Tylko w Archeologii Żywej na bieżąco publikujemy najnowsze odkrycia archeologiczne, ciekawe znaleziska w Polsce i wyniki od dawna prowadzonych badań. Od 2018 roku organizujemy plebiscyt pt. „Archeologiczne Sensacje”, w ramach, którego wraz ze swoimi Czytelnikami i innymi specjalistami wybieramy najważniejsze badania, odkrycia i znaleziska polskiej archeologii w minionym roku.
Wszystkie dotychczasowe zestawienia można znaleźć w tym miejscu.
Migracje ludzi na wschód były odpowiedzią prehistorycznych społeczności łowiecko-zbierackich w Europie na pogarszające się warunki klimatyczne sprzed ponad 12 tys. lat – wykazał międzynarodowy zespół archeologów. Wyniki ich badań ukazały się właśnie w artykule opublikowanym w „PLOS One“[ref]SCHMIDT I., GEHLEN B., WINKLER K., ARRIZABALAGA … Czytaj więcej…
„Znaleziono sztylet sprzed 2800 lat!” – ogłosiły media z entuzjazmem. „Wyjątkowy, rytualny, halsztacki!” – podchwyciły profile w mediach społecznościowych. Historia rozeszła się błyskawicznie. Niestety, prawda okazała się mniej romantyczna – i młodsza, a cała sprawa ujawniła poważny problem: co się dzieje, gdy instytucja publiczna … Czytaj więcej…
Na szczycie jednego ze wzniesień w San Isidro w zachodnim Salwadorze odkryto unikatowy depozyt pięciu ceramicznych figurek datowanych na około 410–380 rok p.n.e. Odkrycie jest o tyle istotne, że podważa dotychczasowe przekonanie o izolacji kulturowej prekolumbijskiego Salwadoru. Wyraźne podobieństwa figurek z San Isidro do … Czytaj więcej…
W rejonie Wyżyny Śląsko-Krakowskiej odkryto najstarsze ślady wydobycia rudy ołowiowej na obszarze dzisiejszej Polski, datowane na wczesną epokę żelaza! To przełom w naszej wiedzy o pradziejowej metalurgii – i dowód, że pierwszym metalem pozyskiwanym na tych ziemiach nie była miedź, lecz ołów. Gdy myślimy … Czytaj więcej…
Dwaj członkowie Stowarzyszenia Inventum, Rafał Proszowski i Mariusz Lampa, natrafili w lasach pod Częstochową na miecz sprzed ok. 1700 lat – zabytek, który mógłby stać się ozdobą niejednego muzeum w Rzymie czy Atenach. Jak to możliwe, że rzymska broń trafiła na tereny dzisiejszej Polski? I co mówi … Czytaj więcej…
Egipska mumia znana jako Tajemnicza Dama, przechowywana w Muzeum Narodowym w Warszawie, przez lata była błędnie identyfikowana jako szczątki kapłana Hor-Dżehutiego. Zespół Warsaw Mummy Project (WMP), prowadzony przez Marzenę Ożarek-Szilke i dr. Wojciecha Ejsmonda, zaprezentował już wcześniej rekonstrukcję jej twarzy. Tym razem skupiono się … Czytaj więcej…
Z najnowszej analizy ponad 60 kości z Jaskini Maszyckiej wynika, że ludzie zamieszkujący ją 18 tys. lat temu praktykowali kanibalizm. Wskazują na to ślady na zachowanych kościach, w tym próby wydobycia szpiku kostnego – powiedział PAP archeolog Dariusz Bobak. „Jaskinia Maszycka jest stanowiskiem bardzo … Czytaj więcej…
Polsko-francuski zespół naukowców zidentyfikował w zbiorach Muzeum Częstochowskiego trzy kolejne pradziejowe ozdoby z żelaza meteorytowego. Pochodzą one z cmentarzyska datowanego na wczesną epokę żelaza. To przełomowe znalezisko, które wzbogaca naszą wiedzę o wykorzystaniu kosmicznych surowców przez dawnych rzemieślników. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie … Czytaj więcej…
Dzięki cyfrowym narzędziom polscy badacze podjęli się ambitnego zadania rekonstrukcji grobowca jednego z dostojników starożytnego Egiptu. Pomimo, że fizyczna lokalizacja grobu zaginęła, naukowcy przywrócili mu kształt – tym razem w wirtualnym świecie. To nie tylko fascynująca podróż w przeszłość, ale także przykład, jak technologie … Czytaj więcej…
Na zboczach andyjskich wulkanów Inkowie wznosili budowle, które były czymś więcej niż zwykłymi schronieniami. Tambos, wysokogórskie stacje postojowe, odgrywały kluczową rolę w pielgrzymkach ku świętym szczytom, gdzie składano ofiary bogom. Dzięki badaniom polskiego zespołu badawczego udało się lepiej zrozumieć funkcję tych miejsc oraz ich … Czytaj więcej…
Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.
