Panorama Łysej Góry pod Chorzelami, piaszczystego wyniesienia otoczonego łąkami i lasami.

Ślady hutnictwa i przyrząd medyczny sprzed 2300 lat odkryte w Bagienicach Wielkich

W trakcie tegorocznych badań w Bagienicach Wielkich odsłonięto ślady czarnej metalurgii, zabytki kultury lateńskiej, przyrząd do trepanacji i fragmenty dwóch niezależnych systemów umocnień. To kolejne rozdziały historii miejsca, które od lat zaskakuje skalą kontaktów ze światem celtyckim. Stanowisko znane dawniej jako Rembielin „Łysa Góra” … Czytaj więcej…

Nowy sprzęt umożliwi szybkie i nieniszczące analizy składu pierwiastkowego zabytków archeologicznych

Muzeum Górnośląskie w Bytomiu rozwija swoją Pracownię Konserwacji Zabytków

Muzeum Górnośląskie w Bytomiu kontynuuje modernizację jedynej w regionie Pracowni Konserwacji Zabytków Archeologicznych. Dzięki dofinansowaniu z programu rządowego „Wspieranie działań muzealnych” placówka wzbogaciła się o nowoczesny przenośny spektrometr fluorescencji rentgenowskiej (XRF) – urządzenie, które znacząco zwiększy możliwości badawcze i konserwatorskie muzeum. InstytucjaMuzeum Górnośląskie w … Czytaj więcej…

Wybrane materiały ceramiczne kultury złockiej ze zbiorów Muzeum Zamkowego w Sandomierzu (fot. M. Mroczka)

Kim byli ludzie kultury złockiej? Wyniki nowych badań Muzeum Zamkowego w Sandomierzu

Kultura złocka rozwijała się w 1. poł. III tysiąclecia p.n.e. na obszarze między Nidą a Opatówką. Jej lokalny charakter i zróżnicowane tradycje czynią ją jednym z najciekawszych zjawisk młodszej epoki kamienia w Polsce. W 2024 roku Muzeum Zamkowe w Sandomierzu rozpoczęło poświęcony jej dwuletni … Czytaj więcej…

Orzełek z czapki urzędniczej odnaleziony w grobie masowym w Dolinie Śmierci (fot. D. Frymark)

Archeologia Zbrodni pomorskiej 1939 – materialne ślady niemieckiego ludobójstwa

Jak wynika z dotychczasowych ustaleń, w zaledwie kilka pierwszych miesięcy od wybuchu II wojny światowej na Pomorzu Gdańskim wymordowano kilkanaście tysięcy obywateli II RP. Powojenne szacunki oscylowały nawet wokół liczb rzędu 50 000–60 000 ofiar. Obecnie mówi się raczej o skali zbrodni na poziomie … Czytaj więcej…

Ponad 8 tysięcy lat temu, tam gdzie dziś rozciąga się suchy krajobraz pustyni Gobi, istniały rozległe jeziora i doliny porośnięte bujną roślinności

Pustynia Gobi 8000 lat temu. Polsko-mongolski zespół bada dawne jeziora

Tam, gdzie dziś królują piach i susza, przed tysiącami lat istniały jeziora, które przyciągały łowców-zbieraczy. Dzięki najnowszym wynikom badań geoarcheologicznych wiemy, że w południowej Mongolii istniał wówczas znacznie bardziej przyjazny człowiekowi klimat. Polsko-mongolski zespół odkrył ślady krótkotrwałych obozowisk, miejsca produkcji narzędzi kamiennych oraz ślady … Czytaj więcej…

ArcheoWizualizacje: ankieta o obrazach SI w archeologii. Dołącz do badania!

Wczoraj uruchomiono badanie o tym, jak odbieramy wizualizacje przeszłości tworzone przy pomocy sztucznej inteligencji (SI). Ankieta jest dla osób pełnoletnich, także spoza środowiska naukowego. Wypełnienie zajmuje około 10 minut. Formularz jest dostępny pod adresem: https://archeowiesci.webankieta.pl/. Ankieta trwa do czwartku, 30 października 2025, do godz. … Czytaj więcej…

Późnośredniowieczny miecz odkryty pod Iławą

W październiku 2025 r. Joanna Kocięda ze Stowarzyszenia „Ylavia” w podiławskim lesie natrafiła na fragmenty późnośredniowiecznego miecza. Choć artefakt pokrywa warstwa rdzy, jego konstrukcja wskazuje na broń długą używaną przez rycerstwo w XIV lub XV wieku. Co mówią o nim eksperci i dlaczego podobne … Czytaj więcej…

Pozostałości dwóch z wielu pieców hutniczych odkrytych na stanowisku w Zaborowie

Nie przeworskie, lecz jastorfskie? Hutnictwo pod Zaborowem starsze o ponad 100 lat!

Na zachód od Warszawy, na terenach tzw. Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego, archeolodzy dokonali kluczowych ustaleń. W Zaborowie piece hutnicze pracowały już w IV–III wieku p.n.e., a więc znacznie wcześniej, niż dotąd przypuszczano. Za zmianą datowania stoją analizy nasion, węgli drzewnych i gęsta siatka badań terenowych … Czytaj więcej…

Widok na cmentarzysko (fot. Adrian Chlebowski/CAŚ UW)

Idol z Argisztihinilii i inne odkrycia na Wzgórzu św. Dawida

Ogłoszono wyniki drugiego sezonu badań ormiańsko-polskiej ekspedycji w Argisztihinili, ufortyfikowanym mieście królestwa Urartu na Kaukazie Południowym. Wykopaliska domów w dzielnicy rezydencjalnej oraz cmentarzyska urnowego przyniosły nowe dane na temat codziennego życia i praktyk religijnych mieszkańców sprzed ponad 2,5 tysiąca lat. Ormiańsko-polska ekspedycja, pod kierunkiem … Czytaj więcej…

Kolosy Memnona

Grobowiec Amenhotepa III otwarty dla zwiedzających po ponad 200 latach!

Ponad dwie dekady międzynarodowych prac konserwatorskich przywróciły blask jednemu z najważniejszych królewskich grobowców w Egipcie. Po raz pierwszy od ponad dwóch stuleci grobowiec króla Amenhotepa III – jednego z najpotężniejszych i najbardziej wpływowych władców starożytnego Egiptu – zostaje udostępniony zwiedzającym. (Opublikowane pierwotnie zdjęcia z … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.