Najnowsze odkrycia archeologiczne to nie tylko pojedyncze znaleziska, ale przede wszystkim nowe dane, które zmieniają nasze rozumienie przeszłości. W tej sekcji publikujemy artykuły poświęcone aktualnym badaniom, analizom materiałów archeologicznych oraz interpretacjom wyników wykopalisk.
Znajdziesz tu omówienia odkryć z Polski i ze świata, a także teksty wyjaśniające znaczenie konkretnych znalezisk w szerszym kontekście historycznym i kulturowym. Poruszamy również kwestie metod badawczych, problemów interpretacyjnych oraz zmian w podejściu do dziedzictwa archeologicznego.
Poszukiwali pamiątek po obu wojnach światowych, a natrafili na przedmioty pochodzące z czasów, gdy na ziemiach dzisiejszej Polski dopiero upowszechniało się żelazo. W lasach pod Spałą w województwie łódzkim odkryto bogaty zbiór pradziejowych ozdób z brązu i żelaza oraz gliniane naczynie. Znalezisko, datowane wstępnie … Czytaj więcej…
Kiedy proso, z którego dziś otrzymujemy kaszę jaglaną, trafiło do jadłospisu dawnych mieszkańców ziem dzisiejszej Polski? Nowe badania szczątków ludzkich pozwoliły cofnąć datowanie najstarszych znanych śladów jego spożywania o ponad 100 lat. Międzynarodowy zespół naukowców wykazał również, że zboże to przyjmowało się stopniowo, a … Czytaj więcej…
W lesie pod Bochnią poszukiwacz Andrzej Korta natrafił na zespół żelaznych przedmiotów sprzed ponad 1000 lat. Wśród nich znalazły się charakterystyczne grzywny siekieropodobne, wiązane z gospodarką wczesnośredniowiecznej Małopolski. Odkrycie jest tym ciekawsze, że podobne zabytki od dawna stanowią jeden z ważniejszych argumentów w dyskusji … Czytaj więcej…
Blisko 9000 zabytków, ślady działalności sprzed ponad 2500 lat i zagadkowe pozostałości średniowiecznej zabudowy. Badania archeologiczne w Soli na Żywiecczyźnie wskazują, że już w pradziejach mogło tam funkcjonować miejsce pozyskiwania jednego z najcenniejszych wówczas surowców. Sól to dziś niewielka wieś położona w gminie Rajcza, … Czytaj więcej…
Ma zaledwie 8 × 10 cm, został znaleziony ponad 60 lat temu i przez długi czas pozostawał jednym z wielu organicznych zabytków z opuszczonego miasta Borgund. Dopiero szczegółowe badania włókien, splotu i węzłów oraz seria eksperymentów pokazały, jak mógł wyglądać gotowy produkt i ile … Czytaj więcej…
Moneta zauważona na polu, fragment naczynia wystający ze skarpy albo metalowy przedmiot odsłonięty podczas kopania w ogrodzie. W takiej sytuacji najbardziej naturalnym odruchem jest podniesienie znaleziska i obejrzenie go z bliska. Nie zawsze będzie to błędem. Najważniejsze, aby zanim zmienimy jego położenie, zachować możliwie … Czytaj więcej…
Od początku badań Göbekli Tepe archeolodzy znajdowali wśród pozostałości monumentalnych budowli setki fragmentów ludzkich kości. Niektóre nosiły ślady celowych nacięć, inne wyglądały tak, jakby trafiły tam przypadkiem. Przez lata trudno było wyjaśnić ich pochodzenie. Pierwsze odkryte na stanowisku pochówki pozwalają dziś spojrzeć na tę … Czytaj więcej…
Odkryty blisko 30 lat temu na jednym ze wzgórz w pobliżu starożytnego Kourion na Cyprze zespół kamiennych elementów architektonicznych czekał na opracowanie. Nowa analiza wskazuje, że mogły pochodzić z nieznanej dotąd budowli wzniesionej pod koniec I wieku n.e. Jej skala, dekoracja i położenie sugerują … Czytaj więcej…
W czterech grobach z cmentarzyska w Czarnówku na Pomorzu zachowały się zbite warstwy materii organicznej, które do tej pory trudno było dokładnie zidentyfikować. Jedną z nich określano nawet jako „poduszkę z mchu”. Badania mikroskopowe wykazały jednak, że mchu tam nie było. Były za to … Czytaj więcej…
Archeolodzy zakończyli trzeci sezon badań cmentarzyska w Kwiatkowicach w województwie łódzkim. Odkrywane zabytki i pochówki pozwalają zajrzeć do świata mieszkańców XI-wiecznej Polski oraz śledzić zmiany zachodzące w ich obyczajach pogrzebowych. Kwiatkowice leżą w powiecie łaskim, około 25 km na zachód od Łodzi. Od 2024 … Czytaj więcej…
Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.
