, , ,

W Nowym Objezierzu odkryto osadę budowniczych rondela


Słowa kluczowe: , , , , , ,

Udostępnij:

Osadę sprzed ponad 7 tys. lat odkryli archeolodzy w Nowym Objezierzu (zachodniopomorskie). Znajduje się niedaleko monumentalnego rondela – obiektu z tego samego okresu. Mieszkali w niej najprawdopodobniej budowniczowie obiektu.

Osada usytuowana jest ok. 250 m na południowy wschód od pozostałości rondela (nazwa nawiązuje do kolistego kształtu), znajdującego się na polu pod Cedynią, w miejscowości Nowe Objezierze. Do poszukiwań badacze używali drona, który pozwala fotografować tzw. wyróżniki roślinne, powstające w miejscach, w których kiedyś zostały naruszone naturalne nawarstwienia w ziemi.

Na terenie osady znajdują się pozostałości osadnictwa z różnych okresów – powiedziała PAP dr Agnieszka Matuszewska z Uniwersytetu Szczecińskiego.

„Oczywiście dla nas najważniejsze jest to, że udało się odkryć przynajmniej jeden dom, który był współczesny z rondelem. Nie wykluczamy, że w pozostałych wykopach, które dopiero zaczynamy badać, zarejestrujemy relikty innych domostw. W tym momencie nie można tego stwierdzić na pewno, ponieważ dopiero zaczęliśmy badania osady i nie wszystkie obiekty są już datowane” – wskazała archeolog.

Na osadzie odkryte zostały dotychczas ślady jednego domu o bardzo charakterystycznej dla tego czasu konstrukcji – to rów fundamentowy wykopany na planie trapezu. Jak wskazują badacze, tego rodzaju konstrukcje stały się popularne na północy Polski dopiero około 200 lat później. W jednym z wykopów znaleziono także pochówek.

„Prawdopodobnie grób, który dopiero zaczęliśmy odczyszczać, również jest z czasu funkcjonowania rondela. Poza tym znajdujemy fragmenty naczyń glinianych, przedmioty wykonane z krzemienia i kamienia, w tym siekiery kamienne i płyty szlifierskie” – wyliczała dr Matuszewska.

Dodała, że utrudnieniem są liczne obiekty z kultury łużyckiej (z pierwszej poł. I tysiąclecia p.n.e.), które zacierają obraz zabudowy, ponieważ zniszczyły starsze obiekty.

Odkrycie osady może przybliżyć badaczy do rozpoznania kontekstu społecznego i osadniczego dla centrum ceremonialnego, którym był rondel, a to jest jednym z kluczowych celów projektu. „Innymi słowy, chcemy poznać, gdzie i jak mieszkali budowniczowie i użytkownicy rondela. Jest to bez wątpienia najtrudniejsza część projektu, ponieważ dotąd nie były znane w tym rejonie wsie z tego okresu” – zaznaczył kierujący projektem prof. Lech Czerniak z Uniwersytetu Gdańskiego.

Badacze spodziewają się odkrycia większej liczby tzw. długich domów. Obecnie – w ostatnim sezonie realizacji projektu – prowadzone są końcowe prace na rondelu. Głównym celem jest dokończenie badań w obrębie tzw. bramy zachodniej.

„Już w tej chwili dysponujemy prawdopodobnie największą serią dat radiowęglowych dla tego rodzaju obiektu w Europie, co pozwoli nam nie tylko dokładnie rozpoznać historię użytkowania tego obiektu, ale i podjąć dyskusję z już przyjętymi ustaleniami” – zaznaczył prof. Czerniak.

Naukowcy wskazują, że odkrycia w Nowym Objezierzu można nazwać przełomowymi.

„Do tej pory nie znaliśmy osad kultury ceramiki wstęgowej kłutej (z którą wiązany jest rondel) z terenu Pomorza Zachodniego, ale nawet w Polsce północnej znamy wyłącznie pojedyncze domy lub półziemianki” – zaznaczył archeolog.

