10 Najważniejszych Odkryć Archeologicznych 2025

10 najważniejszych odkryć archeologicznych 2025. Archeologiczne Sensacje 2025

Najstarsze, największe i najważniejsze, podsumowujemy szóstą edycję plebiscytu na „Archeologiczne Sensacje 2025”! Konkurs organizowany z inicjatywy czasopisma „Archeologia Żywa” to okazja do świętowania najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii. Poniżej prezentujemy finalistów i zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie … Czytaj więcej…

Bumerang Polska Najstarszy Na Swiecie

Najstarszy bumerang na świecie ma jednak 40 000 lat. Pochodzi z terenów obecnej Małopolski

Międzynarodowy zespół badawczy potwierdził wiek zakrzywionego ciosu mamuta z Jaskini Obłazowej (woj. małopolskie), uznawanego za najstarszy znany bumerang na świecie. Nowe wyniki datowań wskazują, że liczy on około 42–39 tysięcy lat, a więc jest starszy od słynnych australijskich odpowiedników o ponad 30 tysięcy lat. … Czytaj więcej…

Krakowscy archeolodzy już w XIX wieku realizowali program badania jaskiń - Jaskinia Maszycka była jedną z nich

W ciemnościach prehistorii. Pierwsze badania jaskiń w Małopolsce

W drugiej połowie XIX wieku, inspirowani europejskimi odkryciami w dziedzinie archeologii prehistorycznej, krakowscy uczeni zaczęli interesować się badaniami jaskiń. Postulat prowadzenia badań stanowisk jaskiniowych szczególnie mocno podkreślał Izydor Kopernicki po powrocie z międzynarodowego kongresu antropologii i archeologii prehistorycznej w Brukseli. Na posiedzeniach Komisji Archeologicznej … Czytaj więcej…

Krakowscy archeolodzy już w XIX wieku realizowali program badania jaskiń - Jaskinia Maszycka była jedną z nich

Pradziejowi mieszkańcy Jaskini Maszyckiej praktykowali kanibalizm

Z najnowszej analizy ponad 60 kości z Jaskini Maszyckiej wynika, że ludzie zamieszkujący ją 18 tys. lat temu praktykowali kanibalizm. Wskazują na to ślady na zachowanych kościach, w tym próby wydobycia szpiku kostnego – powiedział PAP archeolog Dariusz Bobak. „Jaskinia Maszycka jest stanowiskiem bardzo … Czytaj więcej…

Podczas badań zarejestrowano 30 nowych stanowisk archeologicznych oraz zweryfikowano inne miejsca o potencjalnej wartości naukowej (fot. Marta Osypińska)

Polski zespół odkrył nieznane stanowiska i malowidła w Serengeti

Polscy archeolodzy dokonali niezwykłych odkryć w Tanzańskim Parku Narodowym Serengeti, identyfikując ponad 30 cennych stanowisk archeologicznych, w tym nieznane wcześniej malowidła naskalne, fragmenty ceramiki i narzędzi kamiennych. Badania, które są pierwszymi polskimi pracami archeologicznymi w tym regionie, prowadzą dr hab. Marta Osypińska, prof. Uniwersytetu … Czytaj więcej…

Igły z oczkami, datowane na okres od 40 000 do 26 000 lat temu, umożliwiły tworzenie bardziej precyzyjnych i funkcjonalnych ubrań

Rewolucja igieł. Jak paleolityczne narzędzia zmieniły historię ubioru?

W czerwcowym numerze „Science Advances“ ukazał się artykuł, który przybliża istotne ustalenia dotyczące ewolucji ubioru w paleolicie. Czy to możliwe, że igły z oczkami sprzed tysięcy lat były kluczem do przetrwania naszych przodków w surowych klimatach? Ustalenia badaczy sugerują, że tak. Według autorów publikacji … Czytaj więcej…

Badacze powrócili do Jaskini Ra

Wznowiono badania w Jaskini Raj. Liczne kości w centrum uwagi

Archeolodzy wznowili badania w Jaskini Raj, zlokalizowanej w miejscowości Chęciny, w Górach Świętokrzyskich. Celem tych prac jest zarówno rekonstrukcja zmian klimatycznych w pradziejach, jak i badanie życia neandertalczyków. Już po kilku dniach pracy odkryto m.in. poroża reniferów oraz kości niedźwiedzia jaskiniowego. Dr hab. Małgorzata … Czytaj więcej…

Neandertalczycy Datowanie

Nowa technika datowania ujawnia zwyczaje życiowe neandertalczyków

Przełom w metodach datowania archeologicznego rzucił nowe światło na zwyczaje neandertalczyków na paleolitycznym stanowisku El Salt w Hiszpanii. To pionierskie badanie, którego wyniki opublikowano niedawno w czasopiśmie „Nature“[ref]HERREJÓN-LAGUNILLA Á., VILLALAÍN J.J., PAVÓN-CARRASCO F.J., SERRANO SÁNCHEZ-BRAVO M., SOSSA-RÍOS S., MAYOR A., GALVÁN B., HERNÁNDEZ C.M., … Czytaj więcej…

Badacze powrócili do Jaskini Ra

Kości wymarłych ssaków sprzed tysięcy lat odkryte w Jaskini Raj

Kości lwa jaskiniowego, mamuta i poroża reniferów odkryli archeolodzy podczas prac prowadzonych w Jaskini Raj (Świętokrzyskie). Celem badań jest analiza i szczegółowa rekonstrukcja zmian klimatycznych i środowiskowych, jakie zaszły w pradziejach na południu Polski. – „Jaskinia Raj, to jedno z najbardziej znanych i najważniejszych … Czytaj więcej…

Ben Bacon, entuzjasta archeologii, który dokonał tego odkrycia, przez lata studiował kropki i charakterystyczne symbole, jak te w jaskini Lascaux (fot. JoJan, CC BY 4.0, z Wikimedia Commons)

Ukryta treść w malowidłach jaskiniowych Europy odczytana przez amatorskiego pioniera!

Przez dziesięciolecia badacze podejrzewali, że wydawałoby się losowe kropki i kreski na malowidłach jaskiniowych w całej Europie skrywają ukrytą treść, jednak dotąd nie byli w stanie ich odczytać. Dzięki pracy amatorskiego pioniera okazuje się, że mogły one służyć do śledzenia okresów rozrodczych dzikich zwierząt, … Czytaj więcej…