, , ,

Słynna Równina Dzbanów – wreszcie wydatowana


Słowa kluczowe: , , , , ,

Udostępnij:

W Laosie, na północnym krańcu Gór Annamskich, głównego pasma na Półwyspie Indochińskim, znajduje się obszar nazywany płaskowyżem Xiangkhoang. W jego regionie leży słynna Równina Dzbanów – grupa ponad stu megalitycznych stanowisk.

Słynna Równina Dzbanów

Nazwa równiny wywodzi się od charakterystycznych kamiennych naczyń o wielkich rozmiarach – mają one od 1 do 2 metrów wysokości, a ich waga sięga 20 ton. Niektórzy badacze uznają je za urny, służące do składania szczątków ludzkich, chociaż nigdy nie ustalono, czy rzeczywiście taka była ich funkcja.

Zagadkowe naczynia

Nie jest to jednak jedyna zagadka dotycząca tych zabytków. Dzbanów jest bowiem kilkaset, nigdy dotąd nie udało się definitywnie określić ani ich wieku, ani twórców. Jak ustalono podczas trwających wciąż badań, wszystkie naczynia powstały w podobnym okresie, a świadczy o tym zbliżony kształt i technika wykonania. Przy dzbanach znajdowane są bardzo zróżnicowane pozostałości takie jak fragmenty naczyń lub innych materiałów. Z tajemniczych dzbanów prawdopodobnie korzystały rozliczne dawne ludy współczesnego Laosu, w różnych okresach, i dotąd nie można było ustalić, kiedy naczynia powstały.

Nowoczesne metody

Na szczęście obecnie w archeologii dostępne są nowe metody datowania, które wcześniej wykorzystywano w badaniach geologicznych. Grupa badaczy kierowana przez Louise Shewan i Dougalda O’Reilly’ego pobrała próbki osadów spod kamiennych naczyń w słynnej Równinie Dzbanów. Za pomocą metody nazywanej datowaniem optycznie stymulowaną luminescencją lub po prostu metodą optyczną (optically stimulated luminescence, także: OSL) zmierzono czas, który upłynął od ostatniego oświetlenia tych osadów. W tym przypadku oznacza to, że udało się ustalić, kiedy ziemia została osłonięta od słońca naczyniem – czyli, kiedy ustawiono dzban.

Według wyników analiz laboratoryjnych próbek z dwóch stanowisk słynnej Równiny Dzbanów, naczynia zostały ustawione prawdopodobnie między 1240 a 660 rokiem p.n.e.

Według wyników analiz laboratoryjnych próbek z dwóch stanowisk słynnej Równiny Dzbanów naczynia zostały ustawione prawdopodobnie między 1240 a 660 rokiem p.n.e.
Naczynia zostały ustawione prawdopodobnie między 1240 a 660 rokiem p.n.e. (fot. S. Popovic, na licencji CC BY-NC-ND 2.0, z Flickr)

Utrudnienia w badaniach

Jak donosi serwis phys.org, chociaż udało się wreszcie określić wiek dzbanów, badacze nadal zastanawiają, w jaki sposób dawnym ludom udało się przemieścić naczynia. Niestety archeolodzy mają olbrzymi problem z badaniem słynnej Równiny Dzbanów, ponieważ w całym regionie płaskowyżu Xiangkhoang znajdują się tysiące niewybuchów i min z okresu wojny w Wietnamie. Według australijskich archeologów prowadzących tam badania, prace są obecnie możliwe tylko na około 10 procent stanowisk.

Więcej o wynikach datowania Równiny Dzbanów można przeczytać w artykule PLOS ONE, opublikowanym w marcu 20211)Shewan L.Chang N., 2021. Dating the megalithic culture of laos: Radiocarbon, optically stimulated luminescence and U/Pb zircon results. “PLOS ONE”, 16(3), p. e0247167.


Autor: Michał Gilewski

Źródło: Oryginalny wpis pojawił się w serwisie Archeowieści dnia 24.06.2021

Redakcja: M.M.

Korekta językowa: A.J.

Partner AŻ | Oficjalna strona

Archeowieści to partnerski serwis informacyjny prezentujący najnowsze odkrycia, badania i hipotezy dotyczące dziejów ludzkości i życia na Ziemi. Reaktywowany w 2021 roku przez Wydział Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Przypisy

Przypisy
1Shewan L.Chang N., 2021. Dating the megalithic culture of laos: Radiocarbon, optically stimulated luminescence and U/Pb zircon results. “PLOS ONE”, 16(3), p. e0247167

Udostępnij:

CZY TEŻ W DZIECIŃSTWIE CHCIAŁEŚ BYĆ ARCHEOLOGIEM?

My od zawsze! Cześć, ARCHEOLOGIA ŻYWA to mały zespół osób kochających odkrywanie i pisanie o przeszłości. Czujemy jednak, że wciąż zna ją zbyt mało osób. Pytanie, czy chcesz nam pomóc w promocji naszej historii?

Dodaj komentarz

css.php