warmińsko-mazurskie

Warmińsko-mazurskie województwo to jedno z 16 województw w Polsce, położone w północno-wschodniej części kraju. Sąsiaduje ono z województwami: pomorskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, podlaskim oraz graniczy z Rosją i Litwą. Region ten słynie z bogatego dziedzictwa historycznego oraz licznych stanowisk archeologicznych, które dostarczają cennych informacji o przeszłości tych ziem.

Najciekawsze stanowiska można podzielić na dwie grupy: widoczne w terenie, które warto odwiedzić osobiście, oraz bez formy terenowej lub z utrudnionym dostępem, których historię najlepiej poznawać poprzez lekturę.

Stanowiska widoczne w terenie (zdecydowanie warte odwiedzenia):
– Zamki krzyżackie – imponujące warownie, z których wiele zachowało się w bardzo dobrym stanie. Zamek w Lidzbarku Warmińskim jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych zamków w Polsce i zwany jest czasami „Wawelem Północy”.
– Grodzisko w Pasymiu – istotny ośrodek władzy we wczesnym średniowieczu, funkcjonujący jeszcze przed ekspansją Piastów. Dziś widoczne są przede wszystkim pozostałości wałów obronnych.
– Osiedle nawodne w Mołtajnach – unikalna osada kultury kurhanów zachodniobałtyjskich (400-100 p.n.e.), usytuowana na sztucznej wyspie na Jeziorze Arklickim, z zachowanymi śladami falochronu i mostu. Choć dziś nie różni się od naturalnych wysp, jej widok można podziwiać z brzegu jeziora.

Stanowiska bez formy terenowej (polecane do poznania przez lekturę):
– Barczewko, znane jako „Warmińskie Pompeje” – zaginione średniowieczne miasto, które zostało zniszczone w 1354 roku i przez stulecia pozostawało nietknięte. Dopiero w XXI wieku archeolodzy rozpoczęli jego badania, odsłaniając prawdziwą „kapsułę czasu” i bezcenne świadectwa życia w późnym średniowieczu.
– Cmentarzysko z okresu rzymskiego w Biskupcu – stanowisko archeologiczne, na którym odkryto pozostałości rzymskiego cmentarzyska oraz liczne artefakty z tego okresu. Choć znacznie młodszy, to w okolicy znaleziono również największy dotąd skarb denarów karolińskich z IX wieku.
– Święte jezioro Galindów w Czaszkowie – dziś nieistniejące dawne jezioro i stanowisko bagienne datowane na okres wpływów rzymskich i wędrówek ludów. Odkryto tu wyjątkowe depozyty broni, ozdób i przedmiotów codziennego użytku, które świadczą o rytualnym charakterze tego miejsca.

Wszystkie odkrycia archeologiczne w województwie warmińsko-mazurskim opisywane na stronie czasopisma „Archeologia Żywa”: