Uczta przedstawiona na Tkaninie z Bayeux. Biskup Odo błogosławi jedzenie i napoje podczas posiłku poprzedzającego bitwę pod Hastings w 1066 rok

Co gotowali wikingowie w Anglii? Okazuje się, że nie ryby

Skandynawscy osadnicy przybywali do Anglii ze świata, w którym ryby odgrywały ważną rolę w gospodarce i diecie. Czy po migracji nadal przygotowywali je w podobny sposób? Naukowcy zajrzeli do ceramicznych naczyń sprzed ponad 1000 lat. Porównanie zabytków z Anglii i Danii przyniosło wynik mówiący … Czytaj więcej…

W latach 2019–2023 polsko-tunezyjska misja archeologiczna odkryła i zinwentaryzowała już setki łacińskich inskrypcji

Kapłanki i kult Ceres z Musti. Nowe polsko-tunezyjskie odkrycia!

Polsko-tunezyjski zespół badawczy odkrył i przeanalizował cztery monumentalne stele nagrobne z II–III w. n.e., należące do kobiet interpretowanych jako kapłanki bogini Ceres. Badania przeprowadzono w rejonie starożytnego Musti (el-Krib, północna Tunezja), znanego z żyznych gleb i intensywnego rolnictwa. To prawdopodobnie jeden z najlepiej udokumentowanych … Czytaj więcej…

Badacze powrócili do Jaskini Ra

Wznowiono badania w Jaskini Raj. Liczne kości w centrum uwagi

Archeolodzy wznowili badania w Jaskini Raj, zlokalizowanej w miejscowości Chęciny, w Górach Świętokrzyskich. Celem tych prac jest zarówno rekonstrukcja zmian klimatycznych w pradziejach, jak i badanie życia neandertalczyków. Już po kilku dniach pracy odkryto m.in. poroża reniferów oraz kości niedźwiedzia jaskiniowego. Dr hab. Małgorzata … Czytaj więcej…

Rekonstrukcja rytualnej ofiar z konia, inspirowana szczątkami konia odkrytego w Paprotkach Kolońskich

Niezwykłe odkrycia dotyczące ofiar z koni u ostatnich pogan Europy

Międzynarodowy zespół, w skład którego wchodzą polscy naukowcy, odkrył nowe informacje na temat rytuałów składania ofiar z koni przez społeczności w regionie wschodniego Bałtyku. Wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie „Science Advances”[ref]FRENCH K.M., MUSIAŁ A.D., KARCZEWSKI M., DAUGNORA L., SHIROUKHOV R., ROPKA-MOLIK K., BARANOWSKI T., … Czytaj więcej…

Szkielet nosorożca włochatego

Naukowcy z całej Europy zbadają nosorożce włochate

Kilkutonowe, masywne nosorożce włochate żyły w Europie przez kilkaset tysięcy lat, aż do końca zlodowacenia. Wśród naukowców budzą ciekawość, dlatego rozpoczęli szeroko zakrojony projekt badawczy. Nosorożec włochaty żył w Europie bardzo długo, bo od około 470 tys. lat temu – aż po koniec ostatniej … Czytaj więcej…

Brachycefaliczna budowa czaszki to charakterystyczna cecha współczesnych ras takich jak mops, pekińczyk czy buldog angielski

Starożytni Rzymianie hodowali krótkoczaszkowców? Psia czaszka z Tralleis

Psy, najstarsi przyjaciele człowieka, towarzyszą nam od zarania dziejów, pełniąc różne funkcje w społeczeństwie. Rzymianie odegrali kluczową rolę w kształtowaniu współczesnych ras psów, stosując sztuczną selekcję w celu nadania pożądanych cech morfologicznych i funkcjonalnych. W starożytnym Tralleis odkryto najstarszą dotąd znaną czaszkę psa, którego … Czytaj więcej…

Najstarsze Sery

Neolityczni rolnicy przetwarzali mleko krów, kóz i owiec

Rolnicy, żyjący w okresie neolitu na terenach dzisiejszej Polski, wytwarzali nabiał z mleka różnych gatunków zwierząt: krów, owiec i kóz. Potwierdziły to analizy osadów z glinianych naczyń, znalezionych na terenie woj. kujawsko-pomorskiego. Wyniki badań przedstawiono na łamach „Royal Society Open Science“. Autorami badań i publikacji są … Czytaj więcej…

Basen Letti Narzedzia

Najstarsze narzędzia do upuszczania krwi krowom odkryte w Sudanie?

Zestaw kościanych narzędzi, służących prawdopodobnie do upuszczania krowom krwi, znaleźli naukowcy z Polskiej Akademii Nauk w Basenie Letti w północnym Sudanie. To może być najstarszy dowód na tego typu praktyki – uważają odkrywcy. Celem najnowszych badań naukowców z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN był … Czytaj więcej…

Ruiny Ordu Baliq zwanego również Mubalik na stepie Talal-khain-dala. Miasto Kaganatu Ujgurów zniszczone w roku 840 n.e. przez turecki Kaganat Kirgiski

Zaginione kultury Gobi i Ałtaju

Prowadzone już od połowy XIX wieku intensywne badania archeologiczne w poszczególnych regionach świata dały nam wgląd w historię społeczności, które je zamieszkiwały. Jednakże pomimo niewątpliwych osiągnięć całych pokoleń archeologów, nasza wiedza o ludach i kulturach/cywilizacjach, które rozwijały się w najbardziej odległych i trudno dostępnych … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.