Zwierzęce zęby tworzące fragment naszyjnika odsłoniętego w ziemi podczas wykopalisk koło Żórawiny

Naszyjnik z 42 zębów i groby sprzed 1600 lat. Nowe odkrycia koło Żórawiny

Archeolodzy i antropolodzy badający stanowisko koło Żórawiny na Dolnym Śląsku odsłonili groby społeczności żyjącej około 1600 lat temu, w tym pochówki ze skrępowanymi stopami i możliwymi śladami przemocy. To jednak pod koniec badań czekała ich prawdziwa niespodzianka – znacznie starszy kurhan, a w nim … Czytaj więcej…

Wały wczesnośredniowiecznego grodu w lesie na Starym Książu oraz wstawione zdjęcie złoconego okucia w kształcie krzyża

Krzyżyk ze Starego Książa z przełomu IX i X w. Co ujawniły nowe badania?

Pod romantycznymi ruinami w Wałbrzychu kryją się pozostałości rozległego grodu z końca IX wieku oraz ambitnej rezydencji śląskiego Piasta. Nowe opracowanie wzmacnia wczesne datowanie pozłacanego okucia w kształcie krzyża, ale przede wszystkim pozwala lepiej zrozumieć niezwykłą historię całego Starego Książa. Stary Książ dziś kojarzy … Czytaj więcej…

Zamek Bolków z lotu ptaka oraz okładka pierwszego tomu „Zamków i dworów obronnych na Śląsku”

Śląskie zamki pod jednym dachem. Katalog o księstwie świdnickim już jest dostępny!

Od monumentalnego Książa i Bolkowa po porośnięte lasem relikty zamków górskich, dawne dwory rycerskie i ledwie widoczne w terenie kopce. Internetowy „Katalog zamków i dworów obronnych Śląska” ma zebrać rozproszoną wiedzę o setkach takich miejsc. Jednym z najważniejszych rezultatów projektu jest pierwszy tom poświęcony … Czytaj więcej…

Nieinwazyjna diagnostyka umożliwiła analizę wnętrza ciała i przebiegu zabiegów mumifikacyjnych dziecka mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławi

Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Nowe ustalenia o chłopcu sprzed 2 tys. lat

Ponad sto lat temu dziecięca mumia trafiła do Wrocławia jako egzotyczny zabytek z odległej przeszłości, a dziś znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym. Przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią. Dziś nowoczesne technologie pozwalają spojrzeć na nią inaczej – nie tylko jak na … Czytaj więcej…

Ponad 8 tysięcy lat temu, tam gdzie dziś rozciąga się suchy krajobraz pustyni Gobi, istniały rozległe jeziora i doliny porośnięte bujną roślinności

Pustynia Gobi 8000 lat temu. Polsko-mongolski zespół bada dawne jeziora

Tam, gdzie dziś królują piach i susza, przed tysiącami lat istniały jeziora, które przyciągały łowców-zbieraczy. Dzięki najnowszym wynikom badań geoarcheologicznych wiemy, że w południowej Mongolii istniał wówczas znacznie bardziej przyjazny człowiekowi klimat. Polsko-mongolski zespół odkrył ślady krótkotrwałych obozowisk, miejsca produkcji narzędzi kamiennych oraz ślady … Czytaj więcej…

Półksiężycowe łączenie: po lewej duże zbliżenie chrząszcza na liściu, po prawej fragment grobu 543 z grupą urn i tabliczką numerową.

Bi-ŻUK-teria z Domasławia. Ozdoba z chrząszczy odkryta w dziecięcym grobie sprzed 2700 lat

Żuk zamiast klejnotu, złota lub bursztynu? Wśród zabytków odkrytych na cmentarzysku w Domasławiu znaleziono ozdobę z chitynowych pancerzyków owadów sprzed 2700 lat. Ten zupełnie unikatowy zabytek w skali świata, pokazuje nie tylko gust społeczności epoki żelaza, ale też… kalendarz ich pogrzebów. Domasław pod Wrocławiem … Czytaj więcej…

Grób zbiorowy z 24 pochówkami owiniętymi w całuny grobowe

Ślady zbrodni sprzed 1000 lat odkryte przez polski zespół badawczy w Peru

Na styku gór i pustyń południowego Peru archeolodzy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego natrafili na dramatyczne ślady brutalnego ataku sprzed około tysiąca lat. Cmentarzysko na wielokulturowym stanowisku El Curaca w dolinie rzeki Atico skrywa szczątki co najmniej 24 osób – głównie kobiet i dzieci … Czytaj więcej…

Wyposażenie grobowe z cmentarzyska Jebel Cristal na pustyni Bayuda

Pełna życia? Polskie badania pustyni Bayuda w Sudanie

Słone paleojezioro, z którego wydobywano rzadki minerał natron, służący m.in. do mumifikacji ciał, produkcji szkła i ceramiki odkryli Polacy na pustyni Bayuda w Sudanie. W wyniku wieloletnich prac zidentyfikowali ponad 1,2 tys. nowych stanowisk archeologicznych, z czego ponad 400 w projekcie NCN. Pustynia Bayuda … Czytaj więcej…

Tegoroczne badania na cmentarzysku w Berenike to kontynuacja poprzednich wykopalisk (fot. M. Osypińska)

Cmentarzysko pupili w Berenike: wyjątkowe odkrycia polskich archeologów

Na cmentarzysku zwierząt w starożytnym porcie Berenike polscy archeolodzy odkryli ponad 200 kolejnych pochówków z I i II wieku n.e. Znaleziska obejmują psy, koty, a także małpy, które były traktowane z wyjątkową troską. Pochowano je z przedmiotami do zabawy, a ich ciała owijano w … Czytaj więcej…

Znaleziska dostarczają dowodów na to, że ludzie neandertalscy kilkukrotnie odwiedzili ten region

Kamienne narzędzia neandertalskie sprzed 130 tys. lat odkryte w Raciborzu-Studziennej

Wyroby kamienne sprzed co najmniej 130 tys. lat odkryli archeolodzy na terenie Raciborza. To najstarsze ślady pobytu człowieka na przedpolu Bramy Morawskiej i dowód, że neandertalczycy kilkukrotnie odwiedzili ten region, pozostawiając wyroby kamienne na dnie ówczesnej doliny rzecznej. Prace archeologiczne w zachodniej części Raciborza, … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.