Monografia Lambinowice

Obozy Lamsdorf – fragment książki „Archeologia i społeczeństwo w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach”

Czas od dojścia nazistów do władzy w Niemczech, zwłaszcza okres II wojny światowej, zapisał się jako jeden z najczarniejszych w historii ludzkości. Ogólna liczba uwięzionych i osadzonych we wszystkich obozach różnego typu szacowana jest na 18 mln osób. Aż 11 mln z nich poniosło … Czytaj więcej…

Meczet był niewielki: miał niecałe 5 m szerokości i nieco ponad 6 m długości

Tak wyglądał najstarszy meczet w Afryce! Polskie badania w Etiopii

Negasz, niewielka miejscowość położona w górach północnego Tigraju, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii islamu. To tutaj w 615 r., według tradycji muzułmańskiej i etiopskiej, dotarła grupa pierwszych towarzyszy Proroka Muhammada – jego najbliższych przyjaciół i pierwszych wierzących w jego misję. Naukowcy z Wydziału Kultur … Czytaj więcej…

Orzełek z czapki urzędniczej odnaleziony w grobie masowym w Dolinie Śmierci (fot. D. Frymark)

Archeologia Zbrodni pomorskiej 1939 – materialne ślady niemieckiego ludobójstwa

Jak wynika z dotychczasowych ustaleń, w zaledwie kilka pierwszych miesięcy od wybuchu II wojny światowej na Pomorzu Gdańskim wymordowano kilkanaście tysięcy obywateli II RP. Powojenne szacunki oscylowały nawet wokół liczb rzędu 50 000–60 000 ofiar. Obecnie mówi się raczej o skali zbrodni na poziomie … Czytaj więcej…

W porównywanych ze sobą przedstawieniach z Toro Muerto i sztuki ludu Tukano powtarzają się pewne sekwencje

Czym są petroglify z Toro Muerto? Nowe ustalenia Polaków

Wzory geometryczne, linie, zygzaki, które towarzyszą wizerunkom tancerzy (danzantes) wyrytych w blokach skalnych peruwiańskiego Toro Muerto to nie węże czy pioruny, ale zapis pieśni – sugerują polscy naukowcy, analizujący sztukę naskalną sprzed 2 tys. lat. W Peru znajduje się jedno z najbogatszych w sztukę … Czytaj więcej…

Prace wykopaliskowe na terenie lazaretu Stalagu VIII B

Zidentyfikowano ponad 300 obiektów z niemieckich obozów wokół Łambinowic

„Nauka dla społeczeństwa, społeczeństwo dla nauki w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach” to interdyscyplinarny projekt naukowy, mający na celu odnalezienie, zmapowanie oraz inwentaryzację materialnych pozostałości po funkcjonujących na obrzeżach wsi Łambinowice (niem. Lamsdorf) różnego rodzaju obozach jenieckich i przesiedleńczych. Obecnie tereny po tychże obozach … Czytaj więcej…

Spotkanie z dziećmi w szkole (fot. Joanna Ciesielska)

Odkrywając przeszłość i budując relacje – ekspedycja CAŚ UW wróciła z Soby

Jakiś czas temu zakończyła prace terenowe ekspedycja CAŚ UW w Soba. Region ten jest obecnie dynamicznie rozwijającym się przedmieściem Chartumu, natomiast w średniowieczu była to stolica królestwa Alwy. W ciągu sześciu tygodni, naukowcy prowadzili praktyki terenowe dla studentów archeologii z sudańskich uczelni, warsztaty dla … Czytaj więcej…

Fajka "Więzeń" odkryta w Missisipi

Co palono w najstarszych fajkach Ameryki Północnej?

Antropomorficzne gliniane fajki są jednym z najpiękniejszych i zarazem najciekawszych wytworów kultur Missisipi. Zabytki te rozwijały się od około 1500 roku p.n.e. do XII wieku n.e., od najprostszych form po fajki, których cybuchy przyjęły kształt antropomorficzny lub zoomorficzny i częstokroć przedstawiały postacie mitologiczne. Ze … Czytaj więcej…

Ślady prekolumbijskiego spożycia napojów zawierających kofeinę lub teobrominę stwierdzono na dwóch z badanych stanowisk

Przedhiszpańskie napoje używkowe z południowych Wielkich Równin

Badania fizykochemiczne naczyń ceramicznych kultury Toyah, rozwijającej się na terenie południowych Wielkich Równin w tzw. okresie protohistorycznym (około 1350–1650 n.e.), udowodniły, że te społeczności spożywały przedhiszpańskie napoje używkowe zawierające kofeinę i teobrominę. Ponadto stwierdzono prawdopodobne przypadki lokalnej produkcji wina. Przedhiszpańskie napoje używkowe a ceramika … Czytaj więcej…

Jakaś groza wieje od tych pól ponurych – Archeologia Doliny Śmierci

Istnieje niedaleko Chojnic, na polach pod Igłami, dolina, którą lud słusznie nazwał „doliną śmierci”. Z zasypanych rowów strzeleckich w 1939 r. wydobyto w 1945 roku setki pomordowanych przez Niemców Polaków. Nawet nieświadomy odbywających się tutaj niegdyś wypadków, odczuje instynktownie, iż działo się tu coś … Czytaj więcej…

Archeologia Doliny Śmierci

Dolina Śmierci to zwyczajowa nazwa obecnych terenów północnych granic miasta Chojnice. W pierwszych miesiącach trwania II wojny światowej okoliczne pola były wykorzystywane przez Niemców jako miejsca egzekucji mieszkańców tego miasta i regionu. Do masowych egzekucji doszło też w styczniu 1945 r. Naukowcy szacują, że … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.