Poziom wykonania reliefów jest homogeniczny

Wiemy jak zdobiono egipską kaplicę Hatszepsut w Deir el-Bahari

W kaplicy Hatszepsut, jednej z części słynnej świątyni kobiety faraona w Deir el-Bahari, mniej doświadczeni rzemieślnicy wykonywali prostsze elementy płaskorzeźb, np. torsy czy nogi. Mistrzowie rzeźbili twarze i poprawiali błędy praktykantów – ustaliła badaczka z Uniwersytetu Warszawskiego. Badania dotyczą świątyni zbudowanej przez kobietę-faraona Hatszepsut, … Czytaj więcej…

Świątynia Hatszepsut zwana "Świątynią Milionów Lat"

Przebadano grobowiec pod świątynią Hatszepsut w Deir el-Bahari

Figurki ukazujące bóstwa i ofiarników, a także naczynia z motywem piersi – to tylko niektóre spośród kilkuset przedmiotów, znalezionych przez polskich archeologów w grobowcu pod świątynią Hatszepsut w Egipcie, który służył już w starożytności jako… śmietnik. Naukowcy znad Wisły działają w świątyni Hatszepsut od … Czytaj więcej…

Zagadkowe surowce z czasów budowniczych piramid egipskich

Istnieje wiele mitów dotyczących technologii obróbki metali przez budowniczych piramid egipskich. Najpopularniejsze z nich głoszą, że do naszych czasów nie zachowały się żadne narzędzia, które można zbadać, oraz że starożytni Egipcjanie znali tylko czystą miedź. Ani jedno, ani drugie nie jest jednak prawdziwe: ostatnie … Czytaj więcej…

W Egipcie odkryto centrum obsługi chrześcijańskich pielgrzymów z VI w.

Monumentalne, kamienne budowle zachowane do pół metra wysokości, odkryli w Marei w północnym Egipcie polscy archeolodzy. Mieszkali w nich w VI w. pielgrzymi, którzy byli w drodze do chrześcijańskiego sanktuarium w Abu Mena. Marea to osada portowa, położona nad jeziorem Mareotis, założona jeszcze w … Czytaj więcej…

Pozostałości instalacji hydraulicznych związanych ze studnią. Widok na południowy wschód (fot. S.E. Sidebotham)

Zmiany klimatyczne a zmierzch wczesnohellenistycznego Berenike

W fortecy Berenike, nad brzegiem Morza Czerwonego, archeolodzy przebadali głęboką, wczesnohellenistyczną studnię. Jest to pierwsza tego typu konstrukcja znaleziona w tym rejonie. Jednak najciekawszy fakt związany jest z końcem jej funkcjonowania, być może spowodowanym przez zmiany klimatyczne – daleki efekt erupcji wulkanu. Portowe miasto … Czytaj więcej…

Stara Dongola była stolicą Królestwa Makurii od V do XIV wieku

Czy Polacy odkryli największy kościół średniowiecznej Nubii?

Na pozostałości prawdopodobnie największego kościoła znanego ze średniowiecznej Nubii natrafili archeolodzy pracujący w Starej Dongoli w Sudanie – poinformowało Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej (CAŚ) UW. Jak czytamy w komunikacie CAŚ UW, kościół mógł być siedzibą arcybiskupa zarządzającego hierarchią kościelną na przestrzeni ponad 1000 km wzdłuż … Czytaj więcej…

To jedyna na świecie znana nauce mumia kobiety w ciąży (fot. O. Leydo)

Mumia Tajemniczej Damy – jedyna na świecie mumia kobiety w ciąży odkryta przez Polaków?

Badania radiologiczne starożytnej mumii, do tej pory uznawanej za kapłana Hor-Dżehutiego, wykazały, że jest to ciało kobiety w ciąży. Pochodziła z elity społeczności tebańskiej i została starannie zmumifikowana, owinięta w tkaniny i wyposażona w bogaty zestaw amuletów. To jedyny taki przypadek znany nauce, a … Czytaj więcej…

Skradziona mozaika ukazuje najstarsze znane nam koło wodne

Najstarsze przedstawienie hydraulicznego koła wodnego na rzymskiej mozaice ma około 1700 lat i pochodzi z Apamei (obecna Syria) – uważa prof. Marek T. Olszewski z Uniwersytetu Warszawskiego. Najstarsze znane do tej pory było późniejsze o ok. 150 lat – twierdzi badacz. Naukowiec z Wydziału … Czytaj więcej…

Wpływy z Dalekiego Wschodu odkryte w starożytnej świątyni nad Morzem Czerwonym w Egipcie

Kamienne główki naśladujące rzeźby z azjatyckiego regionu Gandhara i posąg ukazujący bóstwo znane z głębi Afryki odkryli archeolodzy w czasie badań świątyni w Berenike w Egipcie nad Morzem Czerwonym – poinformowali badacze z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Miasto Berenike założył w III wieku p.n.e. … Czytaj więcej…

Świątynia Hatszepsut zwana "Świątynią Milionów Lat"

Egipscy kapłani nie zawsze pracowali na pełen etat

W przeciwieństwie do współczesnych wielkich religii monoteistycznych egipscy kapłani nie byli przywódcami religijnymi, którzy pełnili rolę duszpasterską, głosząc zasady wiary. Wielu z nich nie pracowało tylko na rzecz świątyni, ale na własny rachunek – mówi historyk dr Joanna Wilimowska. Nie wszyscy kapłani egipscy byli … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.