Pełnowymiarowa rekonstrukcja wyglądu przyżyciowego wraz z ubiorem jednego z odkrytych pochówków

Skala atypowych pochówków zaskakuje. Cmentarzysko w Pniu mogło być wyjątkowe

„W Polsce może być to największe cmentarzysko tego typu” – mówi prof. Dariusz Poliński, kierujący badaniami nowożytnego cmentarzyska w Pniu. Jak podkreśla, na stanowisku odkryto już ponad 100 pochówków, z czego co najmniej kilkanaście ma charakter atypowy. W Pniu (woj. kujawsko-pomorskie) od ponad dwóch … Czytaj więcej…

Po lewej: Giulio Romano, „Zgromadzenie bogów wokół tronu Jowisza”, 1532-1534; Po prawej: Witold Pruszkowski, „Rusałki”, 1877

Dlaczego w szkole nie uczą mitologii słowiańskiej?

Co jakiś czas wraca pytanie, dlaczego polskie dzieci uczą się w szkole o Zeusie, Atenie i Afrodycie, a nie o dawnych bogach Słowian. Brzmi to jak prosty zarzut wobec systemu edukacji: dlaczego znamy cudzą mitologię, a nie znamy własnej? Dlaczego potrafimy wymienić bogów greckich, … Czytaj więcej…

Czaszka dziewczynki z obiektu 65 odkrytego na stanowisku w Nowej Cerekwi

DNA późnej epoki brązu w Europie Środkowej. Nowe dane także z Polski

Kultura łużycka stanowiąca część większego kręgu kultur pól popielnicowych przez dekady była traktowana jako symbol ciągłości osadniczej w Europie Środkowej. Najnowsze wyniki badań międzynarodowego zespołu pokazują, że pewna ciągłość faktycznie istniała, ale rozgrywała się w świecie intensywnych kontaktów, umiarkowanej mobilności i złożonych wyborów społecznych. … Czytaj więcej…

10 Ksiazek O Archeologii Na Poczatek

10 książek dla początkujących archeologów

Archeologia to dziedzina, którą każdy może zacząć odkrywać, niezależnie od wcześniejszej wiedzy. Wystarczy odpowiednio napisana książka, by przenieść się w fascynujący świat przeszłości i zrozumieć, czym zajmują się archeolodzy. Oto lista 10 tytułów, które w przystępny sposób wprowadzą Was w tę niezwykłą dziedzinę. 1. … Czytaj więcej…

Nieinwazyjna diagnostyka umożliwiła analizę wnętrza ciała i przebiegu zabiegów mumifikacyjnych dziecka mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławi

Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Nowe ustalenia o chłopcu sprzed 2 tys. lat

Ponad sto lat temu dziecięca mumia trafiła do Wrocławia jako egzotyczny zabytek z odległej przeszłości, a dziś znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym. Przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią. Dziś nowoczesne technologie pozwalają spojrzeć na nią inaczej – nie tylko jak na … Czytaj więcej…

Badania w Tyńcu nad Ślęzą stanowią ważny punkt odniesienia dla archeologii schyłku antyku w Polsce

Jedyne takie cmentarzysko szkieletowe z IV–VI w. n.e. na Śląsku! Znamy wstępne wyniki badań

Stanowisko w Tyńcu nad Ślęzą to jedyne obecnie znane nauce cmentarzysko szkieletowe z okresu wędrówek ludów na Śląsku, z którego na dodatek szczątki zachowały się w stanie umożliwiającym nowoczesne badania bioarcheologiczne. Było to pierwsze tego typu odkrycie w regionie od lat 30. XX wieku. … Czytaj więcej…

Mapa z zaznaczonymi obszarami osadnictwa Madziarów, stanowiskami związanymi z horyzontem Karajakupowo, strzałkami migracji i osią czasu od 1 do 1500 roku n.e. Grafika pokazuje genetyczne powiązania między południowym Uralem, regionem Wołgi-Kamy i X-wiecznymi Madziarami w Kotlinie Karpackiej.

Genetyczny trop Madziarów prowadzi na południowy Ural

Skąd przybyli Madziarzy, zanim pod koniec IX wieku pojawili się w Kotlinie Karpackiej? Nowe badania dawnych genomów nie zamykają całej dyskusji o ich pochodzeniu, ale bardzo mocno wskazują region, który mógł odegrać kluczową rolę w ich wczesnej historii. Chodzi o południowy Ural i szeroko … Czytaj więcej…

Wybrane materiały ceramiczne kultury złockiej ze zbiorów Muzeum Zamkowego w Sandomierzu (fot. M. Mroczka)

Kim byli ludzie kultury złockiej? Wyniki nowych badań Muzeum Zamkowego w Sandomierzu

Kultura złocka rozwijała się w 1. poł. III tysiąclecia p.n.e. na obszarze między Nidą a Opatówką. Jej lokalny charakter i zróżnicowane tradycje czynią ją jednym z najciekawszych zjawisk młodszej epoki kamienia w Polsce. W 2024 roku Muzeum Zamkowe w Sandomierzu rozpoczęło poświęcony jej dwuletni … Czytaj więcej…

Pozostałości dwóch z wielu pieców hutniczych odkrytych na stanowisku w Zaborowie

Nie przeworskie, lecz jastorfskie? Hutnictwo pod Zaborowem starsze o ponad 100 lat!

Na zachód od Warszawy, na terenach tzw. Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, archeolodzy dokonali kluczowych ustaleń. W Zaborowie piece hutnicze pracowały już w IV–III wieku p.n.e., a więc znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano. Za zmianą datowania stoją analizy nasion, węgli drzewnych i gęsta siatka badań terenowych … Czytaj więcej…

Zapinka kuszowata odkryta podczas badań jednej z osad

Starożytni Bałtowie w Puszczy Boreckiej. Duchy Prapuszczy

Mazury kojarzone są głównie z lasami i jeziorami, co niejako automatycznie otwiera konkretny wachlarz zajęć i aktywności, które można tamże uprawiać. Okazuje się jednak, że piechurzy i cykliści eksplorujący tę piękną krainę – oprócz spokoju, ciszy, kontaktu z naturą czy grzybów – mogą (przy … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.