Tylko w Archeologii Żywej na bieżąco publikujemy najnowsze odkrycia archeologiczne, ciekawe znaleziska w Polsce i wyniki od dawna prowadzonych badań. Od 2018 roku organizujemy plebiscyt pt. „Archeologiczne Sensacje”, w ramach, którego wraz ze swoimi Czytelnikami i innymi specjalistami wybieramy najważniejsze badania, odkrycia i znaleziska polskiej archeologii w minionym roku.
Wszystkie dotychczasowe zestawienia można znaleźć w tym miejscu.
W monumentalnym ośrodku Wari na północnym wybrzeżu Peru archeolodzy od lat odkrywają groby elit, ślady rytuałów i przedmioty, które pokazują skalę władzy pierwszego wielkiego imperium Andów. Tym razem bohaterami badań nie są jednak złote ozdoby ani tkaniny, lecz psy. Ich kości, zęby i zachowana … Czytaj więcej…
Wystarczył niższy poziom wody w Warcie, zakole rzeki i spostrzegawczość odkrywcy, Mirosława Tucholskiego. To one sprawiły, że przedmiot, który niektórzy wzięliby za zwykły kawałek skorodowanego żelaza, trafił do Muzeum Ziemi Wronieckiej. Wstępne oględziny wskazują, że może to być miecz z XI wieku, a placówka … Czytaj więcej…
W rejonie jednej z najważniejszych urartyjskich twierdz w Armenii archeolodzy rozpoznali ponad 1000 km struktur związanych z dawną gospodarką wodną. Część z nich może być śladem starożytnych kanałów irygacyjnych, znanych dotąd przede wszystkim z urartyjskich inskrypcji. Argisztihinili było jednym z najważniejszych ośrodków państwa Urartu w … Czytaj więcej…
W Oleśnicy Małej na Dolnym Śląsku archeolodzy zaglądają pod dziedziniec dawnego założenia pałacowego, szukając śladów jednej z najważniejszych śląskich siedzib templariuszy. Pod późniejszym brukiem natrafili już na gotyckie cegły, jamę grobową i fundamenty tajemniczego obiektu. Czy mogą to być pozostałości kaplicy zakonu? Oleśnica Mała, … Czytaj więcej…
Nowe badania starożytnego DNA z neolitycznych grobowców w Caithness i na Orkadach nie pokazują prostej genealogii całych społeczności. Ukazują coś ciekawszego: jak wybrane relacje pokrewieństwa, architektura grobowców i ich położenie w krajobrazie mogły razem tworzyć sposób mówienia o pochodzeniu, przynależności i pamięci o zmarłych. … Czytaj więcej…
Na pustyni między Nilem a Morzem Czerwonym zidentyfikowano 280 monumentalnych struktur grobowych, z czego aż 260 nie było wcześniej znanych. Nowe badania pokazują, że nie są to pojedyncze, przypadkowe obiekty, lecz ślad szerokiej tradycji pogrzebowej dawnych społeczności pasterskich, funkcjonujących w czasie, gdy północno-wschodnia Afryka … Czytaj więcej…
Czy naczynia kultury pucharów dzwonowatych służyły do picia alkoholu? Najnowsze analizy chemiczne wskazują, że co najmniej część z nich miała kontakt z fermentowanymi napojami. Nie da się jeszcze powiedzieć, czy było to piwo w dzisiejszym rozumieniu, czy raczej złożona mieszanina zbóż, owoców i innych … Czytaj więcej…
Najnowsze wyniki badań zębów z jaskini Stajnia pozwoliły zidentyfikować co najmniej siedmiu neandertalczyków sprzed około 120–92 tys. lat. To najstarsza tak dobrze rozpoznana grupa z obszaru na północ od Karpat i rzadki przypadek, gdy z jednego stanowiska można odtworzyć fragment dziejów populacji w tej … Czytaj więcej…
Ruiny starożytnego miasta Ptolemais pełne są kwadratowych plansz z licznymi wyżłobieniami. Badaczka współpracująca z UW Zofia Kowarska odkryła już ponad 100 takich plansz. – „Na przestrzeni wieków łamali sobie na nich głowy pasterze, którzy wypasając zwierzęta spędzali czas na grach przypominających warcaby lub kółko … Czytaj więcej…
Na cmentarzysku w Domasławiu leżącym pod Wrocławiem odkryto tysiące naczyń. Przez lata patrzono na nie głównie jak na wyposażenie grobów, element uczty pogrzebowej albo pojemniki na dary dla zmarłych. Nowe badania pokazują jednak coś więcej: część z nich mogła aktywnie uczestniczyć w obrzędach, służąc … Czytaj więcej…
Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.
