W epoce brązu na terenach obecnej Polski i Ukrainy odbywały się wielkie migracje

W epoce środkowego brązu na tereny dzisiejszej Polski i Ukrainy napływały liczne fale migracji – piszą polscy naukowcy na łamach „Nature Communications”. Ich ślady odczytywane są dzięki nowym badaniom genetycznym. Badania populacyjne oraz studia nad pokrewieństwem społeczności z epoki brązu (2300/2200 – 1200 lat … Czytaj więcej…

skąd wzięli się Indoeuropejczycy

Indoeuropejczycy i ich pochodzenie – nowe dane paleogenetyczne

W jednym z ostatnich numerów magazynu „Science” można przeczytać trzy artykuły, w których ogromny zespół paleogenetyków i archeologów odpowiada na szereg istotnych pytań dotyczących historii m.in. Bliskiego Wschodu i Europy. Najważniejszym wydaje się spektakularne odkrycie tego skąd wzięli się Indoeuropejczycy. Paleogenetycy już od ponad … Czytaj więcej…

Papuasi najstarsi ludzie

Przodkowie Aborygenów jednymi z pierwszych, którzy opuścili Afrykę

Badania genetyczne cieszą się w ostatnich latach słuszną popularnością. Dostarczają bowiem informacji na temat zmian w krajobrazie kulturowym i genetycznym świata. Istnieją jednak wyjątki, o czym świadczą badania zespołu prof. Eske Willersleva z Uniwersytetu w Kopenhadze. Okazuje się, że nie wszędzie dochodziło do tak … Czytaj więcej…

Konie Udomowienie

Naukowcy odkryli gdzie i kiedy oswojono konie domowe!

Konie domowe (Equus ferus caballus) pochodzą z pontyjsko-kaspijskiego stepu na północy Kaukazu, skąd w ciągu kilku wieków opanowały pozostałą część Eurazji. To wynik obszernego badania opartego m.in. na analizie genetycznej. Dzięki pracy 162 naukowców – archeologów, paleontologów, lingwistów i genetyków – udało się rozwikłać … Czytaj więcej…

W Chorwacji odkryto osadę rzymskich migrantów-osadników

Ślady po zabudowie wzniesionej przez migrantów-osadników z Dalmacji – jednej z prowincji Cesarstwa Rzymskiego – chroniących się przed plemionami germańskimi odkryli archeolodzy na wyspie Rab w Chorwacji. Odkrycia poświadczające ruchy ludnościowe w tak wczesnym okresie są rzadkością w archeologii. Do znaleziska doszło w ramach … Czytaj więcej…

Dlaczego Akad Upadl

Gwałtowna zmiana klimatu nie spowodowała upadku imperium akadyjskiego

W ostatnim numerze czasopisma Antiquity ukazał się tekst pokazujący na podstawie analiz biochemicznych kości ludzkich z kilku stanowisk położonych w północno-wschodniej Syrii, że w XXII wieku p.n.e., kiedy upadało imperium akadyjskie, nie nastąpiła żadna zmiana w lokalnej gospodarce, która mogłaby być odpowiedzią na długotrwałą suszę. Nawet … Czytaj więcej…

Pejzaż doliny Tehuacán

Nowe datowanie wskazuje na wczesne zaludnienie Ameryk

Badacze z Uniwersytetu Stanowego w Iowa pod kierownictwem doktora Andrew Somerville’a dokonali ważnego odkrycia związanego z materiałem pochodzącym z jaskini Coxcatlán w stanie Puebla w Meksyku. Wyniki ich badań rzucają nowe światło na zaludnienie obu Ameryk. Stare znaleziska przebadane na nowo W latach sześćdziesiątych … Czytaj więcej…

Etruskowie Gdzie Mieszkali

Etruskowie i zagadka ich pochodzenia

Pytania o pochodzenie różnych starożytnych ludów niemal od zawsze rozpalały umysły profesjonalnych badaczy i amatorów, prowadząc do tworzenia oryginalnych, a czasem karkołomnych koncepcji. Tajemnica pochodzenia Etrusków, twórców pierwszej cywilizacji miejskiej na terenie Italii, już od czasów starożytnych wzbudza liczne kontrowersje. Starożytni autorzy, począwszy od … Czytaj więcej…

Rozbieżna linia ludzkości? Zbadano DNA księżniczki z Sulawesi

Wciąż istnieje wiele niewiadomych na temat historii populacji wczesnego człowieka współczesnego w południowo-wschodniej Azji, gdzie dane archeologiczne są skąpe, a klimat tropikalny nie sprzyja zachowaniu starożytnego ludzkiego DNA. Jednak tak jak w przypadku najnowszego odkrycia z indonezyjskiej wyspy Sulawesi, czasem wytrwałość naukowców się opłaca, … Czytaj więcej…

Ostatnie odkrycia z Supraślu wskazują na obecność nowych materiałów kultury pucharów dzwonowatych

Eneolityczni podróżnicy Pucharów Dzwonowatych w Supraślu

W Supraślu, na pograniczu polsko-białoruskim, znaleziono unikatowe przedmioty społeczności Pucharów Dzwonowatych, które mogły być związane z odległymi regionami wybrzeży Atlantyku i Wysp Brytyjskich. Czyżby byłyby to ślady eneolitycznych podróżników, którzy niczym Marco Polo, przebyli tysiące kilometrów w celu pozyskania nowych, cennych i egzotycznych surowców oraz przedmiotów? … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.