Dongola Krol Qaszqasz

Nowy dokument z Dongoli potwierdza istnienie legendarnego władcy Nubii

Nie monumentalna inskrypcja, nie królewska kronika i nie spektakularny zabytek. Tym razem przełom przyniósł niepozorny dokument zapisany na kawałku papieru, odkryty przez polskich archeologów w Starej Dongoli. To właśnie on pozwala po raz pierwszy uchwycić historyczną postać władcy, który do tej pory funkcjonował gdzieś … Czytaj więcej…

Prof. Bartosz Kontny prowadzi dokumentację pozostałości portu w Ptolemais (fot. Artur Brzóska)

Pozostałości starożytnego wrakowiska odkryli polscy archeolodzy w Ptolemais

Pozostałości statków, które w starożytności rozbijały się w drodze do Ptolemais, odkryli archeolodzy Uniwersytetu Warszawskiego w Libii. Pas obejmujący wrakowisko ma ponad 100 m, więc morskich katastrof musiało być tutaj co najmniej kilka – uważa kierownik badań w Ptolemais, dr Piotr Jaworski. Ptolemais to jedno … Czytaj więcej…

Pafos. Widok Dziedzińca Głównego

Polscy archeolodzy odkryli jedne z najstarszych zabudowań w Pafos

Fragmenty amfory do transportu wina, datowanej na II w p.n.e., odnaleźli polscy archeolodzy w starożytnych ruinach cypryjskiego Pafos. Odkrycie to potwierdza, że odsłaniane przez nich domostwo pochodzi z czasów hellenistycznych, jest więc jednym z najstarszych zabudowań w Pafos. W starożytności Cypr znajdował się najpierw na … Czytaj więcej…

Nieinwazyjna diagnostyka umożliwiła analizę wnętrza ciała i przebiegu zabiegów mumifikacyjnych dziecka mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławi

Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Nowe ustalenia o chłopcu sprzed 2 tys. lat

Ponad sto lat temu dziecięca mumia trafiła do Wrocławia jako egzotyczny zabytek z odległej przeszłości, a dziś znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym. Przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią. Dziś nowoczesne technologie pozwalają spojrzeć na nią inaczej – nie tylko jak na … Czytaj więcej…

10 Najważniejszych Odkryć Archeologicznych 2025

10 najważniejszych odkryć archeologicznych 2025. Archeologiczne Sensacje 2025

Najstarsze, największe i najważniejsze, podsumowujemy szóstą edycję plebiscytu na „Archeologiczne Sensacje 2025”! Konkurs organizowany z inicjatywy czasopisma „Archeologia Żywa” to okazja do świętowania najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii. Poniżej prezentujemy finalistów i zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie … Czytaj więcej…

W żadnym innym miejscu nie istnieje możliwość przyjrzenia się słynnym mieczom z Podlodowa (po lewej) i Østre Toten (po prawej) z tak blisk!

Diabeł tkwi w detalach. Zobacz je tak, jak nie da się w muzeum!

Ornamenty to jedne z najbardziej intrygujących śladów przeszłości. Często niewielkie i trudne do dostrzeżenia w muzealnej gablocie, niosą ogromny ładunek informacji o dawnych ludziach – ich wierzeniach, relacji z naturą i sposobach wyrażania tożsamości. Dzięki nowoczesnym technologiom można dziś zobaczyć je z bliska, a … Czytaj więcej…

Mapa z zaznaczonymi obszarami osadnictwa Madziarów, stanowiskami związanymi z horyzontem Karajakupowo, strzałkami migracji i osią czasu od 1 do 1500 roku n.e. Grafika pokazuje genetyczne powiązania między południowym Uralem, regionem Wołgi-Kamy i X-wiecznymi Madziarami w Kotlinie Karpackiej.

Genetyczny trop Madziarów prowadzi na południowy Ural

Skąd przybyli Madziarzy, zanim pod koniec IX wieku pojawili się w Kotlinie Karpackiej? Nowe badania dawnych genomów nie zamykają całej dyskusji o ich pochodzeniu, ale bardzo mocno wskazują region, który mógł odegrać kluczową rolę w ich wczesnej historii. Chodzi o południowy Ural i szeroko … Czytaj więcej…

Waqaywillka – szczyt, u którego stóp leży stanowisko Salapunku

Jeden z najstarszych pochówków w Andach? Rewelacyjne daty z grobowca u bram do Machu Picchu

W cieniu słynnego Machu Picchu polsko-peruwiański zespół archeologów dokonał przełomowego odkrycia. W Salapunku – stanowisku nazywanym „bramą do Cordillery Vilcabamby” – natrafiono na ślady obecności człowieka sięgające blisko 10 tysięcy lat wstecz. Odkrycie rzuca nowe światło na początki zasiedlenia Andów w rejonie Cusco i … Czytaj więcej…

Anno 117 po raz pierwszy w serii przenosi nas do czasów starożytnych (wydawca Ubisoft)

Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu. Recenzja gry Anno 117: Pax Romana

Ósma część popularnej serii city-builderów Ubisoftu po raz pierwszy przenosi nas do czasów starożytnych. Jakby tego było mało, możemy wcielić się zarówno w Rzymian, jak i Celtów. Grzechem byłoby nie zagrać. Zapraszamy do recenzji. Kod recenzencki otrzymaliśmy od firmy Ubisoft, za co serdecznie dziękujemy. … Czytaj więcej…

Mastaba Farona Sakkara

Kolejny etap badań grobowca faraona Szepseskafa w Egipcie

Polscy naukowcy jadą do Egiptu, by kontynuować badania grobowca faraona Szepseskafa (ok. 2500 r. p.n.e.). Prace będą koncentrować się na komorze grobowej, gdzie archeolodzy znaleźli m.in. dowody obecności mnicha bizantyjskiego, który w tym miejscu urządził erem. Wyprawa rusza w sobotę, 15 listopada. W czwartek … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.