Kamienne grobowce pasterzy na pustyni Atbai. Odkryto setki nieznanych dotąd struktur

Na pustyni między Nilem a Morzem Czerwonym zidentyfikowano 280 monumentalnych struktur grobowych, z czego aż 260 nie było wcześniej znanych. Nowe badania pokazują, że nie są to pojedyncze, przypadkowe obiekty, lecz ślad szerokiej tradycji pogrzebowej dawnych społeczności pasterskich, funkcjonujących w czasie, gdy północno-wschodnia Afryka … Czytaj więcej…

W co grano na ruinach Ptolemais? Odkryto ponad 100 kamiennych plansz

Ruiny starożytnego miasta Ptolemais pełne są kwadratowych plansz z licznymi wyżłobieniami. Badaczka współpracująca z UW Zofia Kowarska odkryła już ponad 100 takich plansz. – „Na przestrzeni wieków łamali sobie na nich głowy pasterze, którzy wypasając zwierzęta spędzali czas na grach przypominających warcaby lub kółko … Czytaj więcej…

Badanie mumii z Hawary pozwala lepiej zrozumieć, czym właściwie były portrety mumijne

Portret, który nie mówi całej prawdy. Badania dziecięcej mumii z Hawary

Portrety mumijne z Egiptu okresu rzymskiego należą do najbardziej rozpoznawalnych zabytków starożytności. Zwykle oglądamy je jednak oddzielnie od ciał, do których kiedyś należały. Przypadek mumii dziecka z Hawary jest inny. Tu portret zachował się wraz z mumią, a badacze mogli zestawić malarski wizerunek z … Czytaj więcej…

Cyfrowy model terenu przedstawiający wyniesienie nad jeziorem, gdzie znajdowało się średniowieczne miasto

W dawnej Puszczy Galindzkiej odkryto pierwotną lokację średniowiecznego Dąbrówna

W pobliżu Dąbrówna na terenie dawnej Puszczy Galindzkiej archeolodzy z Uniwersytetu Gdańskiego odkryli relikty zaginionego średniowiecznego miasta. Pozostałości budynków z regularną zabudową i centralnie usytuowanym rynkiem potwierdzono badaniami geofizycznymi, a na powierzchni ziemi odnaleziono kilkaset artefaktów. Naukowcom pod kierownictwem dr. Arkadiusza Koperkiewicza z Instytutu … Czytaj więcej…

Porównanie zdjęcia zalesionych wałów ziemnych z obrazem LiDAR pokazującym geometryczny plan bastionowego założenia w Świerżach.

Świerże. Nieznane fortalicjum z czasów wojen Rzeczypospolitej?

O odkryciu nieznanego dotąd obiektu obronnego w Świerżach nad Bugiem poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków na swoim profilu w mediach społecznościowych. Analiza danych teledetekcyjnych oraz weryfikacja terenowa wskazują, że relikt, przez lata uznawany za grodzisko, jest w rzeczywistości najpewniej pozostałością nowożytnej fortyfikacji bastionowej. W … Czytaj więcej…

Nieinwazyjna diagnostyka umożliwiła analizę wnętrza ciała i przebiegu zabiegów mumifikacyjnych dziecka mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławi

Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Nowe ustalenia o chłopcu sprzed 2 tys. lat

Ponad sto lat temu dziecięca mumia trafiła do Wrocławia jako egzotyczny zabytek z odległej przeszłości, a dziś znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym. Przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią. Dziś nowoczesne technologie pozwalają spojrzeć na nią inaczej – nie tylko jak na … Czytaj więcej…

Co To Jest Archeologia

„Co kryje ziemia. Opowieści z Lubelszczyzny” – otrzymaliśmy premierowy odcinek z nowego cyklu

Na kanale YouTube Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie zadebiutował nowy cykl filmowy „Co kryje ziemia”. To przystępna, a jednocześnie profesjonalna opowieść o współczesnej archeologii i badaniach prowadzonych w regionie. Krótkometrażowy materiał można polecić wszystkim, którzy chcą zrozumieć, czym naprawdę zajmuje się archeolog i jak … Czytaj więcej…

. Osada górnicza „Gawroniec” to komponent 4 dobra światowego dziedzictwa UNESCO

Nieinwazyjne badania archeologiczne na Gawrońcu zakończone!

Wraz z końcem roku Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim zakończyło realizację projektu „Nieinwazyjne badania i dokumentacja Krzemionkowskiego Regionu Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego – dobra światowego dziedzictwa, na obszarze komponentu 4 Gawroniec” dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W październiku i listopadzie przeprowadzono skanowanie … Czytaj więcej…

Najwięcej podobnych konstrukcji odkryto na Kujawach, stąd pochodzi ich nazwa

Dwa megalityczne grobowce sprzed 5500 lat odkryte w Wyskoci!

Archeolodzy zidentyfikowali pod Kościanem (woj. wielkopolskie) dwa neolityczne długie grobowce ziemne typu kujawskiego, pochodzące sprzed około 5500 lat. Obiekty te odkryto na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. D. Chłapowskiego dzięki analizie lotniczej i skanowaniu LIDAR, które ujawniły regularne nasypy o imponujących rozmiarach. Badania wykazały, … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.