W Oleśnicy Małej na Dolnym Śląsku archeolodzy zaglądają pod dziedziniec dawnego założenia pałacowego, szukając śladów jednej z najważniejszych śląskich siedzib templariuszy. Pod późniejszym brukiem natrafili już na gotyckie cegły, jamę grobową i fundamenty tajemniczego obiektu. Czy mogą to być pozostałości kaplicy zakonu? Oleśnica Mała, … Czytaj więcej…
Negasz, niewielka miejscowość położona w górach północnego Tigraju, zajmuje wyjątkowe miejsce w historii islamu. To tutaj w 615 r., według tradycji muzułmańskiej i etiopskiej, dotarła grupa pierwszych towarzyszy Proroka Muhammada – jego najbliższych przyjaciół i pierwszych wierzących w jego misję. Naukowcy z Wydziału Kultur … Czytaj więcej…
W co wierzyli dawni Pomorzanie? Na to pytanie stara się odpowiedzieć wyreżyserowany przez Tomasza Częścika pełnometrażowy dokument, który niedawno trafił na YouTube’a. Film jest przykładem ambitnej, niezależnej produkcji popularyzującej wyniki współczesnych badań nad religijnością i wyobrażeniami świata wczesnośredniowiecznych Słowian znad Bałtyku. Twórca prowadzi widza … Czytaj więcej…
Kim byli Celtowie naprawdę? W nowym numerze „Archeologii Żywej” zaglądamy do serca świata lateńskiego — od dworów elit i centrów handlowych po wodne miejsca ofiarne i niezwykłe odkrycia z ziem dzisiejszej Polski. Nie wszyscy bowiem zawsze pamiętają, że i u nas odegrali oni bardzo … Czytaj więcej…
Ponad dwie dekady międzynarodowych prac konserwatorskich przywróciły blask jednemu z najważniejszych królewskich grobowców w Egipcie. Po raz pierwszy od ponad dwóch stuleci grobowiec króla Amenhotepa III – jednego z najpotężniejszych i najbardziej wpływowych władców starożytnego Egiptu – zostaje udostępniony zwiedzającym. (Opublikowane pierwotnie zdjęcia z … Czytaj więcej…
Podczas prac remontowych i towarzyszącego im nadzoru archeologicznego przy kościele św. Wojciecha w Bytomiu natrafiono na cztery dziecięce pochówki, wstępnie datowane na okres średniowiecza. Znaleziska dokonano w lipcu 2025 roku tuż pod głównym wejściem do świątyni, około 2,2 metra pod obecnym poziomem posadzki. W … Czytaj więcej…
Polsko-tunezyjski zespół badawczy odkrył i przeanalizował cztery monumentalne stele nagrobne z II–III w. n.e., należące do kobiet interpretowanych jako kapłanki bogini Ceres. Badania przeprowadzono w rejonie starożytnego Musti (el-Krib, północna Tunezja), znanego z żyznych gleb i intensywnego rolnictwa. To prawdopodobnie jeden z najlepiej udokumentowanych … Czytaj więcej…
Około 10 tysięcy lat p.n.e. wraz z początkiem neolitu na Bliskim Wschodzie ludzie zaczęli wznosić monumentalne budowle publiczne. Pojawiły się także przedstawienia skoncentrowane wokół motywów niebezpieczeństwa i śmierci. Niektóre z nich są niezwykle intrygujące. Mogą się nam wydawać wręcz makabryczne, jak choćby drapieżne ptaki … Czytaj więcej…
Najnowsze badania prowadzone na dnie Jeziora Lednica przyniosły jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat – drewnianą belkę z wyrzeźbioną ludzką twarzą, pochodzącą z konstrukcji wału obronnego. Znalezisko, datowane na drugą połowę X wieku, łączy w sobie funkcję techniczną i symboliczne przesłanie, poszerzając świat … Czytaj więcej…
Na szczycie jednego ze wzniesień w San Isidro w zachodnim Salwadorze odkryto unikatowy depozyt pięciu ceramicznych figurek datowanych na około 410–380 rok p.n.e. Odkrycie jest o tyle istotne, że podważa dotychczasowe przekonanie o izolacji kulturowej prekolumbijskiego Salwadoru. Wyraźne podobieństwa figurek z San Isidro do … Czytaj więcej…
Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.
