Kłodzko – co wiemy o początkach miasta?

Czeski kronikarz Kosmas, w swej kronice pod rokiem 981 zanotował śmierć pewnego Sławnika. Musiał on być kimś znaczącym, bo byle kto do kronik nie trafia. No dobra, czasem się tacy trafiają ale nie było tak w tym przypadku. Sławnik stał się powszechnie sławny z … Czytaj więcej…

Pyrzyce – dawny spichlerz Pomorza Zachodniego

Pewnie niejeden fan rolnictwa dałby wiele, by móc sobie pouprawiać ziemię np. w okolicach Pyrzyc. Nie ma w tym nic dziwnego, w końcu miasto posiada ziemię, którą zwą czarną. Czarna ziemia pyrzycka nie różni się zbytnio od innych czarnym ziem. Posiadała jednak moc sprawczą … Czytaj więcej…

Sławków – niewinne miasto przeklęte

Jest takie małe miasteczko w województwie śląskim, które przez setki lat stało sobie niewinnie i niezauważenie. Z ową niewinnością i niezauważeniem nie było podobno tak przypadkowo. Bo przecież nie przez przypadek rzuca się klątwę na miasto i jego mieszkańców. Świętosław był z zasady Milczący. … Czytaj więcej…

Rekonstrukcja Port Puck

Powstała wirtualna rekonstrukcja średniowiecznego portu w Pucku

W średniowiecznym Pucku istniał nie jeden, ale trzy porty – ustalili archeolodzy podwodni z Centrum Archeologii Podwodnej UMK w Toruniu. Działały jeden po drugim, od X do XIV w. Eksperci przygotowali animację tego, który istniał w czasach panowania Bolesława Krzywoustego. Port w Pucku uznawany … Czytaj więcej…

Szreńsk – przedsionek chrześcijaństwa

Wiele dzisiejszych wiosek i małych miejscowości posiada znakomitą, bogatą i niejednokrotnie zapomnianą historię. Ukryte na mapie Polski, pośród tysięcy innych, często na pierwszy rzut oka niczym szczególnym się nie wyróżniają. Kto z Was słyszał o wiosce Szreńsk? W średniowieczu słyszało o niej wielu. W … Czytaj więcej…

Soba – stolica zagadkowego królestwa chrześcijańskiej Nubii

Jej powierzchnia wynosiła kilkaset hektarów. Znajdowały się tam duże klasztory, bogato wyposażone kościoły i piękne ogrody. Soba, jedna ze stolic średniowiecznej Nubii, jest dla naukowców prawie nieznana. Polscy badacze rozpoczynają tam szeroko zakrojony projekt badawczy. Soba była stolicą jednego z trzech nubijskich królestw zlokalizowanych … Czytaj więcej…

Metsamor, położone w pobliżu stolicy Armenii Erywania, jest jednym z najbardziej znanych stanowisk archeologicznych w tym państwie (fot. M. Truszkowski)

W armeńskim Metsamor odkryto okazały dom z grobem kapłanki lub urzędniczki

Wewnątrz dużego i bogatego domu sprzed ponad 2,5 tys. lat w Armenii archeolodzy odkryli pochówek kobiety – być może kapłanki lub urzędniczki. Tego rodzaju groby bardzo rzadko występują w tym rejonie – uważają odkrywcy, archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego. Metsamor, położone w pobliżu stolicy Armenii … Czytaj więcej…

Kolejny sezon badań ruin antycznej Bassani

Pozostałości ważnej budowli, być może świątyni, i fragmenty świetnie zachowanych murów obronnych antycznego miasta – Bassania – sprzed ok. 2 tys. lat odkryli polscy archeolodzy w Albanii. Do 2018 roku jego ruiny uznawano za naturalne ostańce skalne. Do odkrycia zaginionego, starożytnego miasta w północno-zachodniej … Czytaj więcej…

Polskie wykopaliska w Tell el-Farcha zmieniły wizję początków cywilizacji faraońskiej

Badania w Tell el-Farcha w Egipcie zupełnie zmieniły wizję początków państwa egipskiego. Odkryto tam m.in. jeden z najstarszych na świecie browarów czy unikatowe złote figurki sprzed ok. 5 tys. lat. W piątek w Poznaniu naukowcy obchodzą 20-lecie tych wykopalisk. Tell el-Farcha to stanowisko położone … Czytaj więcej…

Catalhoyuk

Çatalhöyük w ostatnich stuleciach swego istnienia. Jak upadało miasto

Druga połowa VII tys. BC na Bliskim Wschodzie przynosi powolny kres cywilizacji neolitycznej, zanikanie wielkich ośrodków o charakterze protomiejskim oraz przemieszczanie się ich mieszkańców na wcześniej niezasiedlone obszary. W efekcie tego procesu pierwsze społeczności rolnicze pojawiły się na Bałkanach, aby stamtąd dotrzeć na pozostałe … Czytaj więcej…

Działalność czasopisma „Archeologia Żywa” w latach 2026–2027 jest dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego – w ramach programu „Czasopisma 2026”.