Po lewej: Giulio Romano, „Zgromadzenie bogów wokół tronu Jowisza”, 1532-1534; Po prawej: Witold Pruszkowski, „Rusałki”, 1877

Dlaczego w szkole nie uczą mitologii słowiańskiej?

Co jakiś czas wraca pytanie, dlaczego polskie dzieci uczą się w szkole o Zeusie, Atenie i Afrodycie, a nie o dawnych bogach Słowian. Brzmi to jak prosty zarzut wobec systemu edukacji: dlaczego znamy cudzą mitologię, a nie znamy własnej? Dlaczego potrafimy wymienić bogów greckich, … Czytaj więcej…

Tajemnice Pomorza. Wierzenia Słowian Thumbnail

„Tajemnice Pomorza. Wierzenia Słowian” – nowy film dokumentalny już dostępny!

W co wierzyli dawni Pomorzanie? Na to pytanie stara się odpowiedzieć wyreżyserowany przez Tomasza Częścika pełnometrażowy dokument, który niedawno trafił na YouTube’a. Film jest przykładem ambitnej, niezależnej produkcji popularyzującej wyniki współczesnych badań nad religijnością i wyobrażeniami świata wczesnośredniowiecznych Słowian znad Bałtyku. Twórca prowadzi widza … Czytaj więcej…

Mapa z zaznaczonymi obszarami osadnictwa Madziarów, stanowiskami związanymi z horyzontem Karajakupowo, strzałkami migracji i osią czasu od 1 do 1500 roku n.e. Grafika pokazuje genetyczne powiązania między południowym Uralem, regionem Wołgi-Kamy i X-wiecznymi Madziarami w Kotlinie Karpackiej.

Genetyczny trop Madziarów prowadzi na południowy Ural

Skąd przybyli Madziarzy, zanim pod koniec IX wieku pojawili się w Kotlinie Karpackiej? Nowe badania dawnych genomów nie zamykają całej dyskusji o ich pochodzeniu, ale bardzo mocno wskazują region, który mógł odegrać kluczową rolę w ich wczesnej historii. Chodzi o południowy Ural i szeroko … Czytaj więcej…

Odkryte włócznie datowane są przełom X i XI wieku

Grot, który przebił wszystko! Pozłacana włócznia odkryta w jeziorze Lednica

W spokojnych wodach jeziora Lednica archeolodzy dokonali odkrycia, które na nowo rozbudziło emocje wokół Ostrowa Lednickiego. Podczas tegorocznych badań natrafiono na cztery wczesnośredniowieczne groty, w tym jeden – bogato zdobiony i pokryty metalami szlachetnymi – natychmiast przyciągnął uwagę badaczy i pasjonatów wczesnego średniowiecza. Od … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa 3 (97) 2025

Tysiąc lat temu, w 1025 roku, Bolesław Chrobry został pierwszym królem Polski. W rocznicowym numerze „Archeologii Żywej” zabieramy Was w podróż do początków naszej państwowości – od Gniezna i Poznania po Pomorze Wschodnie. Zobaczcie, jak archeologia odkrywa historię państwa pierwszych Piastów! Gdzie kupić numer? Świętuj z nami … Czytaj więcej…

Najnowsze badania prowadzone na dnie Jeziora Lednica przyniosły jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat – drewnianą belkę z wyrzeźbioną ludzką twarzą, pochodzącą z konstrukcji wału obronnego

Twarz z Jeziora Lednica. Odkryto rzeźbę z czasów chrztu Polski!

Najnowsze badania prowadzone na dnie Jeziora Lednica przyniosły jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat – drewnianą belkę z wyrzeźbioną ludzką twarzą, pochodzącą z konstrukcji wału obronnego. Znalezisko, datowane na drugą połowę X wieku, łączy w sobie funkcję techniczną i symboliczne przesłanie, poszerzając świat … Czytaj więcej…

Garnek ze skarbem monet z XI wieku odkryty pod Kaliszem!

Pod Kaliszem odkryto skarb sprzed niemal tysiąca lat. W glinianym naczyniu ukryto prawdopodobnie setki fragmentów srebrnych monet i ozdób z czasów pierwszych Piastów. AKTUALIZACJA: skarb liczy 631 fragmentów monet. W sobotę, 7 czerwca 2025 roku, Hubert Piasecki – wiceprezes Stowarzyszenia Poszukiwaczy Śladów Historii „DENAR … Czytaj więcej…

Piastowie Piktowie

Piastowie są spokrewnieni z Piktami? To nie jest takie proste

W ostatnich dniach polskie media obiegła informacja, że dynastia Piastów, według wyników badań genetycznych, mogła być spokrewniona z Piktami – starożytną ludnością zamieszkującą niegdyś tereny dzisiejszej Szkocji. Wyniki badań zespołu pod kierunkiem prof. Marka Figlerowicza z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN mają zostać opublikowane na … Czytaj więcej…

Zwiedzający podążają wzdłuż korytarzy między zachowanymi murami – od średniowiecznych po nowożytn

„Międzymurze. Podziemia Wawelu” – nowa stała wystawa archeologiczna!

W sercu wzgórza wawelskiego, tuż obok Smoczej Jamy, otwiera się zupełnie nowa trasa zwiedzania – „Międzymurze”. To nie tylko ekspozycja – to spektakularna podróż w czasie, od pradziejów aż po XIX wiek, ukazująca nieznane dotąd przestrzenie i tajemnice jednego z najważniejszych miejsc w polskiej … Czytaj więcej…

Stanowisko jest wyjątkowym miejsce na pograniczu Mazowsza i dawnych Prus, które do dziś zachwyca swoim krajobrazem i bogatą historią (reż. Miron Bogacki)

Nieinwazyjne badania w Truszkach-Zalesiu – zobacz efekty w filmie

W Truszkach-Zalesiu, wczesnośredniowiecznym kompleksie osadniczym na północnym Mazowszu, zakończono kolejny etap badań archeologicznych. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych metod nieinwazyjnych, takich jak LIDAR, georadar i magnetometria, odkryto nowe szczegóły dotyczące funkcji tego miejsca, które do tej pory pozostawały w sferze hipotez. Badania objęły teren grodziska pierścieniowatego … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.