Ceglane kopuły apsyd i wykopy w Starej Dongoli. W tle widać Nil.

Wielki Kościół Jezusa w Starej Dongoli jeszcze większy? Mógł mieć 47 m szerokości

Czy w Starej Dongoli stał największy kościół średniowiecznej Nubii? Sudańsko-polska ekspedycja odsłoniła schody prowadzące do Wielkiego Kościoła Jezusa i po raz pierwszy dotarła do poziomu jego pierwotnej posadzki. Wykopaliska dają podstawy do nowych szacunków rozmiarów budowli, a w sąsiednim kościele archeolodzy natrafili na drobne … Czytaj więcej…

Widok wykopalisk archeologicznych w Domu z maską w cysternie w Ptolemais, z odsłoniętymi murami rzymskiej rezydencji i zespołem badawczym

Uczta dla oczu! Polacy odkryli w Ptolemais salę biesiadną sprzed ok. 1800 lat

Polscy naukowcy odsłonili kolejne pomieszczenie jednej z rzymskich rezydencji w starożytnym Ptolemais. Zachowana dekoracja pozwala rozpoznać jego przeznaczenie, a ślady uszkodzeń przypominają o burzliwych losach całego domu. To najnowszy rezultat badań prowadzonych we wschodniej Libii. Podczas październikowych wykopalisk w 2026 roku zespół pod kierunkiem … Czytaj więcej…

Archeolodzy Bogusław i Bożena Chorążowie z Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej podczas rozmowy o badaniach w Soli.

Po sól do Soli już 2500 lat temu? Nowe odkrycie na Żywiecczyźnie [WIDEO]

Blisko 9000 zabytków, ślady działalności sprzed ponad 2500 lat i zagadkowe pozostałości średniowiecznej zabudowy. Badania archeologiczne w Soli na Żywiecczyźnie wskazują, że już w pradziejach mogło tam funkcjonować miejsce pozyskiwania jednego z najcenniejszych wówczas surowców. Sól to dziś niewielka wieś położona w gminie Rajcza, … Czytaj więcej…

Göbekli Tepe z zaznaczonymi miejscami dwóch pochówków oraz grób zbiorowy ze skupieniem czaszek i kości długich.

Pierwsze groby odkryte w Göbekli Tepe! Czy wyjaśnią zagadkę setek ludzkich kości?

Od początku badań Göbekli Tepe archeolodzy znajdowali wśród pozostałości monumentalnych budowli setki fragmentów ludzkich kości. Niektóre nosiły ślady celowych nacięć, inne wyglądały tak, jakby trafiły tam przypadkiem. Przez lata trudno było wyjaśnić ich pochodzenie. Pierwsze odkryte na stanowisku pochówki pozwalają dziś spojrzeć na tę … Czytaj więcej…

Archeolodzy podczas badań cmentarzyska w Kwiatkowicach, z kamiennymi konstrukcjami grobów widocznymi w wykopie

Groby sprzed 1000 lat w Kwiatkowicach. Broń, biżuteria i kamienne konstrukcje

Archeolodzy zakończyli trzeci sezon badań cmentarzyska w Kwiatkowicach w województwie łódzkim. Odkrywane zabytki i pochówki pozwalają zajrzeć do świata mieszkańców XI-wiecznej Polski oraz śledzić zmiany zachodzące w ich obyczajach pogrzebowych. Kwiatkowice leżą w powiecie łaskim, około 25 km na zachód od Łodzi. Od 2024 … Czytaj więcej…

Brązowa moneta Seutesa III z otworem do zawieszania zestawiona ze zdjęciem miejsca jej odkrycia w wykopie.

To najstarsza znana moneta z wykopalisk w Polsce! Zabytek z Łysej Góry ma ponad 2300 lat

Mały przedmiot z brązu odnaleziony podczas tegorocznych wykopalisk na Łysej Górze pod Chorzelami okazał się najstarszą znaną monetą odkrytą podczas wykopaliskowych badań archeologicznych na ziemiach współczesnej Polski. Wybito ją w Tracji pod koniec IV w. p.n.e., około 1500 km od miejsca odnalezienia. Jak mogła … Czytaj więcej…

Widok cerkwi w Szczawnem z lotu ptaka z powiększeniem przedstawiającym odnalezioną niemiecką pickelhaubę.

Nieznany cmentarz wojenny odkryty w Szczawnem. Kim byli pochowani żołnierze?

Archiwalny plan doprowadził badaczy do miejsca, które niemal całkowicie uległo zapomnieniu. W Szczawnem w gminie Komańcza odnaleziono zapomniany cmentarz z czasów I wojny światowej. Ponad 20 jam grobowych, elementy umundurowania oraz ślady zabiegów medycznych pozwalają odtworzyć losy żołnierzy kilku armii – w tym jednej, … Czytaj więcej…

Dłoń w niebieskiej rękawiczce trzyma dwa nieregularne, silnie skorodowane fragmenty metalu

Przełom w poszukiwaniach grobów polskich żołnierzy w Łambinowicach!

Po ponad 80 latach od zakończenia wojny archeolodzy natrafili na Starym Cmentarzu Jenieckim w Łambinowicach na zespół grobów, który może być długo poszukiwaną kwaterą polskich żołnierzy wziętych do niewoli przez Niemców. W jednym z pochówków odnaleziono guziki z polskim orłem oraz połówkę wojskowego znaku … Czytaj więcej…

Widok z drona na archeologów pracujących w wykopie przy pionowej ścianie wapiennego ostańca w Przewodziszowicach.

Ślady ataku sprzed 600 lat w Przewodziszowicach? Wyniki nowych badań

Średniowieczna strażnica w Przewodziszowicach należy do najmniej poznanych warowni Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Najnowsze badania archeologiczne przyniosły jednak zaskakująco bogaty materiał zabytkowy – od licznych elementów uzbrojenia po przedmioty codziennego użytku. Znaleziska mogą być śladem ataku na warownię, ale ostateczną odpowiedź przyniosą dopiero dalsze analizy zabytków. … Czytaj więcej…

Widok z drona na wzgórza, dolinę i wykopaliska na stanowisku Bushat w północnej Albanii.

Nowe odkrycia w zaginionym mieście Ilirów

Bushat to położone w północnej Albanii (ok. 10 km na południe od współczesnej Szkodry) iliryjskie stanowisko osadnicze, które stanowi bardzo już rzadki w Europie przykład „zaginionego miasta” – jeszcze do niedawna całkowicie wymazanego nie tylko z map, ale i z ludzkiej pamięci, nawet pamięci … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.