LiDAR – kompletny poradnik. Czym jest skaning laserowy, ALS, NMT, NMPT, LAS, jak działają i gdzie szukać?

Terenowe badania powierzchniowe to jeden z podstawowych sposobów zdobywania informacji przez archeologów. Polegają na poszukiwaniu śladów zostawionych przez ludzi setki czy tysiące lat temu. Takie badania zazwyczaj wykonuje się na świeżo zaoranym polu, zbiera się fragmenty ceramiki, krzemienie, metale. Jednak jedna trzecia powierzchni Polski pokryta jest lasami, trudno dostępnymi dla badań powierzchniowych. Co się w nich kryje? Tutaj z pomocą przychodzi LiDAR! Od kilku lat … Czytaj więcej…

Ciąża i poród w starożytności

Przez wieki kobiety w czasie ciąży, porodu i połogu radziły sobie same lub pozostawały pod opieką rodziny, lokalnych akuszerek lub wykształconych położnych. Położnictwo należy do jednych z najstarszych zawodów na świecie. W starożytności stanowiło domenę kobiet. Lekarze, z reguły mężczyźni, interweniowali tylko w przypadku patologii i zagrożenia życia ciężarnej lub noworodka. Pierwsze próby klasyfikowania różnych dziedzin badań medycznych podjęto w starożytności. Wówczas też zaczęto używać terminów ginekologia i położnictwo. … Czytaj więcej…

Przodkowie homo sapiens. Skąd wzięliśmy się w Europie?

Skąd pochodzimy? Kiedy i w jakich okolicznościach ludzie pojawili się w Europie? A kiedy nasi przodkowie przybyli na ziemie dzisiejszej Polski? Aby znaleźć odpowiedzi na te pytania trzeba cofnąć się do przeszłości co najmniej 1000-krotnie odleglejszej niż historia naszego kraju. Zagadnienie początków ludzkości należy do najciekawszych, a zarazem bardzo trudnych w zakresie archeologii i paleoantropologii. Zgodnie z obecnym stanem badań, najstarsze znaleziska intencjonalnie produkowanych narzędzi kamiennych zostały … Czytaj więcej…

Freja, walkirie i guldgubber – w objęciach dawnych bogów

Wyspy na Morzu Bałtyckim są piękne i wciąż mało znane. Skrywają wiele tajemnic. Miejscem, do którego chcielibyśmy zabrać Państwa w tym artykule, jest niezwykłe stanowisko położone na malowniczej wyspie Bornholm – letniej rowerowej „Mekce” Bałtyku. Wyspa Bornholm kojarzona jest przede wszystkim z pięknymi krajobrazami, spokojem i niezliczoną ilością tras dla miłośników dwóch kółek. Niestety niewielu z nich, przemierzając ją, ma świadomość, że niezwykła przeszłość Morza … Czytaj więcej…

Między początkiem a końcem świata Milczan

Milczanie to jedna ze wspólnot etnolingwistycznych (plemion) wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny Zachodniej, której nazwa pojawiła się po raz pierwszy u tzw. Geografa Bawarskiego w połowie IX w., a zniknęła z kart historii w XII w. Co działo się w międzyczasie? Jak wyglądało życie Milczan? Odpowiedzi na te pytania poszukują naukowcy zaangażowani w realizację projektu „1000 lat Górnych Łużyc – ludzie, grody, miasta”. Milsko zamieszkane we wczesnym średniowieczu przez zachodniosłowiańskie plemię Milczan … Czytaj więcej…

Scytowie. Władcy Wielkiego Stepu

Gdyby dominacja plemion scytyjskich na Wielkim Stepie zaczęła się po bitwie pod Grunwaldem, to zakończyłaby się we współczesnych czasach. Takie porównanie może uświadomić nam, jak trwały i żywotny był koczowniczy model kultury Scytów. Pozostałości po Scytach z różną częstotliwością spotykamy na rozległych terenach całej Eurazji, obejmujących pas stepów rozciągających się na długość około 6 tys. km, od Dunaju po Jenisej, zachodnią Mongolię, chiński Sinciang. Wpływy scytyjskiego stylu w sztuce … Czytaj więcej…

Jak budowano piramidy?

Grecki historyk Herodot (V w. p.n.e.) podaje, że faraonowi Chufu brakowało środków do kontynuowania budowy piramidy. Miał więc wysłać swoją córkę do domu publicznego, żeby z tytułu jej pracy zdobyć fundusze. Księżniczka, miała prosić każdego swojego klienta, żeby oprócz zapłaty za jej usługi przyniósł też kamień. Z owych kamieni miała wznieść jedną z małych piramid w Gizie. Takie nieprawdopodobne legendy o powstaniu piramid można by mnożyć i mnożyć. Jak … Czytaj więcej…

Sztuka naskalna Australii

Australia jest najsuchszym zamieszkanym kontynentem. Jednak jej współrzędne geograficzne i rozmiary decydują, że kontynent ten cechuje szeroki zakres warunków klimatycznych. Sztukę naskalną można odnaleźć we wszystkich australijskich bioregionach, od lasów deszczowych Tasmanii na południowym wschodzie, poprzez rozległe piaszczyste pustynie interioru, aż po surowe i odległe tropikalne wąwozy i wyspy na północy oraz północnym zachodzie. W odległych częściach Australii sztuka naskalna pozostaje integralną częścią kultury i systemów wierzeń … Czytaj więcej…

Malowidła naskalne, ryty i rzeźby. Sztuka paleolitu w Europie.

Musiało minąć ponad 20 lat zanim w 1902 r. francuski prehistoryk Émile Cartailhac przyznał się, że popełnił błąd kwestionując paleolityczny wiek malowideł naskalnych odkrytych w 1879 roku przez Marcelino Sanz de Sautuolę w Altamirze. Od tego czasu znacznie przybyło kolejnych odkryć. To co zadziwia jednak to fakt, że pomimo jej ogromnego zasięgu geograficznego – od południa Półwyspu Iberyjskiego aż po Ural – cała sztuka jaskiniowa cechuje … Czytaj więcej…

Bory Dolnośląskie pod lupą archeologów

Do niedawna archeolodzy omijali lasy z racji, że szata roślinna utrudnia ich penetracje w poszukiwaniu dziedzictwa archeologicznego. Zmianę w tym względzie przyniosło wypracowanie nowych metod badań nieinwazyjnych i interdyscyplinarnych. Okazało się, że polskie lasy to istny baśniowy Sezam, kryjący naukowe skarby naszej przeszłości. Jednym z kompleksów leśnych penetrowanych w ostatnich latach przez badaczy są Bory Dolnośląskie. Kiedy pięć lat temu zaczynaliśmy w Katedrze Antropologii Uniwersytetu Przyrodniczego we … Czytaj więcej…