Dodał, że duże znaczenie ma też fakt badania rondela i osady jako złożonego kompleksu, dającego wgląd zarówno w życie codzienne, jak i ceremonialne.

Rondel, który powstał przed 4800 r. p.n.e. to konstrukcja o średnicy 110 m. Składała się z czterech dookolnych rowów z centralną częścią, która była osłonięta przez trzy palisady. Do wnętrza prowadziły trzy bramy. Badacze ustalili, że funkcjonowała przez około 200-250 lat.

Obiekt badany jest od 2017 r. Rondele – jak wskazują naukowcy – dla lokalnych społeczności miały szczególne znaczenie. Wskazują na to azymuty, jakie można wyznaczyć między centralnym punktem obiektu a bramami. Zagadkowy jest fakt, że funkcjonowały na dość ograniczonym obszarze (Węgry, Austria, Czechy, Słowacja, Niemcy i Polska) i w stosunkowo krótkim czasie, między 4850–4600 p.n.e.

Podobne obiekty, co do funkcji, a do pewnego stopnia również formy, budowano jednak niezależnie w różnych epokach i regionach Europy (najbardziej znanym obiektem jest Stonehenge).

W ostatnim sezonie badań obiektu w Nowym Objezierzu uczestniczą naukowcy z Gdańska, Poznania, Szczecina i Warszawy – archeolodzy i badacze innych dyscyplin, a także studenci. Badania finansowane są ze środków Narodowego Centrum Nauki.

Źródło: naukawpolsce.pap.pl

Dziennikarka PAP | Oficjalna strona

Dziennikarka naukowa w Polskiej Agencji Prasowej.

Udostępnij:

CZY TEŻ W DZIECIŃSTWIE CHCIAŁEŚ BYĆ ARCHEOLOGIEM?

My od zawsze! Cześć, ARCHEOLOGIA ŻYWA to mały zespół osób kochających odkrywanie i pisanie o przeszłości. Czujemy jednak, że wciąż zna ją zbyt mało osób. Pytanie, czy chcesz nam pomóc w promocji naszej historii?

2 komentarze do wpisu „W Nowym Objezierzu odkryto osadę budowniczych rondela”

  1. Jeżeli byli to pierwsi rolnicy, którzy przybyli do Europy, to ciekawe byłoby poznać ich pochodzenie antropologiczno-genetyczne. Jak wyglądali? Skąd przybyli? Czy zawierali małżeństwa z tubylczymi myśliwymi-zbieraczami? Przed kim się bronili? Jak wyglądało otoczenie rondla (rondela) i osady: czy był to las pasterski, z trawą między drzewami, czy raczej karczowali lasy pod pastwiska lub korzystali tylko z naturalnych łąk do wypasu swego bydła? Czy uprawiali pszczelarstwo? Czy funkcje, jaki przypisuje się Stonehenge miały wspólne cechy z funkcjami rondeli na ziemiach polskich? Itd.

    Odpowiedz
    • Nie sposób na wszelkie te pytania odpowiedzieć w jednym komentarzu, a nawet krótkim artykule 🙂 Powoli staramy się uzupełniać informacje na naszej stronie, ale mamy niestety bardzo ograniczone moce przerobowe. Jeśli znajomość języka angielskiego nie jest problemem to najlepiej zapoznać się z jedną z najbardziej aktualnych publikacji o archeologii terenów współczesnej Polski pt „Past Societies”. Co prawda w sieci jest ogólnodostępna tylko część artykułów, ale akurat te poruszające temat pierwszych rolnikach, ich kontaktów z łowcami i budowlami megalitycznymi są udostępnione. Spis treści wraz z linkami można znaleźć na naszej stronie w tym miejscu: https://archeologia.com.pl/the-past-societies/ . Ewentualnie możemy polecić inne artykuły polskojęzyczne.

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

css.php