Wraz z końcem roku Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim zakończyło realizację projektu „Nieinwazyjne badania i dokumentacja Krzemionkowskiego Regionu Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego – dobra światowego dziedzictwa, na obszarze komponentu 4 Gawroniec” dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W październiku i listopadzie przeprowadzono skanowanie laserowe oraz badanie geofizyczne powierzchni stanowiska „Gawroniec” w Ćmielowie. Osada górnicza „Gawroniec” to komponent 4 dobra światowego dziedzictwa UNESCO. Należy do jednych z najważniejszych stanowisk osadniczych związanych z górnictwem krzemienia na terenie dzisiejszej Polski. Użytkowała ją ludność kultury pucharów lejkowatych. Ślady działalności człowieka na wzgórzu skupiają się w kilku rejonach o odmiennym charakterze (od typowo osadniczego po produkcyjny).
Badania geofizyczne prowadzone są w oparciu o nieinwazyjne metody prospekcji wykorzystujące specjalistyczne urządzenia do wykrywania różnorodnych obiektów archeologicznych. Wykonuje się je poprzez pomiar zmian właściwości fizycznych gruntu, takich jak opór elektryczny, gęstość i magnetyzm. W ten sposób można rozpoznać strukturę stanowiska archeologicznego, bez konieczności wykonywania wykopów. Najczęściej wykorzystywanymi metodami są: metoda georadarowa, metoda elektrooporowa, metoda elektromagnetyczna, metoda magnetyczna.
Skanowanie LiDAR (Light Detection and Ranging) to technika archeologiczna, która używa impulsów laserowych wysyłanych z samolotów lub dronów do tworzenia precyzyjnych obrazowań 3D powierzchni terenu, odsłaniając struktury ukryte pod gęstą roślinnością lub nawet ziemią. Pozwala ona na bezinwazyjne odkrywanie i mapowanie stanowisk, precyzyjne planowanie wykopalisk, monitorowanie zmian w krajobrazie i ochronę zabytków. Najczęściej archeolodzy stosują ją generując szczegółowe modele terenu, które można analizować wielokrotnie, wydobywając zupełnie nowe informacje.
Badania przeprowadziła Fundacja Relicta we współpracy z firmą Montefortino. Objęły one 7,5 ha prospekcji magnetycznej oraz skanowanie LiDAR na obszarze 19 ha. Do zadań wykonawcy należało także opracowanie wyników badań. Łącznie odkryto kilkaset obiektów archeologicznych tworzących różnego rodzaju układy i zgrupowania oraz wykonano szczegółowy, cyfrowy model powierzchni stanowiska ukazujący jego intencjonalne ukształtowanie, a także miejsca najbardziej narażone na erozję. Wyniki pozwolą na określenie kierunków dalszych prac naukowych oraz pomogą w opracowaniu szczegółowego programu konserwatorskiego dla „Gawrońca”.
Realizacja badań w ramach projektu „Nieinwazyjne badania i dokumentacja Krzemionkowskiego Regionu Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego – dobra światowego dziedzictwa, na obszarze komponentu 4 Gawroniec” była możliwa dzięki dofinansowaniu uzyskanemu w ramach programu „Ochrona zabytków archeologicznych”.
Źródło: Muzeum Archeologiczne i Rezerwat „Krzemionki” (muzeumostrowiec.pl)
Archeolog, doktor nauk inżynieryjno-technicznych, popularyzator. Pierwsza osoba, z którą powinno się kontaktować w sprawie patronatów i ewentualnej współpracy z „Archeologią Żywą”. Post-doc w Katedrze Antropologii Instytutu Biologii Środowiskowej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół kultury materialnej późnego średniowiecza i wykorzystania nowoczesnych technologii w archeologii. Pasjonat multimediów i gier komputerowych. Prowadzący cyklu cotygodniowych popularnonaukowych webinarów pt. „Kontekst”
