W monumentalnym ośrodku Wari na północnym wybrzeżu Peru archeolodzy od lat odkrywają groby elit, ślady rytuałów i przedmioty, które pokazują skalę władzy pierwszego wielkiego imperium Andów. Tym razem bohaterami badań nie są jednak złote ozdoby ani tkaniny, lecz psy. Ich kości, zęby i zachowana … Czytaj więcej…
W Oleśnicy Małej na Dolnym Śląsku archeolodzy zaglądają pod dziedziniec dawnego założenia pałacowego, szukając śladów jednej z najważniejszych śląskich siedzib templariuszy. Pod późniejszym brukiem natrafili już na gotyckie cegły, jamę grobową i fundamenty tajemniczego obiektu. Czy mogą to być pozostałości kaplicy zakonu? Oleśnica Mała, … Czytaj więcej…
Nowe badania starożytnego DNA z neolitycznych grobowców w Caithness i na Orkadach nie pokazują prostej genealogii całych społeczności. Ukazują coś ciekawszego: jak wybrane relacje pokrewieństwa, architektura grobowców i ich położenie w krajobrazie mogły razem tworzyć sposób mówienia o pochodzeniu, przynależności i pamięci o zmarłych. … Czytaj więcej…
„W Polsce może być to największe cmentarzysko tego typu” – mówi prof. Dariusz Poliński, kierujący badaniami nowożytnego cmentarzyska w Pniu. Jak podkreśla, na stanowisku odkryto już ponad 100 pochówków, z czego co najmniej kilkanaście ma charakter atypowy. W Pniu (woj. kujawsko-pomorskie) od ponad dwóch … Czytaj więcej…
Kultura łużycka stanowiąca część większego kręgu kultur pól popielnicowych przez dekady była traktowana jako symbol ciągłości osadniczej w Europie Środkowej. Najnowsze wyniki badań międzynarodowego zespołu pokazują, że pewna ciągłość faktycznie istniała, ale rozgrywała się w świecie intensywnych kontaktów, umiarkowanej mobilności i złożonych wyborów społecznych. … Czytaj więcej…
Pochówek młodego mężczyzny sprzed ponad 5 tysięcy lat, złożonego wraz z zaprzęgiem dwóch wołów i pozostałościami po drewnianych saniach, to jedno z najbardziej niezwykłych znalezisk późnego neolitu w Europie Środkowej. Odkryty w 2018 roku na cmentarzysku w Markowicach, dziś znów znajduje się w centrum … Czytaj więcej…
Stanowisko w Tyńcu nad Ślęzą to jedyne obecnie znane nauce cmentarzysko szkieletowe z okresu wędrówek ludów na Śląsku, z którego na dodatek szczątki zachowały się w stanie umożliwiającym nowoczesne badania bioarcheologiczne. Było to pierwsze tego typu odkrycie w regionie od lat 30. XX wieku. … Czytaj więcej…
Kim był młody protestant z Wałbrzycha, którego w XVIII wieku pochowano pod podłogą zboru? Jego elegancki strój, kapelusz i wyjątkowe miejsce spoczynku czynią z tego grobu jedną z największych zagadek archeologicznych miasta. (Poniższy tekst brał udział w konkursie na „Artykuł miesiąca z nagrodą Cellfastu“) … Czytaj więcej…
Archeolodzy z Uniwersytetu Szczecińskiego odkryli w Nowym Objezierzu (woj. zachodniopomorskie) kolejne groby sprzed około 4000 lat! Na pradawnym cmentarzysku natrafiono m.in. na pochówki kobiet i dzieci ułożonych w pozycji embrionalnej z bogatym wyposażeniem – bryłką bursztynu czy brązowymi ozdobami. W połączeniu z wcześniejszym odkryciem … Czytaj więcej…
Na terenie budowy gazociągu w Orłowie pod Inowrocławiem archeolodzy odkryli prawdziwie unikatowy grób w skali całego kraju. Czworo zmarłych sprzed około 9000 lat spoczywa razem, splecionych w ostatnim uścisku. Badacze przypuszczają, że to ślad po dramatycznym wydarzeniu. Jeśli potwierdzi się wstępne datowanie, będzie to … Czytaj więcej…
Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.
