Bród toporów. Opracowanie wyników interdyscyplinarnych badań stanowiska nr 22 w Siedliskach, gm. Lubenia, pow. rzeszowski

Projekt, realizowany przez Dział Archeologii Muzeum Okręgowego w Rzeszowie  dotyczy opracowania wyników interdyscyplinarnych badań archeologicznych prowadzonych w latach 2023–2025 na stanowisku nr 22 w Siedliskach (gm. Lubenia) przy brodzie na rzece Wisłok. Badania rozpoczęto po odkryciu przez mieszkankę wsi licznych średniowiecznych zabytków w korycie … Czytaj więcej…

Pafos. Widok Dziedzińca Głównego

Polscy archeolodzy odkryli jedne z najstarszych zabudowań w Pafos

Fragmenty amfory do transportu wina, datowanej na II w p.n.e., odnaleźli polscy archeolodzy w starożytnych ruinach cypryjskiego Pafos. Odkrycie to potwierdza, że odsłaniane przez nich domostwo pochodzi z czasów hellenistycznych, jest więc jednym z najstarszych zabudowań w Pafos. W starożytności Cypr znajdował się najpierw na … Czytaj więcej…

Waqaywillka – szczyt, u którego stóp leży stanowisko Salapunku

Jeden z najstarszych pochówków w Andach? Rewelacyjne daty z grobowca u bram do Machu Picchu

W cieniu słynnego Machu Picchu polsko-peruwiański zespół archeologów dokonał przełomowego odkrycia. W Salapunku – stanowisku nazywanym „bramą do Cordillery Vilcabamby” – natrafiono na ślady obecności człowieka sięgające blisko 10 tysięcy lat wstecz. Odkrycie rzuca nowe światło na początki zasiedlenia Andów w rejonie Cusco i … Czytaj więcej…

Wybrane materiały ceramiczne kultury złockiej ze zbiorów Muzeum Zamkowego w Sandomierzu (fot. M. Mroczka)

Kim byli ludzie kultury złockiej? Wyniki nowych badań Muzeum Zamkowego w Sandomierzu

Kultura złocka rozwijała się w 1. poł. III tysiąclecia p.n.e. na obszarze między Nidą a Opatówką. Jej lokalny charakter i zróżnicowane tradycje czynią ją jednym z najciekawszych zjawisk młodszej epoki kamienia w Polsce. W 2024 roku Muzeum Zamkowe w Sandomierzu rozpoczęło poświęcony jej dwuletni … Czytaj więcej…

Pozostałości dwóch z wielu pieców hutniczych odkrytych na stanowisku w Zaborowie

Nie przeworskie, lecz jastorfskie? Hutnictwo pod Zaborowem starsze o ponad 100 lat!

Na zachód od Warszawy, na terenach tzw. Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, archeolodzy dokonali kluczowych ustaleń. W Zaborowie piece hutnicze pracowały już w IV–III wieku p.n.e., a więc znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano. Za zmianą datowania stoją analizy nasion, węgli drzewnych i gęsta siatka badań terenowych … Czytaj więcej…

Zwoleń to unikat, bowiem większość znanych w Polsce stanowisk związanych z neandertalczykiem pochodzi z południa kraju

Neandertalczycy nad Zwoleńką – odkrycie „warsztatu” sprzed 70 tys. lat

Archeolodzy badają ślady obecności neandertalczyków sprzed ok. 75–64 tys. lat w dolinie rzeki Zwoleńki. Badania wskazują, że w okolicach Zwolenia neandertalczycy naprawiali narzędzia kamienne używane do oprawiania upolowanych zwierząt – mamutów, koni czy nosorożców. Jest to jeden z najbardziej na północ wysuniętych punktów obecności … Czytaj więcej…

Bumerang Polska Najstarszy Na Swiecie

Najstarszy bumerang na świecie ma jednak 40 000 lat. Pochodzi z terenów obecnej Małopolski

Międzynarodowy zespół badawczy potwierdził wiek zakrzywionego ciosu mamuta z Jaskini Obłazowej (woj. małopolskie), uznawanego za najstarszy znany bumerang na świecie. Nowe wyniki datowań wskazują, że liczy on około 42–39 tysięcy lat, a więc jest starszy od słynnych australijskich odpowiedników o ponad 30 tysięcy lat. … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa numer o ewolucji

Archeologia Żywa 4 (94) 2024

Odkryj tajemnice naszych przodków w najnowszym numerze „Archeologii Żywej”! Czy pochodzimy od małpy? Dlaczego teoria ewolucji, nie jest „tylko” teorią? Jak blisko spokrewnieni jesteśmy z neandertalczykami? Kiedy Homo sapiens pojawił się w Europie? Odpowiedzi na te i liczne inne pytania znajdziesz w ostatnim numerze … Czytaj więcej…

Fragment drewnianej konstrukcji łączonej z pierwszym kościołem grodowym w Gdańsku (fot. S. Kurzyńska)

Najstarszy drewniany kościół w Gdańsku, a może nawet Polsce?

Archeolodzy pracujący na działce po dawnej lodziarni „Miś” w Gdańsku dokonali odkrycia, które może rzucić nowe światło na początki chrześcijaństwa na Pomorzu Wschodnim. W trakcie badań natrafiono na relikty drewnianej konstrukcji, która – według wstępnych ustaleń – może być najstarszym kościołem w Gdańsku, pochodzącym … Czytaj więcej…

Stratygrafia jest niezwykle istotną metodą datowania względnego, wykorzystywaną w archeologii (oprac. R. Biel)

Stratygrafia, czyli jak archeolodzy czytają warstwy ziemi?

Ustalenie wieku znalezisk należy do najważniejszych pytań, jakie stawiają sobie badacze. W poprzednim artykule przedstawiłem typologiczną metodę datowania. Tym razem zajmiemy się stratygrafią. Towarzyszy ona archeologom prawie na wszystkich wykopaliskach i ma ścisły związek z formowaniem stanowiska archeologicznego. Stratygrafia to nauka zajmująca się badaniem … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.