Szczątki ludzkie podjęte z jednego z grobów (fot. D. Frymark, zbiory CMJW)

W poszukiwaniu grobów Polaków w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach

Pierwszymi jeńcami kompleksu obozowego Lamsdorf w okresie II wojny światowej byli Polacy – żołnierze Wojska Polskiego. Trafiali tu już od 3 września 1939 r. Kierownik projektudr Dawid KobiałkaInstytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki Instytucja realizującaCentralne Muzeum Jeńców Wojennych Czas realizacji2026 FinansowanieDofinansowano ze środków Samorządu Województwa Opolskiego … Czytaj więcej…

Analiza antropologiczna i sądowa ujawnionych szczątków ludzkich odnalezionych w trakcie badań archeologicznych (fot. D. Frymark, zbiory CMJW)

Las umarłych? Poszukiwania grobów jeńców wojennych w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach

Miejsce Pamięci Narodowej w Łambinowicach jest unikatowym przykładem złożonej i burzliwej historii najnowszej, która została naznaczona kolejnymi konfliktami zbrojnymi oraz ich dalekosiężnymi konsekwencjami. Kierownik projektudr Dawid KobiałkaInstytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki Instytucja realizującaStowarzyszenie Przyjaciół Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych Czas realizacji2026 FinansowanieDofinansowano ze środków Ministra Kultury … Czytaj więcej…

Dokumentacja archeologiczna przez lata trafiała do segregatorów, pudeł, na płyty, pendrive’y i prywatne dyski. RADOGOST chce uporządkować ten rozproszony zasób

RADOGOST – cyfrowe archiwum, które może zmienić polską archeologię?

Każdego roku w Polsce powstają setki raportów z badań archeologicznych. Tysiące stron opisów, planów, zdjęć, analiz specjalistycznych. To ogromny zasób wiedzy o przeszłości. A jednak przez lata brakowało jednego miejsca, w którym te dane byłyby bezpieczne, uporządkowane i realnie dostępne. Projekt RADOGOST powstał właśnie … Czytaj więcej…

Czy Polska jest gotowa na liberalizację poszukiwań z wykrywaczami metali?

Od kilku lat dyskusja o poszukiwaniach zabytków przy użyciu wykrywaczy metali coraz bardziej przypomina wojnę pozycyjną. Środowiska archeologiczne i konserwatorskie ostrzegają, że państwo traci kontrolę nad dziedzictwem archeologicznym. Część poszukiwaczy odpowiada, że obecny system jest niewydolny, nieprzejrzysty i oderwany od skali zjawiska. Problem w … Czytaj więcej…

W co grano na ruinach Ptolemais? Odkryto ponad 100 kamiennych plansz

Ruiny starożytnego miasta Ptolemais pełne są kwadratowych plansz z licznymi wyżłobieniami. Badaczka współpracująca z UW Zofia Kowarska odkryła już ponad 100 takich plansz. – „Na przestrzeni wieków łamali sobie na nich głowy pasterze, którzy wypasając zwierzęta spędzali czas na grach przypominających warcaby lub kółko … Czytaj więcej…

Przesiewanie wypełniska grobu masowego, w którym ukryto materialne ślady pozostałe po przeprowadzeniu Aktion 1005 (fot. D. Frymark, zbiory IPN).

Archeologia Aktion 1005

Aktion 1005 to kryptonim ściśle tajnej operacji mającej na celu zatuszowanie i zniszczenie śladów masowych zbrodni dokonanych przez Niemców w Europie Środkowo-Wschodniej oraz byłej Jugosławii w okresie II wojny światowej. Koordynatorzydr Dawid KobiałkaInstytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki prok. Tomasz JankowskiOddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi … Czytaj więcej…

Pomieszczenie piwniczne zaadaptowane do przetrwania, z izolacją z kartonu i stołami do ping-ponga, 11 czerwca 2023 (fot. M. Lemiesz).

Szkoła jako stanowisko archeologiczne? Polscy badacze opisali ślady zbrodni wojennej w Jahidnem

W marcu 2022 roku we wsi Jahidne w obwodzie czernihowskim rosyjscy żołnierze zamknęli w piwnicy miejscowej szkoły około 368 cywilów, w tym 69 dzieci. Z wycieńczenia zmarło w niej 10 osób, a kolejnych 17 lub 19 mieszkańców zginęło w innych częściach wsi. Dziś to … Czytaj więcej…

Bezpośredni kontakt z zabytkami zawsze budzi największe zainteresowanie. Prezentacje znalezisk i wspólne ich oglądanie nigdy nie zastąpi nawet najlepszego podcastu (fot. R. Biel)

Rok 2026 będzie Rokiem Popularyzacji Nauki? Ambicje ministerstwa a realia nauki

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiada, że rok 2026 będzie Rokiem Popularyzacji Nauki. W planach jest m.in. wpisanie popularyzacji do ustawy jako jednego z zadań uczelni oraz włączenie jej do systemu ewaluacji jednostek naukowych. Na pierwszy rzut oka trudno się z tym pomysłem nie … Czytaj więcej…

Monografia Lambinowice

Obozy Lamsdorf – fragment książki „Archeologia i społeczeństwo w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach”

Czas od dojścia nazistów do władzy w Niemczech, zwłaszcza okres II wojny światowej, zapisał się jako jeden z najczarniejszych w historii ludzkości. Ogólna liczba uwięzionych i osadzonych we wszystkich obozach różnego typu szacowana jest na 18 mln osób. Aż 11 mln z nich poniosło … Czytaj więcej…

W żadnym innym miejscu nie istnieje możliwość przyjrzenia się słynnym mieczom z Podlodowa (po lewej) i Østre Toten (po prawej) z tak blisk!

Diabeł tkwi w detalach. Zobacz je tak, jak nie da się w muzeum!

Ornamenty to jedne z najbardziej intrygujących śladów przeszłości. Często niewielkie i trudne do dostrzeżenia w muzealnej gablocie, niosą ogromny ładunek informacji o dawnych ludziach – ich wierzeniach, relacji z naturą i sposobach wyrażania tożsamości. Dzięki nowoczesnym technologiom można dziś zobaczyć je z bliska, a … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.