potop szwedzki

POTOP SZWEDZKI był okresem wojen i walk o toczonych w latach 1655-1660 między Szwecją (Imperium Szwedzkim) a Polską (Rzeczpospolitą Obojga Narodów). Potop szwedzki był jedną z odsłon II wojny północnej, czyli konfliktem toczącym się między Szwecją a pozostałymi państwami europejskimi, jak Polska, Rosja, Brandenburgia, Siedmiogród, Austria, Dania czy Holandia.

Przyczyny potopu szwedzkiego
Główną przyczyną potopu szwedzkiego były dążenia Szwecji do uzyskania dominacji w Europie i rozszerzenia swoich wpływów. Szwecja była wówczas potęgą militarną i gospodarczą. Zaś jej król – Gustaw II Adolf, był zdeterminowany, aby uczynić ze Szwecji jeszcze silniejsze państwo. Do wybuchu potopu szwedzkiego przyczyniły się również inne czynniki, jak walka o sukcesję w Rzeczpospolitej a Szwecji, a ważną rolę odgrywały również konflikty na tle religijnym, między katolikami a protestantami, co przekładało się na dobór sojuszników.

Skutki potopu szwedzkiego
Konsekwencje potopu szwedzkiego były ogromne, zarówno dla państw biorących udział w konflikcie, jak i dla całej Europy. Wojny te spowodowały ogromne straty ludzkie i materialne oraz zmieniły mapę polityczną Europy Północnej i Środkowej.

Wojna i okupacja Rzeczpospolitej Obojga Narodów przez potop wojsk szwedzkich spowodowały w Rzeczypospolitej ogromne straty demograficzne na skutek działań wojennych, głodu, chorób i epidemii (zginęło nawet do 40% całej populacji Rzeczypospolitej) zniszczenia materialne (zniszczono ponad 50% całego majątku) oraz wielkie straty dóbr kulturalnych, zagrabionych przez Szwedów. Dosłownie co drugi zamek w dzisiejszej Polsce ma w swej historii epizod związany z obleganiem, a często i zdobyciem, ograbieniem i spaleniem przez Szwedów. Rzeczpospolita w wyniku wojny utraciła zwierzchnictwo nad Prusami Książęcymi i Inflantami. Traktaty welawsko-bydgoskie pozwoliły na umocnienie Brandenburgii na arenie międzynarodowej. Umocniła się wówczas również pozycja Rosji, z którą Rzeczpospolita toczyła równoległą wojnę w latach 1654–1667.

To wszystko spowodowało, że jednym z najbardziej zauważalnych skutków szwedzkiego potopu było późniejsze osłabienie międzynarodowej pozycji Rzeczpospolitej.

Odkrycia i badania z czasów potopu szwedzkiego opisane na stronie Archeologii Żywej