Na Kujawach wyraźny ślad obecności prosa w diecie pojawia się dopiero w środkowej epoce brązu, około 1300–1200 lat p.n.e.

Kiedy pradziejowi rolnicy na Kujawach zaczęli uprawiać proso?

Na Kujawach wyraźny ślad obecności prosa w diecie pojawia się dopiero w środkowej epoce brązu, około 1300–1200 lat p.n.e. Jeszcze do niedawna przyjmowano, że zboże to mogło być znane w regionie znacznie wcześniej, nawet już w neolicie. Najnowsze badania wpisują się w szerszy nurt … Czytaj więcej…

W zmineralizowanych osadach na ściankach znaleziono: jaja tasiemca, ślady Entamoeba histolytica - pasożyta wywołującego czerwonkę oraz pierwotniaka Cryptosporidium parvum (za:

Co zostawili po sobie Rzymianie? Nocniki ujawniają ślady pasożytów

Niepozorne ceramiczne naczynia z rzymskiej prowincji nad dolnym Dunajem okazały się cennym źródłem wiedzy o zdrowiu, higienie i codziennych warunkach życia. Analiza osadów zachowanych na ściankach nocników pozwoliła wykryć ślady pasożytów jelitowych i lepiej zrozumieć problemy sanitarne mieszkańców Mezji Dolnej w II-IV wieku n.e. … Czytaj więcej…

Zespół kierowany przez prof. Marka Figlerowicza z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN, przebadał szczątki przypisywane przedstawicielom dynastii z ośmiu lokalizacji w Polsce

Znamy DNA części Piastów! To ważny krok, ale nie koniec pytań

Po latach zapowiedzi, spekulacji i oczekiwania wreszcie poznaliśmy wyniki jednego z najgłośniejszych polskich projektów archeogenetycznych ostatnich lat. Artykuł poświęcony genetycznej genealogii Piastów ukazał się właśnie na łamach „Nature Communications”.  Najnowsze badania pokazują, że można dziś powiedzieć o Piastach więcej niż kiedykolwiek wcześniej, ale też … Czytaj więcej…

Pełnowymiarowa rekonstrukcja wyglądu przyżyciowego wraz z ubiorem jednego z odkrytych pochówków

Skala atypowych pochówków zaskakuje. Cmentarzysko w Pniu mogło być wyjątkowe

„W Polsce może być to największe cmentarzysko tego typu” – mówi prof. Dariusz Poliński, kierujący badaniami nowożytnego cmentarzyska w Pniu. Jak podkreśla, na stanowisku odkryto już ponad 100 pochówków, z czego co najmniej kilkanaście ma charakter atypowy. W Pniu (woj. kujawsko-pomorskie) od ponad dwóch … Czytaj więcej…

Po lewej: Giulio Romano, „Zgromadzenie bogów wokół tronu Jowisza”, 1532-1534; Po prawej: Witold Pruszkowski, „Rusałki”, 1877

Dlaczego w szkole nie uczą mitologii słowiańskiej?

Co jakiś czas wraca pytanie, dlaczego polskie dzieci uczą się w szkole o Zeusie, Atenie i Afrodycie, a nie o dawnych bogach Słowian. Brzmi to jak prosty zarzut wobec systemu edukacji: dlaczego znamy cudzą mitologię, a nie znamy własnej? Dlaczego potrafimy wymienić bogów greckich, … Czytaj więcej…

Czaszka dziewczynki z obiektu 65 odkrytego na stanowisku w Nowej Cerekwi

DNA późnej epoki brązu w Europie Środkowej. Nowe dane także z Polski

Kultura łużycka stanowiąca część większego kręgu kultur pól popielnicowych przez dekady była traktowana jako symbol ciągłości osadniczej w Europie Środkowej. Najnowsze wyniki badań międzynarodowego zespołu pokazują, że pewna ciągłość faktycznie istniała, ale rozgrywała się w świecie intensywnych kontaktów, umiarkowanej mobilności i złożonych wyborów społecznych. … Czytaj więcej…

10 Ksiazek O Archeologii Na Poczatek

10 książek dla początkujących archeologów

Archeologia to dziedzina, którą każdy może zacząć odkrywać, niezależnie od wcześniejszej wiedzy. Wystarczy odpowiednio napisana książka, by przenieść się w fascynujący świat przeszłości i zrozumieć, czym zajmują się archeolodzy. Oto lista 10 tytułów, które w przystępny sposób wprowadzą Was w tę niezwykłą dziedzinę. 1. … Czytaj więcej…

Nieinwazyjna diagnostyka umożliwiła analizę wnętrza ciała i przebiegu zabiegów mumifikacyjnych dziecka mumii z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławi

Mumia z Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu. Nowe ustalenia o chłopcu sprzed 2 tys. lat

Ponad sto lat temu dziecięca mumia trafiła do Wrocławia jako egzotyczny zabytek z odległej przeszłości, a dziś znajduje się w Muzeum Archidiecezjalnym. Przez długi czas pozostawała niemą, owiniętą w bandaże postacią. Dziś nowoczesne technologie pozwalają spojrzeć na nią inaczej – nie tylko jak na … Czytaj więcej…

Badania w Tyńcu nad Ślęzą stanowią ważny punkt odniesienia dla archeologii schyłku antyku w Polsce

Jedyne takie cmentarzysko szkieletowe z IV–VI w. n.e. na Śląsku! Znamy wstępne wyniki badań

Stanowisko w Tyńcu nad Ślęzą to jedyne obecnie znane nauce cmentarzysko szkieletowe z okresu wędrówek ludów na Śląsku, z którego na dodatek szczątki zachowały się w stanie umożliwiającym nowoczesne badania bioarcheologiczne. Było to pierwsze tego typu odkrycie w regionie od lat 30. XX wieku. … Czytaj więcej…

Mapa z zaznaczonymi obszarami osadnictwa Madziarów, stanowiskami związanymi z horyzontem Karajakupowo, strzałkami migracji i osią czasu od 1 do 1500 roku n.e. Grafika pokazuje genetyczne powiązania między południowym Uralem, regionem Wołgi-Kamy i X-wiecznymi Madziarami w Kotlinie Karpackiej.

Genetyczny trop Madziarów prowadzi na południowy Ural

Skąd przybyli Madziarzy, zanim pod koniec IX wieku pojawili się w Kotlinie Karpackiej? Nowe badania dawnych genomów nie zamykają całej dyskusji o ich pochodzeniu, ale bardzo mocno wskazują region, który mógł odegrać kluczową rolę w ich wczesnej historii. Chodzi o południowy Ural i szeroko … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.