Mapa Europy z rozmieszczeniem wczesnośredniowiecznych skarbów srebra, złóż ołowiu i srebra oraz zabytków o sygnaturze izotopowej zgodnej ze złożami Wyżyny Śląsko-Krakowskiej. Strzałki oznaczają kierunki wymiany handlowej.

Skąd Bolesław Chrobry brał srebro na swoje monety? Przebadano denary Piastów

Skąd pochodziło srebro, z którego ponad 1000 lat temu wybijano pierwsze polskie monety? Najnowsze badania dwóch denarów Bolesława Chrobrego oraz monet późniejszych władców dostarczyły pierwszych tak dobrze udokumentowanych przesłanek wskazujących, że już na początku XI wieku piastowskie mennice mogły korzystać z miejscowego srebra. Wyniki … Czytaj więcej…

Mapka i wykresy pokazują zmiany w DNA dawnych populacji z Bałkanów, wschodnich Niemiec oraz Polski i północno-zachodniej Ukrainy. Kolory oznaczają główne składniki genetyczne: niebieski – północno-zachodnioeuropejski, fioletowy – północno-wschodnioeuropejski (bałtyjski), szary – inne domieszki. Wielkość kół odpowiada liczbie zbadanych osób. Porównanie próbek sprzed i po roku 600 n.e. wyraźnie pokazuje wzrost udziału komponentu fioletowego, czyli napływu ludności ze wschodu

Zagadka pochodzenia Słowian rozwiązana? Genetyka wskazuje na wędrówkę ludów

Największe w historii badanie DNA dawnych populacji Europy ujawniło, że ekspansja Słowian w VI–VIII wieku była prawdziwą wędrówką ludów. Ponad 80% wcześniejszej populacji ziem dzisiejszej Polski i sąsiednich regionów zostało wówczas zastąpionych przez przybyszów ze wschodu. Nowe dane pokazują, że początki Słowiańszczyzny były bardziej … Czytaj więcej…

Na ratunek 3000 szkieletów. Unikatowe stanowisko w Libkovicach

Polacy, Czesi, Holendrzy, Finowie, Kirgizi i Ukraińcy. To nie początek dowcipu, a skład zespołu badawczego, który przewinął się w czeskich Libkovicach. W ramach polskiej ekipy pracuje nasza Redakcja, wraz z badaczami z Zakładu Antropologii Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Po 5. sezonach badań powoli zbliżamy … Czytaj więcej…

Dom w konstrukcji zrębowej w Górnośląskim Parku Etnograficznym w Chorzowie

Wieś w średniowieczu. Jak trudne było wtedy życie?

Wsie wzbudzają nieco mniej emocji niż zamki, katedry czy miasta. A przecież to na wsi żyło i umierało ponad 90% mieszkańców średniowiecznej Europy! Ukształtowana wtedy struktura osadnicza często funkcjonuje do dziś. Tymczasem, z perspektywy późniejszych stuleci, średniowieczny chłop wydaje się brodzić w błocie po … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa 1 (87) 2023

W najnowszym numerze „Archeologii Żywej” prezentujemy nie tylko historie, zachowania i zwyczaje przeróżnych władczyń i władców na przestrzeni dziejów. Przybliżamy również związane z nimi przedmioty zachowane do naszych czasów, a niektóre z nich przetrwały naprawdę wiele! Gdzie kupić numer? Archeologia Żywa 1/2023 – spis treści … Czytaj więcej…

Pozostałości filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen koło Iłowej, pow. żagański (fot. P. Konczewski)

Bioarcheologia i archeologia krajobrazów represji narodowo-socjalistycznych: perspektywa Europy Środkowo-Wschodniej

Filie niemieckich obozów koncentracyjnych na terenie Polski i Czech zostaną zbadane przez naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu w celu odkrycia nieodnalezionych do tej pory grobów ofiar nazizmu. WykonawcaUniwersytet Przyrodniczy we WrocławiuZápadočeská univerzita v Plzni Lata realizacji:2023-2025 FinansowanieBadania są finansowane przez Narodowe Centrum Nauki … Czytaj więcej…

Libkovice Czechy 2021

Libkovice. 800-letnia wieś, którą wkrótce pochłonie kopalnia węgla brunatnego

Już ponad 450 ekshumowanych grobów, setki zabytków oraz przypadek paleopatologii wyjątkowy w skali światowej! Oto efekty 3. sezonu wyprzedzających badań ratowniczych prowadzonych przez polskich archeologów i antropologów w opuszczonej czeskiej wsi Libkovice. A to tylko wierzchołek prawdziwej góry lodowej! Libkovice, położone w północno-zachodnich Czechach … Czytaj więcej…

futhark Słowianie runy

Germańskie runy odkryte na terenie słowiańskiej osady z VI w.

Podczas wykopalisk na stanowisku Břeclav-Lány, położonym na południowych Morawach w Czechach, natrafiono na fragment zabytku z kości zwierzęcej pokrytej runami fuþark. Jest to pierwszy, i na dodatek dobrze udokumentowany, przedmiot runiczny odkryty w kontekście nie-germańskim! Według czeskich badaczy, do tej pory nauka nie posiadała … Czytaj więcej…

Rzadki typ pochówku germańskiego odkryty w Nezabylicach

W wiadrze z brązu znajdowały się spopielone szczątki osoby zmarłej ok. 2 tys. lat temu. Odkrycia dokonali polscy archeolodzy w czasie wykopalisk w Nezabylicach w północno-zachodnich Czechach. Tego typu praktyka była rzadka w tym rejonie Europy – twierdzą naukowcy. Zwyczaj chowania zmarłych w importowanych … Czytaj więcej…

cmentarzysko

Poláky – cmentarzysko z toni jeziora

Zapewne każdy słyszał opowieści o zatopionych wsiach, kościołach, karczmach. Z reguły wkładamy je między legendy, nie dając im wiary. Czasem jednak rzeczywistość pracy archeologa okazuje się być taką klechdą. Stało się tak w przypadku cmentarzyska, które wypłynęło na brzeg jeziora Nechranice, w zachodnich Czechach. … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.