Część odnalezionych przedmiotów pozwoliła na identyfikację konkretnych ofiar

Pomóż ustalić tożsamość ofiar zbrodni w Lesie Szpęgawskim – apel IPN

Od 5 maja 2025 r. w Lesie Szpęgawskim – miejscu jednego z najtragiczniejszych epizodów II wojny światowej na Pomorzu – trwa kolejny sezon badań archeologicznych. Prace realizowane są w ramach śledztwa prowadzonego przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku, a uczestniczą … Czytaj więcej…

Jedną z odtwarzanych scena był moment pożegnania zmarłego woja

Wirtualna podróż do świata dawnych Słowian. Chodlik zyska cyfrowe życie!

W miniony weekend na grodzisku w Żmijowiskach, na terenie Muzeum Dawnych Słowian (oddział Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym) oraz w Chodliku, zrealizowano zdjęcia do filmu sferycznego odtwarzającego przedchrześcijański obrządek pogrzebowy Słowian. To część projektu „Dotknąć przeszłości dzięki technologii przyszłości. Podróż do źródeł państwa polskiego w … Czytaj więcej…

Widok na Ostrów Lednicki (fot. M. Popek); Mapa ukazująca rozwój terytorialny pierwszego państwa piastowskiego (za: Izdebski i in. 2025)

Gwałtowna ekspansja, szybki upadek: jak runęło państwo pierwszych Piastów

Błyskawiczne powstanie państwa pierwszych Piastów mogło równie szybko doprowadzić do jego załamania. Nowe badania rzucają światło na to, jak gwałtowna eksplozja osadnictwa i eksploatacji środowiska w X-wiecznej Wielkopolsce stworzyła potęgę Piastów – i zarazem podkopała jej fundamenty. Wschodnia część Wielkopolski w drugiej połowie X … Czytaj więcej…

Fragmenty żelaznego pasa odkrytego w kobiecym grobie nr 94 wraz z możliwą rekonstrukcją

Bornholm – centrum Bałtyku epoki żelaza? Store Frigård

Bornholm – dzisiaj spokojna wyspa turystyczna – w epoce żelaza był miejscem tętniącym ruchem. Setki grobów, setki przedmiotów, prawie tysiąc lat historii kontaktów. Nowe interdyscyplinarne badania największego cmentarzyska na Bornholmie odkrywają rolę tej bałtyckiej wyspy w systemach wymiany, migracji i kontaktów ponadregionalnych między ok. … Czytaj więcej…

rozgryźć schemat paleolitycznej sztuki naskalnej

Migracje odpowiedzią na zmiany klimatu sprzed 12 tys. lat

Migracje ludzi na wschód były odpowiedzią prehistorycznych społeczności łowiecko-zbierackich w Europie na pogarszające się warunki klimatyczne sprzed ponad 12 tys. lat – wykazał międzynarodowy zespół archeologów. Wyniki ich badań ukazały się właśnie w artykule opublikowanym w „PLOS One“[ref]SCHMIDT I., GEHLEN B., WINKLER K., ARRIZABALAGA … Czytaj więcej…

Mosiężny sztylet spod Dziwnowa nie ma 3000 lat – analiza ekspertów

Sztylety, obok m.in. mieczy, broni drzewcowej, łuków i strzał czy czekanów, to jedna z podstawowych kategorii uzbrojenia użytkowanych przez różne społeczności zamieszkujące ziemie polskie w epoce brązu (2200-700 lat p.n.e.) i wczesnej epoce żelaza (700-400 lat p.n.e.). Redakcja naukowa analizy (ENGLISH VERSION BELOW) Najliczniej … Czytaj więcej…

Pięć figurek z depozytu w San Isidro

Przedkolumbijskie „lalki” z San Isidro. Odkrycie, które zmienia obraz Mezoameryki?

Na szczycie jednego ze wzniesień w San Isidro w zachodnim Salwadorze odkryto unikatowy depozyt pięciu ceramicznych figurek datowanych na około 410–380 rok p.n.e. Odkrycie jest o tyle istotne, że podważa dotychczasowe przekonanie o izolacji kulturowej prekolumbijskiego Salwadoru. Wyraźne podobieństwa figurek z San Isidro do … Czytaj więcej…

Naukowcy zbadali 11 ozdób ołowianych z cmentarzysk późnej kultury łużyckiej, stosując analizę stosunków izotopów ołowiu

Odkryto najstarsze dowody wydobycia ołowiu na terenie Polski!

W rejonie Wyżyny Śląsko-Krakowskiej odkryto najstarsze ślady wydobycia rudy ołowiowej na obszarze dzisiejszej Polski, datowane na wczesną epokę żelaza! To przełom w naszej wiedzy o pradziejowej metalurgii – i dowód, że pierwszym metalem pozyskiwanym na tych ziemiach nie była miedź, lecz ołów. Gdy myślimy … Czytaj więcej…

Poszczególne etapy procesu rekonstrukcji wyglądy przyżyciowego twarzy Tajemniczej Damy (oprac. Chantal Milani)

Rekonstrukcje twarzy – jak bardzo mogą się różnić? Naukowcy to sprawdzili

Egipska mumia znana jako Tajemnicza Dama, przechowywana w Muzeum Narodowym w Warszawie, przez lata była błędnie identyfikowana jako szczątki kapłana Hor-Dżehutiego. Zespół Warsaw Mummy Project (WMP), prowadzony przez Marzenę Ożarek-Szilke i dr. Wojciecha Ejsmonda, zaprezentował już wcześniej rekonstrukcję jej twarzy. Tym razem skupiono się … Czytaj więcej…

Krakowscy archeolodzy już w XIX wieku realizowali program badania jaskiń - Jaskinia Maszycka była jedną z nich

Pradziejowi mieszkańcy Jaskini Maszyckiej praktykowali kanibalizm

Z najnowszej analizy ponad 60 kości z Jaskini Maszyckiej wynika, że ludzie zamieszkujący ją 18 tys. lat temu praktykowali kanibalizm. Wskazują na to ślady na zachowanych kościach, w tym próby wydobycia szpiku kostnego – powiedział PAP archeolog Dariusz Bobak. „Jaskinia Maszycka jest stanowiskiem bardzo … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.