W zmineralizowanych osadach na ściankach znaleziono: jaja tasiemca, ślady Entamoeba histolytica - pasożyta wywołującego czerwonkę oraz pierwotniaka Cryptosporidium parvum (za:

Co zostawili po sobie Rzymianie? Nocniki ujawniają ślady pasożytów

Niepozorne ceramiczne naczynia z rzymskiej prowincji nad dolnym Dunajem okazały się cennym źródłem wiedzy o zdrowiu, higienie i codziennych warunkach życia. Analiza osadów zachowanych na ściankach nocników pozwoliła wykryć ślady pasożytów jelitowych i lepiej zrozumieć problemy sanitarne mieszkańców Mezji Dolnej w II-IV wieku n.e. … Czytaj więcej…

Dongola Krol Qaszqasz

Nowy dokument z Dongoli potwierdza istnienie legendarnego władcy Nubii

Nie monumentalna inskrypcja, nie królewska kronika i nie spektakularny zabytek. Tym razem przełom przyniósł niepozorny dokument zapisany na kawałku papieru, odkryty przez polskich archeologów w Starej Dongoli. To właśnie on pozwala po raz pierwszy uchwycić historyczną postać władcy, który do tej pory funkcjonował gdzieś … Czytaj więcej…

Prof. Bartosz Kontny prowadzi dokumentację pozostałości portu w Ptolemais (fot. Artur Brzóska)

Pozostałości starożytnego wrakowiska odkryli polscy archeolodzy w Ptolemais

Pozostałości statków, które w starożytności rozbijały się w drodze do Ptolemais, odkryli archeolodzy Uniwersytetu Warszawskiego w Libii. Pas obejmujący wrakowisko ma ponad 100 m, więc morskich katastrof musiało być tutaj co najmniej kilka – uważa kierownik badań w Ptolemais, dr Piotr Jaworski. Ptolemais to jedno … Czytaj więcej…

Pafos. Widok Dziedzińca Głównego

Polscy archeolodzy odkryli jedne z najstarszych zabudowań w Pafos

Fragmenty amfory do transportu wina, datowanej na II w p.n.e., odnaleźli polscy archeolodzy w starożytnych ruinach cypryjskiego Pafos. Odkrycie to potwierdza, że odsłaniane przez nich domostwo pochodzi z czasów hellenistycznych, jest więc jednym z najstarszych zabudowań w Pafos. W starożytności Cypr znajdował się najpierw na … Czytaj więcej…

Nieinwazyjna diagnostyka umożliwiła analizę wnętrza ciała i przebiegu zabiegów mumifikacyjnych dziecka mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławi

Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Nowe ustalenia o chłopcu sprzed 2 tys. lat

Ponad sto lat temu dziecięca mumia trafiła do Wrocławia jako egzotyczny zabytek z odległej przeszłości, a dziś znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym. Przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią. Dziś nowoczesne technologie pozwalają spojrzeć na nią inaczej – nie tylko jak na … Czytaj więcej…

10 Najważniejszych Odkryć Archeologicznych 2025

10 najważniejszych odkryć archeologicznych 2025. Archeologiczne Sensacje 2025

Najstarsze, największe i najważniejsze, podsumowujemy szóstą edycję plebiscytu na „Archeologiczne Sensacje 2025”! Konkurs organizowany z inicjatywy czasopisma „Archeologia Żywa” to okazja do świętowania najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii. Poniżej prezentujemy finalistów i zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie … Czytaj więcej…

W żadnym innym miejscu nie istnieje możliwość przyjrzenia się słynnym mieczom z Podlodowa (po lewej) i Østre Toten (po prawej) z tak blisk!

Diabeł tkwi w detalach. Zobacz je tak, jak nie da się w muzeum!

Ornamenty to jedne z najbardziej intrygujących śladów przeszłości. Często niewielkie i trudne do dostrzeżenia w muzealnej gablocie, niosą ogromny ładunek informacji o dawnych ludziach – ich wierzeniach, relacji z naturą i sposobach wyrażania tożsamości. Dzięki nowoczesnym technologiom można dziś zobaczyć je z bliska, a … Czytaj więcej…

Mapa z zaznaczonymi obszarami osadnictwa Madziarów, stanowiskami związanymi z horyzontem Karajakupowo, strzałkami migracji i osią czasu od 1 do 1500 roku n.e. Grafika pokazuje genetyczne powiązania między południowym Uralem, regionem Wołgi-Kamy i X-wiecznymi Madziarami w Kotlinie Karpackiej.

Genetyczny trop Madziarów prowadzi na południowy Ural

Skąd przybyli Madziarzy, zanim pod koniec IX wieku pojawili się w Kotlinie Karpackiej? Nowe badania dawnych genomów nie zamykają całej dyskusji o ich pochodzeniu, ale bardzo mocno wskazują region, który mógł odegrać kluczową rolę w ich wczesnej historii. Chodzi o południowy Ural i szeroko … Czytaj więcej…

Waqaywillka – szczyt, u którego stóp leży stanowisko Salapunku

Jeden z najstarszych pochówków w Andach? Rewelacyjne daty z grobowca u bram do Machu Picchu

W cieniu słynnego Machu Picchu polsko-peruwiański zespół archeologów dokonał przełomowego odkrycia. W Salapunku – stanowisku nazywanym „bramą do Cordillery Vilcabamby” – natrafiono na ślady obecności człowieka sięgające blisko 10 tysięcy lat wstecz. Odkrycie rzuca nowe światło na początki zasiedlenia Andów w rejonie Cusco i … Czytaj więcej…

Anno 117 po raz pierwszy w serii przenosi nas do czasów starożytnych (wydawca Ubisoft)

Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. Recenzja gry Anno 117: Pax Romana

Ósma część popularnej serii city-builderów Ubisoftu po raz pierwszy przenosi nas do czasów starożytnych. Jakby tego było mało, możemy wcielić się zarówno w Rzymian, jak i Celtów. Grzechem byłoby nie zagrać. Zapraszamy do recenzji. Kod recenzencki otrzymaliśmy od firmy Ubisoft, za co serdecznie dziękujemy. … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.