Wypracowanie nowoczesnych standardów badania, konserwacji, udostępniania i popularyzacji dziedzictwa kulturowego, a także zbudowanie trwałego międzynarodowego partnerstwa oraz sieci polsko-norweskiej współpracy to główne cele projektu „Dziedzictwo dostępne. Profesjonalizacja kadr kultury i upowszechnienie dziedzictwa kulturowego – interdyscyplinarne partnerstwo Muzeum Narodowego w Lublinie i Muzeum Historii Kultury w Oslo”.
Osoby odpowiedzialne za projekt
Marta Cyran, Marcin Gapski, Wojciech Goleman, Magdalena Postępska
Czas trwania
styczeń 2023 – kwiecień 2024
Partnerzy
Muzeum Narodowe w Lublinie
Muzeum Historii Kultury w Oslo
Finansowanie
Projekt realizowany w ramach Programu „Kultura”, Działanie 2: Poprawa dostępu do kultury i sztuki, dofinansowany ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (MF EOG) 2014-2021
Opis projektu
Celem projektu było wypracowanie nowoczesnych standardów badania, konserwacji, udostępniania i popularyzacji kultury, a także zbudowanie trwałego międzynarodowego partnerstwa oraz sieci polsko-norweskiej współpracy. Projekt realizowany jest dzięki dofinansowaniu Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach funduszy EOG.
Partnerem projektu było Muzeum Historii Kultury w Oslo, jedna z najbardziej znaczących instytucji kulturalnych w Norwegii. To uniwersyteckie muzeum posiada w swoich zbiorach ponad milion obiektów, z dziedzin takich jak archeologia nordycka i śródziemnomorska / orientalna, konserwacja, etnografia, antropologia i historia.
Jednym z głównych efektów projektu jest trójwymiarowe zdigitalizowanie najcenniejszych zabytków reprezentujących dziedzictwo archeologiczne regionu lubelskiego. Do skanowania wybrane zostało 50 zabytków archeologicznych. Blisko połowa pochodzi ze zbiorów Muzeum Narodowego w Lublinie, pozostałe zostały użyczone przez lubelskie instytucje: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie, Muzeum Zamojskie w Zamościu, Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym, Muzeum im. Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim i Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Sandomierzu. Efekty digitalizacji zobaczyć można na dwóch prezentowanych dziś wystawach: wirtualnej „Magia ornamentów. Wirtualne skarby archeologii” i mobilnej „Magia ornamentów. Skarby archeologii Lubelszczyzny”.
Realizowane w ramach projektu działania prowadzone były na dwóch płaszczyznach: eksperckiej – skierowanej do specjalistów i popularnej skierowanej do szerokiej publiczności. W gronie ekspertów podczas dwudniowej międzynarodowej konferencji dyskutowaliśmy na temat wykorzystania technologii cyfrowych w dokumentowaniu, ochronie i zarządzaniu dziedzictwem kulturowym oraz jego upowszechnianiu. Z badaczami, muzealnikami, konserwatorami i osobami amatorsko zajmującymi się poszukiwaniem zabytków debatowaliśmy na temat ochrony zabytków i stanowisk archeologicznych w Polsce, Norwegii i krajach Europy Wschodniej. O to, jak skutecznie opowiadać o dziedzictwie kulturowym pytaliśmy młodzież lubelskich szkół podczas pierwszego w Muzeum Narodowym w Lublinie turnieju debat. Największą publiczność zgromadziły wydarzenia plenerowe: Bitwa nad Bugiem, Festiwal Kresów i Weekend z Archeologią na Zamku Lubelskim.
Istotną częścią projektu było wyrównywanie szans w dostępie do dziedzictwa kulturowego. Realizując wydarzeniach w mniejszych miejscowościach naszego regionu staraliśmy się włączyć w działania odbiorców o ograniczonym dostępie do kultury. Do mniejszości etnicznych i narodowych skierowaliśmy cykl warsztatów i badań społecznych dotyczących Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej. Specjalne touchtoury, obecność tłumaczy PJM i niwelowanie barier architektonicznych umożliwiało uczestniczenie w naszych wydarzeniach osobom z niepełnosprawnościami.
Łącznie w ciągu 16 miesięcy odbyło się 141 różnorodnych wydarzeń w 18 miejscowościach. Uczestniczyło w nich blisko 16 000 osób, a grupa zaangażowanych w organizacje wydarzeń, takich jak odtwórcy historii, artyści i naukowcy liczy prawie 700 osób. Działania ukierunkowane na profesjonalizację kadr kultury zaowocowały 263 przeszkolonymi profesjonalistami. Wydane zostały 3 publikacje, powstał 3-częściowy podcast i 2 wystawy prezentujące zabytki archeologiczne: mobilna i wirtualna.
Zrealizowano w ramach projektu „Dziedzictwo dostępne. Profesjonalizacja kadr kultury i upowszechnienie dziedzictwa kulturowego – interdyscyplinarne partnerstwo Muzeum Narodowego w Lublinie i Muzeum Historii Kultury w Oslo”. Projekt korzysta z dofinansowania o wartości 483 000 € otrzymanego od Islandii, Liechtensteinu i Norwegii w ramach funduszy EOG. Celem projektu jest zbudowanie trwałego międzynarodowego partnerstwa oraz sieci polsko-norweskiej współpracy.
