Mapka i wykresy pokazują zmiany w DNA dawnych populacji z Bałkanów, wschodnich Niemiec oraz Polski i północno-zachodniej Ukrainy. Kolory oznaczają główne składniki genetyczne: niebieski – północno-zachodnioeuropejski, fioletowy – północno-wschodnioeuropejski (bałtyjski), szary – inne domieszki. Wielkość kół odpowiada liczbie zbadanych osób. Porównanie próbek sprzed i po roku 600 n.e. wyraźnie pokazuje wzrost udziału komponentu fioletowego, czyli napływu ludności ze wschodu

Zagadka pochodzenia Słowian rozwiązana? Genetyka wskazuje na wędrówkę ludów

Największe w historii badanie DNA dawnych populacji Europy ujawniło, że ekspansja Słowian w VI–VIII wieku była prawdziwą wędrówką ludów. Ponad 80% wcześniejszej populacji ziem dzisiejszej Polski i sąsiednich regionów zostało wówczas zastąpionych przez przybyszów ze wschodu. Nowe dane pokazują, że początki Słowiańszczyzny były bardziej … Czytaj więcej…

Zwoleń to unikat, bowiem większość znanych w Polsce stanowisk związanych z neandertalczykiem pochodzi z południa kraju

Neandertalczycy nad Zwoleńką – odkrycie „warsztatu” sprzed 70 tys. lat

Archeolodzy badają ślady obecności neandertalczyków sprzed ok. 75–64 tys. lat w dolinie rzeki Zwoleńki. Badania wskazują, że w okolicach Zwolenia neandertalczycy naprawiali narzędzia kamienne używane do oprawiania upolowanych zwierząt – mamutów, koni czy nosorożców. Jest to jeden z najbardziej na północ wysuniętych punktów obecności … Czytaj więcej…

W latach 2019–2023 polsko-tunezyjska misja archeologiczna odkryła i zinwentaryzowała już setki łacińskich inskrypcji

Kapłanki i kult Ceres z Musti. Nowe polsko-tunezyjskie odkrycia!

Polsko-tunezyjski zespół badawczy odkrył i przeanalizował cztery monumentalne stele nagrobne z II–III w. n.e., należące do kobiet interpretowanych jako kapłanki bogini Ceres. Badania przeprowadzono w rejonie starożytnego Musti (el-Krib, północna Tunezja), znanego z żyznych gleb i intensywnego rolnictwa. To prawdopodobnie jeden z najlepiej udokumentowanych … Czytaj więcej…

Teren ten był od XIX wieku podejrzewany o starsze ślady osadnictwa

Zanim powstał Wodzisław Śląski. Grodzisko Słowian i starsze niż myślisz ślady myśliwych

W lipcu 2025 roku archeolodzy z Muzeum w Wodzisławiu Śląskim wrócili na teren Grodziska — zalesionego wzniesienia w północnej części miasta, od lat podejrzewanego o znacznie starsze niż średniowieczne początki osadnictwa. Choć sięgają one nawet epoki kamienia, wciąż najciekawsze jest słowiańskie grodzisko. Teren ten … Czytaj więcej…

Pochówek kobiety z nienarodzonym dzieckiem pod wschodnią platformą domu 150 (© Çatalhöyük Research Project)

Rola kobiet w Çatalhöyük ważniejsza niż zakładaliśmy

Kobiety odgrywały dominującą rolę w społeczności zamieszkującej Çatalhöyük w Turcji – wynika z analiz 131 genomów mieszkańców tej neolitycznej osady, jednego z najstarszych miast świata. Wyniki międzynarodowych badań z udziałem Polaków opublikowało „Science”. Osadę w Çatalhöyük, położoną w centralnej Turcji, odkryto w latach 60. … Czytaj więcej…

Najwięcej podobnych konstrukcji odkryto na Kujawach, stąd pochodzi ich nazwa

Dwa megalityczne grobowce sprzed 5500 lat odkryte w Wyskoci!

Archeolodzy zidentyfikowali pod Kościanem (woj. wielkopolskie) dwa neolityczne długie grobowce ziemne typu kujawskiego, pochodzące sprzed około 5500 lat. Obiekty te odkryto na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. D. Chłapowskiego dzięki analizie lotniczej i skanowaniu LIDAR, które ujawniły regularne nasypy o imponujących rozmiarach. Badania wykazały, … Czytaj więcej…

Kamienny bruk z późnej epoki brązu – pozostałość grobu ciałopalnego kultury łużyckiej.

Kurhany, osada i muzyka metalowa. Rekowo odkrywa przeszłość

W dniach 18–19 lipca 2025 roku po raz trzeci na terenie Rekowa (gm. Polanów) odbędzie się wydarzenie wyjątkowe: festiwal muzyczno-archeologiczny „Wykopaliska”. To jedyna w swoim rodzaju impreza, która łączy ciężkie brzmienia z pasją do przeszłości. Na scenie zagrają zespoły metalowe z Wielkiej Brytanii, Czech … Czytaj więcej…

Zamek Bolkow Badani Archeologiczne

Wznowienie badań archeologicznych zamku w Bolkowie w 2025 roku

14 lipca 2025 roku rozpocznie się trzeci sezon prac archeologicznych na zamku w Bolkowie (pow. jaworski, woj. dolnośląskie). W latach 2023–2024 odbyły się pierwsze dwa sezony badań zamku Bolków. Prace były prowadzone wspólnie przez Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze i Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, … Czytaj więcej…

Najnowsze badania prowadzone na dnie Jeziora Lednica przyniosły jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat – drewnianą belkę z wyrzeźbioną ludzką twarzą, pochodzącą z konstrukcji wału obronnego

Twarz z Jeziora Lednica. Odkryto rzeźbę z czasów chrztu Polski!

Najnowsze badania prowadzone na dnie Jeziora Lednica przyniosły jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat – drewnianą belkę z wyrzeźbioną ludzką twarzą, pochodzącą z konstrukcji wału obronnego. Znalezisko, datowane na drugą połowę X wieku, łączy w sobie funkcję techniczną i symboliczne przesłanie, poszerzając świat … Czytaj więcej…

Bumerang Polska Najstarszy Na Swiecie

Najstarszy bumerang na świecie ma jednak 40 000 lat. Pochodzi z terenów obecnej Małopolski

Międzynarodowy zespół badawczy potwierdził wiek zakrzywionego ciosu mamuta z Jaskini Obłazowej (woj. małopolskie), uznawanego za najstarszy znany bumerang na świecie. Nowe wyniki datowań wskazują, że liczy on około 42–39 tysięcy lat, a więc jest starszy od słynnych australijskich odpowiedników o ponad 30 tysięcy lat. … Czytaj więcej…