Histologia Schemat

Nowe badania histologiczne pasterzy z epoki brązu

Kiedy bioarcheolodzy odkopują szczątki ludzkie, niekiedy znajdują pochówki, które mogą być nieco skomplikowane. Idealny pochówek zawiera kompletny zbiór kości w dobrym stanie zachowania. Jednak niektóre stanowiska archeologiczne mają tak wielkie znaczenie, że naukowcy muszą zmierzyć się z tym co mają. Nawet gdy pracujemy ze … Czytaj więcej…

Pierwsi neandertalczycy – fragment książki „Neandertalczyk. Odkryty na nowo”

Skamieniałości sprzed 250 tysięcy lat jest niewiele – podobnie jak z poprzedniej epoki należącej do Homo heidelbergensis – ale na podstawie dostępnych kości badacze zdołali stwierdzić, że w Europie dokonały się w tym czasie istotne zmiany, widoczne przede wszystkim w kształcie czaszki. W 1978 … Czytaj więcej…

Słynne „wampiry” z Gliwic zostały zbadane przez dentystów

Sześć czaszek pochodzących z późnośredniowiecznego cmentarza, odkrytego blisko dekadę temu w Gliwicach przebadali współczesnymi metodami dentyści z Katowic. Okazuje się, że próchnica była w średniowieczu znacznie rzadsza niż obecnie. „Na przegląd stomatologiczny z Muzeum w Gliwicach zostało przekazanych 6 czaszek lub ich części, z … Czytaj więcej…

Czaszka z otworem trepanacyjnym

Trepanacja czaszki w starożytnej Grecji

Hipokrates w dziele Corpus Hippocraticum opisał jedną z najbardziej skomplikowanych, a równocześnie jedną z najdawniejszych, metod uzdrowicielskich – trepanacji. W przeszłości nie funkcjonowała instytucja medycyny, która by określała konwencjonalne i niekonwencjonalne metody leczenia. Współcześnie trepanację nazwalibyśmy metodą medyczną. Nazwa trepanacja pochodzi od greckiego słowa … Czytaj więcej…

Juanita Mumia Ampato

Liście koki i ayahuasca – tym Inkowie odurzali składane w ofierze dzieci

O tym, że dzieci składane w ofierze przez Inków 500 lat temu na szczytach wulkanów były odurzane z pomocą liści koki i substancji halucynogennych świadczą wyniki badań toksykologicznych. Przeprowadził je międzynarodowy zespół naukowców, wśród których były badaczki z UW i UMK. Archeolodzy znają już … Czytaj więcej…

Jak wyglądała Lucy

Historia Lucy – najsłynniejszego australopiteka z Etiopii

Żyjąca 3,2 miliona lat temu Lucy, przedstawicielka gatunku Australopithecus afarensis nazywana jest wielką damą nauki. Jej odkrycie było punktem zwrotnym w badaniach nad ewolucją człowieka. Lucy stała się ikoną nauki, ale też symbolem etiopskiego nacjonalizmu, artefaktem kulturowym oraz okazem wzorcowym, do którego porównywano inne … Czytaj więcej…

Libkovice Czechy 2021

Libkovice. 800-letnia wieś, którą wkrótce pochłonie kopalnia węgla brunatnego

Już ponad 450 ekshumowanych grobów, setki zabytków oraz przypadek paleopatologii wyjątkowy w skali światowej! Oto efekty 3. sezonu wyprzedzających badań ratowniczych prowadzonych przez polskich archeologów i antropologów w opuszczonej czeskiej wsi Libkovice. A to tylko wierzchołek prawdziwej góry lodowej! Libkovice, położone w północno-zachodnich Czechach … Czytaj więcej…

Archeologia Żywa 3 (81) 2021

W najnowszym numerze Archeologii Żywej 3 (81) 2021 piszemy przede wszystkim o romansach archeologii z genetyką i antropologią. A przy okazji tego oczywiście najciekawsze odkrycia, wyniki badań i historie o przeszłości – w tym artykuł o jedynej dotąd znanej nauce egipskiej mumii kobiety w … Czytaj więcej…

Dziewczynka pochowana z czaszką zięby w ustach przybyła do Polski w trakcie potopu szwedzkiego

Przybyła do Polski wraz z najeźdźcami podczas potopu szwedzkiego. Nie wróciła jednak do Skandynawii. Pochowano ją w jaskini Tunel Wielki… z czaszką zięby w ustach – to najnowsze ustalenia dotyczące szczątków dziewczynki, znalezionych w jaskini na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Mniej więcej 12-letnie dziecko pochowano … Czytaj więcej…

Neandertalczyk w Europie Środkowej: kamienie, kości, geny…

Europa Środkowa jest jednym z kluczowych regionów Eurazji jeśli chodzi o badania wymarłych około 30 tysięcy lat temu neandertalczyków. Na obszarze roztaczającym się od Francji poprzez Niemcy, Czechy, Polskę aż po Ukrainę i Rosję znaleziono wiele miejsc będących dowodem ich rozwoju w różnych okresach … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.