Między początkiem a końcem świata Milczan

Milczanie to jedna ze wspólnot etnolingwistycznych (plemion) wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny Zachodniej, której nazwa pojawiła się po raz pierwszy u tzw. Geografa Bawarskiego w połowie IX w., a zniknęła z kart historii w XII w. Co działo się w międzyczasie? Jak wyglądało życie Milczan? Odpowiedzi na te pytania poszukują naukowcy zaangażowani w realizację projektu „1000 lat Górnych … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa 3 (77) 2020

Barbarzyńcy! Tym jednym słowem w starożytności i wczesnym średniowieczu „cywilizowani” mieszkańcy południowej Europy określali ludy żyjące generalnie na północ od Alp. W tym numerze Archeologii Żywej chcemy Wam przybliżyć, co z owej barbarzyńskiej Europy pozostało w dziedzictwie archeologicznym. Na podobieństwo odkrywania nawarstwień archeologicznych od najmłodszych ku starszym, przyjrzymy się wpierw czasom tuż przed włączeniem Polski … Czytaj więcej…

Słowianie a Wandalowie i inni Germanie Wschodni – etnolingwistyczne początki naszej ery

Kto mieszkał na ziemiach dzisiejszej Polski w pierwszych wiekach naszej ery? Skąd wzięli się Słowianie i kim byli Germanie Wschodni? Przy okazji dyskusji pod wpisem o skarbie spod Hrubieszowa padło pytanie o tożsamość ludności zamieszkującej dzisiejsze ziemie polskie w okresie rzymskim. Okazuje się, że etykietki takie jak „Słowianie” lub „Germanie” są przede wszystkim językoznawcze. Co … Czytaj więcej…

Rozpoczęto badania wczesnośredniowiecznych grodzisk na Górnych Łużycach

Zawidów, Sulików i Białogórze – stanowiska w tych miejscowościach zostały wytypowane do przebadania w ramach międzynarodowego projektu edukacyjno-badawczego „1000 lat Górnych Łużyc – ludzie, grody, miasta”. Po długim okresie przygotowań w końcu nadszedł czas prac terenowych. Górne Łużyce to kraina geograficzna położona po obu stronach Nysy Łużyckiej. Szczególnie ważne pod względem historycznym wydarzenia, jak Pokój … Czytaj więcej…

„Z otchłani pradziejów” – co było przed Polską?

Z końcem maja 2020 roku TVP Historia pokazało nowy film „Z otchłani pradziejów” – dokument opowiadający co działo się na naszych ziemiach zanim powstała Polska. Wypowiedzi znanych i szanowanych archeologów przeplatają się w nim z inscenizacjami licznych rekonstruktorów historycznych. „Jeśli prace naukowców zajmujących się tym okresem nie są przeznaczone dla masowego odbiorcy, to należy upowszechnić … Czytaj więcej…

Grodzisko w Chlebni – archeologiczna perła Mazowsza

Nawet zwykły, czarny jak noc kret, może zapisać się na kartach historii. Ten oto kret, anonimowy bohater tej opowieści, przyczynił się do istotnego odkrycia. Otóż jego decyzja o wykopaniu dziury akurat w tym konkretnym miejscu pozwoliła badającym archeologom znaleźć fragmenty ceramiki i datować grodzisko w Chlebni. Kopiec kreta znajdował się w województwie mazowieckim na terenie … Czytaj więcej…

Pyrzyce – dawny spichlerz Pomorza Zachodniego

Pewnie niejeden fan rolnictwa dałby wiele, by móc sobie pouprawiać ziemię np. w okolicach Pyrzyc. Nie ma w tym nic dziwnego, w końcu miasto posiada ziemię, którą zwą czarną. Czarna ziemia pyrzycka nie różni się zbytnio od innych czarnym ziem. Posiadała jednak moc sprawczą przyciągania osadników kuszonych wizją 1,5-metrowej marchewki.   Osadników musiało być sporo, skoro … Czytaj więcej…

Lubogoszcz – słowiańska osada na wyspach Jeziora Sławskiego

Muzeum Ziemi Wschowskiej w 2016 roku rozpoczęło prace nad projektem badawczym „Lubogoszcz – Tuczno – Radziechowo”. Jego nazwa nawiązuje do zanotowanych ponad 800 lat temu toponimów odnoszących się do dzisiejszych okolic Jeziora Sławskiego. Głównym założeniem projektu jest rozpoznanie archeologiczne wczesnośredniowiecznego osadnictwa, które rozwijało się nad brzegami tego akwenu. Jezioro Sławskie (pow. wschowski) położone jest na … Czytaj więcej…

Świat Słowian. Na pograniczu chrześcijaństwa i pogaństwa – termin końcowy

13 kwietnia 2018 r. w Toruniu przedstawiciele różnych dziedzin nauki spotkają się na konferencji „Świat Słowian. Na pograniczu chrześcijaństwa i pogaństwa”. Do wzięcia udziału zachęcamy zarówno w charakterze prelegenta jak i wolnego słuchacza. Konferencja  ma stanowić przestrzeń do interdyscyplinarnej dyskusji nad dualizmem religijnym, a także kulturowym w dobie średniowiecza na obszarze całej Słowiańszczyzny. Organizatorem konferencji … Czytaj więcej…

Groźni Słowianie i piękne Słowianki. Co pisali o nas wikingowie?

Dawni Skandynawowie doceniali piękne Słowianki, a Słowian mieli za potężnych, groźnych i walecznych wojowników, ale zarazem bezwzględnych pogan. O niejednoznacznym obrazie Słowian w skandynawskiej literaturze ze wczesnego średniowiecza mówi prof. Jakub Morawiec. Słowianie pojawiają się już w najstarszych skandynawskich tekstach, choć na dość małą skalę. Oprócz tego, że wychwalano piękne Słowianki opisywano również ich uczestnictwo … Czytaj więcej…