Pomieszczenie piwniczne zaadaptowane do przetrwania, z izolacją z kartonu i stołami do ping-ponga, 11 czerwca 2023 (fot. M. Lemiesz).

Szkoła jako stanowisko archeologiczne? Polscy badacze opisali ślady zbrodni wojennych w Jahidnem

W marcu 2022 roku we wsi Jahidne w obwodzie czernihowskim rosyjscy żołnierze zamknęli w piwnicy miejscowej szkoły około 368 cywilów, w tym 69 dzieci. Z wycieńczenia zmarło w niej 10 osób, a kolejnych 17 lub 19 mieszkańców zginęło w innych częściach wsi. Dziś to … Czytaj więcej…

W zmineralizowanych osadach na ściankach znaleziono: jaja tasiemca, ślady Entamoeba histolytica - pasożyta wywołującego czerwonkę oraz pierwotniaka Cryptosporidium parvum (za:

Co zostawili po sobie Rzymianie? Nocniki ujawniają ślady pasożytów

Niepozorne ceramiczne naczynia z rzymskiej prowincji nad dolnym Dunajem okazały się cennym źródłem wiedzy o zdrowiu, higienie i codziennych warunkach życia. Analiza osadów zachowanych na ściankach nocników pozwoliła wykryć ślady pasożytów jelitowych i lepiej zrozumieć problemy sanitarne mieszkańców Mezji Dolnej w II-IV wieku n.e. … Czytaj więcej…

Zespół kierowany przez prof. Marka Figlerowicza z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN, przebadał szczątki przypisywane przedstawicielom dynastii z ośmiu lokalizacji w Polsce

Znamy DNA części Piastów! To ważny krok, ale nie koniec pytań

Po latach zapowiedzi, spekulacji i oczekiwania wreszcie poznaliśmy wyniki jednego z najgłośniejszych polskich projektów archeogenetycznych ostatnich lat. Artykuł poświęcony genetycznej genealogii Piastów ukazał się właśnie na łamach „Nature Communications”.  Najnowsze badania pokazują, że można dziś powiedzieć o Piastach więcej niż kiedykolwiek wcześniej, ale też … Czytaj więcej…

Cyfrowy model terenu przedstawiający wyniesienie nad jeziorem, gdzie znajdowało się średniowieczne miasto

W dawnej Puszczy Galindzkiej odkryto pierwotną lokację średniowiecznego Dąbrówna

W pobliżu Dąbrówna na terenie dawnej Puszczy Galindzkiej archeolodzy z Uniwersytetu Gdańskiego odkryli relikty zaginionego średniowiecznego miasta. Pozostałości budynków z regularną zabudową i centralnie usytuowanym rynkiem potwierdzono badaniami geofizycznymi, a na powierzchni ziemi odnaleziono kilkaset artefaktów. Naukowcom pod kierownictwem dr. Arkadiusza Koperkiewicza z Instytutu … Czytaj więcej…

Czaszka dziewczynki z obiektu 65 odkrytego na stanowisku w Nowej Cerekwi

DNA późnej epoki brązu w Europie Środkowej. Nowe dane także z Polski

Kultura łużycka stanowiąca część większego kręgu kultur pól popielnicowych przez dekady była traktowana jako symbol ciągłości osadniczej w Europie Środkowej. Najnowsze wyniki badań międzynarodowego zespołu pokazują, że pewna ciągłość faktycznie istniała, ale rozgrywała się w świecie intensywnych kontaktów, umiarkowanej mobilności i złożonych wyborów społecznych. … Czytaj więcej…

Dongola Krol Qaszqasz

Nowy dokument z Dongoli potwierdza istnienie legendarnego władcy Nubii

Nie monumentalna inskrypcja, nie królewska kronika i nie spektakularny zabytek. Tym razem przełom przyniósł niepozorny dokument zapisany na kawałku papieru, odkryty przez polskich archeologów w Starej Dongoli. To właśnie on pozwala po raz pierwszy uchwycić historyczną postać władcy, który do tej pory funkcjonował gdzieś … Czytaj więcej…

Prof. Bartosz Kontny prowadzi dokumentację pozostałości portu w Ptolemais (fot. Artur Brzóska)

Pozostałości starożytnego wrakowiska odkryli polscy archeolodzy w Ptolemais

Pozostałości statków, które w starożytności rozbijały się w drodze do Ptolemais, odkryli archeolodzy Uniwersytetu Warszawskiego w Libii. Pas obejmujący wrakowisko ma ponad 100 m, więc morskich katastrof musiało być tutaj co najmniej kilka – uważa kierownik badań w Ptolemais, dr Piotr Jaworski. Ptolemais to jedno … Czytaj więcej…

Pafos. Widok Dziedzińca Głównego

Polscy archeolodzy odkryli jedne z najstarszych zabudowań w Pafos

Fragmenty amfory do transportu wina, datowanej na II w p.n.e., odnaleźli polscy archeolodzy w starożytnych ruinach cypryjskiego Pafos. Odkrycie to potwierdza, że odsłaniane przez nich domostwo pochodzi z czasów hellenistycznych, jest więc jednym z najstarszych zabudowań w Pafos. W starożytności Cypr znajdował się najpierw na … Czytaj więcej…

Porównanie zdjęcia zalesionych wałów ziemnych z obrazem LiDAR pokazującym geometryczny plan bastionowego założenia w Świerżach.

Świerże. Nieznane fortalicjum z czasów wojen Rzeczypospolitej?

O odkryciu nieznanego dotąd obiektu obronnego w Świerżach nad Bugiem poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków na swoim profilu w mediach społecznościowych. Analiza danych teledetekcyjnych oraz weryfikacja terenowa wskazują, że relikt, przez lata uznawany za grodzisko, jest w rzeczywistości najpewniej pozostałością nowożytnej fortyfikacji bastionowej. W … Czytaj więcej…

Markowice Rekonstrukcja GRÓB 643 Paweł Piechnik F

Zaprzęgiem na saniach w zaświaty. Unikatowy grób sprzed 5 tys. lat z Markowic

Pochówek młodego mężczyzny sprzed ponad 5 tysięcy lat, złożonego wraz z zaprzęgiem dwóch wołów i pozostałościami po drewnianych saniach, to jedno z najbardziej niezwykłych znalezisk późnego neolitu w Europie Środkowej. Odkryty w 2018 roku na cmentarzysku w Markowicach, dziś znów znajduje się w centrum … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.