Tajemnice Pomorza. Wierzenia Słowian Thumbnail

„Tajemnice Pomorza. Wierzenia Słowian” – nowy film dokumentalny już dostępny!

W co wierzyli dawni Pomorzanie? Na to pytanie stara się odpowiedzieć wyreżyserowany przez Tomasza Częścika pełnometrażowy dokument, który niedawno trafił na YouTube’a. Film jest przykładem ambitnej, niezależnej produkcji popularyzującej wyniki współczesnych badań nad religijnością i wyobrażeniami świata wczesnośredniowiecznych Słowian znad Bałtyku. Twórca prowadzi widza … Czytaj więcej…

Odkryte włócznie datowane są przełom X i XI wieku

Grot, który przebił wszystko! Pozłacana włócznia odkryta w jeziorze Lednica

W spokojnych wodach jeziora Lednica archeolodzy dokonali odkrycia, które na nowo rozbudziło emocje wokół Ostrowa Lednickiego. Podczas tegorocznych badań natrafiono na cztery wczesnośredniowieczne groty, w tym jeden – bogato zdobiony i pokryty metalami szlachetnymi – natychmiast przyciągnął uwagę badaczy i pasjonatów wczesnego średniowiecza. Od … Czytaj więcej…

Teren ten był od XIX wieku podejrzewany o starsze ślady osadnictwa

Zanim powstał Wodzisław Śląski. Grodzisko Słowian i starsze niż myślisz ślady myśliwych

W lipcu 2025 roku archeolodzy z Muzeum w Wodzisławiu Śląskim wrócili na teren Grodziska — zalesionego wzniesienia w północnej części miasta, od lat podejrzewanego o znacznie starsze niż średniowieczne początki osadnictwa. Choć sięgają one nawet epoki kamienia, wciąż najciekawsze jest słowiańskie grodzisko. Teren ten … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa 3 (97) 2025

Tysiąc lat temu, w 1025 roku, Bolesław Chrobry został pierwszym królem Polski. W rocznicowym numerze „Archeologii Żywej” zabieramy Was w podróż do początków naszej państwowości – od Gniezna i Poznania po Pomorze Wschodnie. Zobaczcie, jak archeologia odkrywa historię państwa pierwszych Piastów! Gdzie kupić numer? Świętuj milenium koronacji … Czytaj więcej…

Zbliżenie na strukturę wykopu w obrębie kurhanu K8

Zmarli chowani dwa razy? Ślady nietypowego rytuału sprzed 1000 lat w Nowym Chorowie

Na wczesnośredniowiecznym cmentarzysku w Nowym Chorowie archeolodzy odkryli, że niektórzy zmarli, pierwotnie pochowani w obrządku szkieletowym, zostali po pewnym czasie ponownie wyciągnięci z grobów i poddani kremacji. Wyniki badań rzucają nowe światło na przemiany religijne i społeczne Pomorza Wschodniego w XI wieku. Nowy Chorów … Czytaj więcej…

Najnowsze badania prowadzone na dnie Jeziora Lednica przyniosły jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat – drewnianą belkę z wyrzeźbioną ludzką twarzą, pochodzącą z konstrukcji wału obronnego

Twarz z Jeziora Lednica. Odkryto rzeźbę z czasów chrztu Polski!

Najnowsze badania prowadzone na dnie Jeziora Lednica przyniosły jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat – drewnianą belkę z wyrzeźbioną ludzką twarzą, pochodzącą z konstrukcji wału obronnego. Znalezisko, datowane na drugą połowę X wieku, łączy w sobie funkcję techniczną i symboliczne przesłanie, poszerzając świat … Czytaj więcej…

Zwiedzający podążają wzdłuż korytarzy między zachowanymi murami – od średniowiecznych po nowożytn

„Międzymurze. Podziemia Wawelu” – nowa stała wystawa archeologiczna!

W sercu wzgórza wawelskiego, tuż obok Smoczej Jamy, otwiera się zupełnie nowa trasa zwiedzania – „Międzymurze”. To nie tylko ekspozycja – to spektakularna podróż w czasie, od pradziejów aż po XIX wiek, ukazująca nieznane dotąd przestrzenie i tajemnice jednego z najważniejszych miejsc w polskiej … Czytaj więcej…

Widok na Ostrów Lednicki (fot. M. Popek); Mapa ukazująca rozwój terytorialny pierwszego państwa piastowskiego (za: Izdebski i in. 2025)

Gwałtowna ekspansja, szybki upadek: jak runęło państwo pierwszych Piastów

Błyskawiczne powstanie państwa pierwszych Piastów mogło równie szybko doprowadzić do jego załamania. Nowe badania rzucają światło na to, jak gwałtowna eksplozja osadnictwa i eksploatacji środowiska w X-wiecznej Wielkopolsce stworzyła potęgę Piastów – i zarazem podkopała jej fundamenty. Wschodnia część Wielkopolski w drugiej połowie X … Czytaj więcej…

Jagiellonowie Nowy Poczet

„Nowy Poczet Jagiellonów”: między rekonstrukcją a wizją artystyczną

20 marca 2025 roku „National Geographic Polska” zaprezentowało projekt, który miał zrewolucjonizować nasze wyobrażenia o dynastii Jagiellonów. W ramach kampanii edukacyjnej „Nowy Poczet Jagiellonów” przedstawiono wizerunki kilkunastu królów oraz ich małżonek, stworzonych – jak deklarowano – na podstawie rzetelnej analizy źródeł historycznych oraz przy … Czytaj więcej…

Fragment posadzki z XII w. odkryty podczas badań milenijnych w gnieźnieńskiej katedrze (fot. Jakub Dzionek)

Wkrótce ukaże się monografia gnieźnieńskiej katedry!

Gniezno, wraz z ulokowanym na Górze Lecha kościołem metropolitalnym, zaliczane jest do najważniejszych wczesnośredniowiecznych ośrodków centralnych państwa Piastów. Dzisiejsza bazylika prymasowska jest miejscem o wyjątkowym znaczeniu historycznym – tu odbyły się pierwsze koronacje królewskie, ingresy, to tu przybył Otton III, aby symbolicznie przyjąć Polskę … Czytaj więcej…