Po lewej: najnowsza rekonstrukcja cyfrowa (oprac. M. Osiadacz / Instytut Archeologii UMK). Po prawej: starsza propozycja rekonstrukcji z przedstawionymi fragmentami

Z ramienia i stopy do pełnej sylwetki. Rekonstrukcja figurki z Mirakowa-Grodna

Zachowały się dwa fragmenty, na podstawie których powstała sugestywna rekonstrukcja postaci sprzed niemal 2700 lat. Rekonstrukcja figurki z Mirakowa-Grodna zaprezentowana przez Instytut Archeologii UMK w Toruniu robi wrażenie i pokazuje możliwości współczesnej archeologii cyfrowej. To również dobry punkt wyjścia do rozmowy o wyzwaniach, jakie … Czytaj więcej…

Meczet był niewielki: miał niecałe 5 m szerokości i nieco ponad 6 m długości

Tak wyglądał najstarszy meczet w Afryce! Polskie badania w Etiopii

Negasz, niewielka miejscowość położona w górach północnego Tigraju, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii islamu. To tutaj w 615 r., według tradycji muzułmańskiej i etiopskiej, dotarła grupa pierwszych towarzyszy Proroka Muhammada – jego najbliższych przyjaciół i pierwszych wierzących w jego misję. Naukowcy z Wydziału Kultur … Czytaj więcej…

Ryzyko uszkodzenia formy przy kontakcie z roztopionym metalem sprawiło, że część badaczy sugerowała inne zastosowania form metalowych

Czy w epoce brązu naprawdę odlewano brąz w formach z brązu?

Najnowsze wnioski z badań nad metalowymi formami odlewniczymi pokazują, że odpowiedź na tytułowe pytanie brzmi: tak – choć nie zawsze i nie bez trudności. Ślady zużycia, analiza technik wykonania oraz kontekst znalezisk dowodzą, że formy te mogły być faktycznie używane do wielokrotnego odlewania metalowych … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa 1 (99) 2026

W najnowszym numerze „Archeologii Żywej” sprawdzamy, co naprawdę wiemy o dzieciństwie w dawnych społeczeństwach: od wysokiej śmiertelności niemowląt i nierówności losu po poruszające rytuały i nietypowe pochówki. Jest też moda obuwnicza, piastowskie centrum władzy w Grzybowie, Nicea 325 oraz podróże od Bułgarii po Ur … Czytaj więcej…

10 Najważniejszych Odkryć Archeologicznych 2025

10 najważniejszych odkryć archeologicznych 2025. Archeologiczne Sensacje 2025

Najstarsze, największe i najważniejsze, podsumowujemy szóstą edycję plebiscytu na „Archeologiczne Sensacje 2025”! Konkurs organizowany z inicjatywy czasopisma „Archeologia Żywa” to okazja do świętowania najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii. Poniżej prezentujemy finalistów i zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie … Czytaj więcej…

Badania w Tyńcu nad Ślęzą stanowią ważny punkt odniesienia dla archeologii schyłku antyku w Polsce

Jedyne takie cmentarzysko szkieletowe z IV–VI w. n.e. na Śląsku! Znamy wstępne wyniki badań

Stanowisko w Tyńcu nad Ślęzą to jedyne obecnie znane nauce cmentarzysko szkieletowe z okresu wędrówek ludów na Śląsku, z którego na dodatek szczątki zachowały się w stanie umożliwiającym nowoczesne badania bioarcheologiczne. Było to pierwsze tego typu odkrycie w regionie od lat 30. XX wieku. … Czytaj więcej…

W żadnym innym miejscu nie istnieje możliwość przyjrzenia się słynnym mieczom z Podlodowa (po lewej) i Østre Toten (po prawej) z tak blisk!

Diabeł tkwi w detalach. Zobacz je tak, jak nie da się w muzeum!

Ornamenty to jedne z najbardziej intrygujących śladów przeszłości. Często niewielkie i trudne do dostrzeżenia w muzealnej gablocie, niosą ogromny ładunek informacji o dawnych ludziach – ich wierzeniach, relacji z naturą i sposobach wyrażania tożsamości. Dzięki nowoczesnym technologiom można dziś zobaczyć je z bliska, a … Czytaj więcej…

. Osada górnicza „Gawroniec” to komponent 4 dobra światowego dziedzictwa UNESCO

Nieinwazyjne badania archeologiczne na Gawrońcu zakończone!

Wraz z końcem roku Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim zakończyło realizację projektu „Nieinwazyjne badania i dokumentacja Krzemionkowskiego Regionu Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego – dobra światowego dziedzictwa, na obszarze komponentu 4 Gawroniec” dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W październiku i listopadzie przeprowadzono skanowanie … Czytaj więcej…

Waqaywillka – szczyt, u którego stóp leży stanowisko Salapunku

Jeden z najstarszych pochówków w Andach? Rewelacyjne daty z grobowca u bram do Machu Picchu

W cieniu słynnego Machu Picchu polsko-peruwiański zespół archeologów dokonał przełomowego odkrycia. W Salapunku – stanowisku nazywanym „bramą do Cordillery Vilcabamby” – natrafiono na ślady obecności człowieka sięgające blisko 10 tysięcy lat wstecz. Odkrycie rzuca nowe światło na początki zasiedlenia Andów w rejonie Cusco i … Czytaj więcej…

Archeolog Radosław Zdaniewicz w krótkim reportażu przybliża nam wyniki najnowszych badań

Fosa pełna tajemnic. Nowy film na YouTubie o wynikach badań zamku w Toszku

Czy fosa zamku w Toszku jest starsza, niż dotąd sądzono, czym jest tajemniczy mur na przedpolu i jak ołowiana plomba tekstylna łączy górnośląską rezydencję z odległymi krajami? O tym wszystkim opowiada najnowszy krótki, film dokumentalny, w którym archeolog Radosław Zdaniewicz z Górnośląskiej Pracowni Archeologicznej … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.