Czy fosa zamku w Toszku jest starsza, niż dotąd sądzono, czym jest tajemniczy mur na przedpolu i jak ołowiana plomba tekstylna łączy górnośląską rezydencję z odległymi krajami? O tym wszystkim opowiada najnowszy krótki, film dokumentalny, w którym archeolog Radosław Zdaniewicz z Górnośląskiej Pracowni Archeologicznej … Czytaj więcej…
Ogłoszono wyniki drugiego sezonu badań ormiańsko-polskiej ekspedycji w Argisztihinili, ufortyfikowanym mieście królestwa Urartu na Kaukazie Południowym. Wykopaliska domów w dzielnicy rezydencjalnej oraz cmentarzyska urnowego przyniosły nowe dane na temat codziennego życia i praktyk religijnych mieszkańców sprzed ponad 2,5 tysiąca lat. Ormiańsko-polska ekspedycja, pod kierunkiem … Czytaj więcej…
Podczas prac remontowych i towarzyszącego im nadzoru archeologicznego przy kościele św. Wojciecha w Bytomiu natrafiono na cztery dziecięce pochówki, wstępnie datowane na okres średniowiecza. Znaleziska dokonano w lipcu 2025 roku tuż pod głównym wejściem do świątyni, około 2,2 metra pod obecnym poziomem posadzki. W … Czytaj więcej…
Polsko-tunezyjski zespół badawczy odkrył i przeanalizował cztery monumentalne stele nagrobne z II–III w. n.e., należące do kobiet interpretowanych jako kapłanki bogini Ceres. Badania przeprowadzono w rejonie starożytnego Musti (el-Krib, północna Tunezja), znanego z żyznych gleb i intensywnego rolnictwa. To prawdopodobnie jeden z najlepiej udokumentowanych … Czytaj więcej…
W samym centrum Gdańska, na terenie dawnego tzw. „zamczyska”, archeolodzy natrafili na wyjątkowy zabytek średniowiecznej sztuki sepulkralnej. Jest to wapienna płyta nagrobna z wyobrażeniem rycerza w kolczudze, która – jak wszystko wskazuje – pierwotnie wieńczyła elitarny pochówek w przestrzeni kościoła funkcjonującego w tym miejscu … Czytaj więcej…
Kobiety odgrywały dominującą rolę w społeczności zamieszkującej Çatalhöyük w Turcji – wynika z analiz 131 genomów mieszkańców tej neolitycznej osady, jednego z najstarszych miast świata. Wyniki międzynarodowych badań z udziałem Polaków opublikowało „Science”. Osadę w Çatalhöyük, położoną w centralnej Turcji, odkryto w latach 60. … Czytaj więcej…
Około 10 tysięcy lat p.n.e. wraz z początkiem neolitu na Bliskim Wschodzie ludzie zaczęli wznosić monumentalne budowle publiczne. Pojawiły się także przedstawienia skoncentrowane wokół motywów niebezpieczeństwa i śmierci. Niektóre z nich są niezwykle intrygujące. Mogą się nam wydawać wręcz makabryczne, jak choćby drapieżne ptaki … Czytaj więcej…
W sercu wzgórza wawelskiego, tuż obok Smoczej Jamy, otwiera się zupełnie nowa trasa zwiedzania – „Międzymurze”. To nie tylko ekspozycja – to spektakularna podróż w czasie, od pradziejów aż po XIX wiek, ukazująca nieznane dotąd przestrzenie i tajemnice jednego z najważniejszych miejsc w polskiej … Czytaj więcej…
Choć rewolucja neolityczna to termin powtarzany do znudzenia w podręcznikach, jego znaczenie nadal pozostaje przedmiotem naukowej debaty. Czy naprawdę był to gwałtowny przełom? A może długi, złożony proces, który przebiegał różnie w zależności od regionu? Jak wyglądało życie ludzi, którzy zaczęli uprawiać ziemię, budować … Czytaj więcej…
Chrześcijaństwo – religia, która ukształtowała świat, jest tematem najnowszego numeru „Archeologii Żywej”. Przyglądamy się jego początkom, wpływowi na rozwój cywilizacji oraz najnowszym odkryciom archeologicznym, które rzucają nowe światło na kluczowe wydarzenia z dziejów tej religii. Od Soboru Nicejskiego po chrystianizację Pomorza – zapraszamy do … Czytaj więcej…
