Archeologia Żywa 2 (76) 2020 | Tajemnice świętych miejsc

Archeologia Żywa 2 (76) 2020

Wśród archeologów krąży żart, że jak nie umiemy wskazać praktycznej funkcji odnalezionego przedmiotu lub obiektu, to uznajemy go za kultowy. Archeologia Żywa 2 (76) 2020 „Tajemnice świętych miejsc” przyglądnie się niektórym z nich.

Archeologia Żywa 2 (76) 2020
  • Save

Dostępny w salonach Empik, Garmond, Inmedio, Relay, Ruch lub w naszym sklepie internetowym.

Wesprzyj jedyne czasopismo archeologiczne w Polsce i zamów nasz numer bezpośrednio do domu.

Anegdota ta dobrze obrazuje ograniczenia archeologii w opisywaniu sfer wierzeń dawnych społeczności. Mitologie i religie, związana z nimi obrzędowość, instytucje i infrastruktura dość często jednak znajdowały wyraz w tworzeniu specjalnych artefaktów, budowli i przestrzeni przeznaczonych ku realizacji duchowych potrzeb ludzi. I to powoduje, że archeolodzy podejmują badania nad dawnymi wierzeniami – rozpatrując pozostałą po nich materię. Tajemnice świętych miejsc są tematem przewodnim prezentowanego numeru Archeologii Żywej.

Choć nasze interpretacje w badaniach nad dawnymi wierzenia często są mocno dyskusyjne (bo nie da się na przykład poprzez eksperyment archeologiczny sprawdzić imienia bóstwa, które uwidoczniono na odkrytym posągu – jak w przypadku tzw. Światowidów ze Zbrucza czy Wolina), to stan ten nie zwalnia nas przecież od stawiania pytań. Tym bardziej, że część pytań znajduje wszak racjonalne wytłumaczenie na drodze archeologii.

Do tej kategorii należy pytanie, jak zbudowano egipskie piramidy? Odpowiedzi na łamach naszej gazety udziela Wojciech Ejsmond. Gdzie znajdowała się legendarna Radogoszcz wraz z centralną świątynią Słowian Połabskich? Odpowiedzi na to pytanie poszukuje Bartosz Tietz. Odpowiedzi na pytania o przedchrześcijańskie wierzenia Skandynawów poszukują Karolina Czonstke i Bartosz Świątkowski, w tekście dotyczącym kompleksu osadniczego w Sorte Muld na Bornholmie. Temat rytuałów dawnych Majów rozgryza Boguchwała Tuszyńska, analizując pozostałe po nich stele, grobowce i miejsca święte. Święte gaje – miejsca kultu ulokowane w przyrodzie, przybliża nam esej Jarosławy Kamieniak. To tylko część pytań o sferę dawnych wierzeń, jakie nurtują autorów tekstów prezentowanych w tym numerze AŻ.

Archeologia Żywa 2/2020 – spis treści

  • 04 / Radogoszcz – świątynia wzniesiona na rogach dzikich zwierząt
    Bartosz Tietz
  • 12 / W objęciach dawnych bogów
    Karolina Czonstke, Bartosz Świątkowski
  • 20 / Święty gaj – sanktuarium pod gołym niebem
    Jarosława Kamieniak
  • 24 / Świetliste mozaiki w Rotundzie
    Magdalena Matczak
  • 32  / Jak budowano piramidy?
    Wojciech Ejsmond
  • 40 / Rytualne praktyki dawnych Majów
    Boguchwała Tuszyńska
  • 48 / Kwiaty bogów
    Izabela Borysławska
  • 52 / Iulin – Iumne – Jómsborg – Wolin
    Paweł Konczewski
  • 56 / Hruboskalsko. Ponad 10 000 lat osadnictwa w skalnych miastach Czeskiego Raju
    Jan Prostředník, Petr Šída
  • 64 / Moctezuma II i jego pióropusz
    Iwona Żelazowska
  • 70 / Tajemnice życia Ötziego
    Magdalena Konczewska
  • 74 / Yamatai – mityczne państwo Dalekiego Wschodu
    Konrad Abramczuk
  • 80 / Prehistoryczny Picasso
    Jakub Okonek
  • 84 / „Święta słodycz”
    Maciej słowiński

AŻ 2/2020 – podgląd

  • Save

Jak budowano piramidy?
Wojciech Ejsmond

Grecki historyk Herodot (V w. p.n.e.) podaje, że faraonowi Chufu brakowało środków do kontynuowania budowy piramidy. Miał więc wysłać swoją córkę do domu publicznego, żeby z tytułu jej pracy zdobyć fundusze. Księżniczka, miała prosić każdego swojego klienta, żeby oprócz zapłaty za jej usługi przyniósł też kamień. Z owych kamieni miała wznieść jedną z małych piramid w Gizie. Takie nieprawdopodobne legendy o powstaniu piramid można by mnożyć i mnożyć. Jak było naprawdę?

  • Save

Radogoszcz – świątynia wzniesiona na rogach dzikich zwierząt
Bartosz Tietz

Jedną z największych zagadek wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny Połabskiej jest kwestia położenia głównego grodu Związku Lucickiego – Radogoszczy / Retry. Było to miejsce plemiennych wieców ze słynną wyrocznią i świątynią, gdzie szczególnej czci doznawał Swarożyc. Mimo 400 lat intensywnych poszukiwań i wskazania kilkudziesięciu potencjalnych lokalizacji grodu, wciąż jesteśmy daleko od jego odkrycia.

  • Save

Święty gaj – sanktuarium pod gołym niebem
Jarosława Kamieniak

Świątynia – tym słowem powszechnie określa się budowlę służącą praktykom religijnym. W przeszłości niektóre religie funkcjonowały w ścisłej symbiozie z przyrodą a ich wyznawcy lokowali swoje święte miejsca wprost w środowisku naturalnym.

  • Save

Yamatai – mityczne państwo Dalekiego Wschodu
Konrad Abramczuk

Uchwycenie początków rozwoju japońskiej państwowości jest niezwykle skomplikowane. Wszystko za sprawą ciągle trwających badań archeologicznych, które potwierdzają lub obalają istniejące przekonania i teorie. Mimo chaosu w badaniach jedna nazwa przewija się już od wielu dekad: Yamatai – państwo, którego lokalizacja jest przedmiotem sporów naukowych.

Archeologia Żywa 2 (76) 2020 – od redaktora naczelnego

Za naszym pośrednictwem zapraszamy też Czytelników do odwiedzenia miejsc kryjących niezwykłe dziedzictwo przeszłości, jak skalne miasto Hruboskalsko w północnych Czechach, o którego atrakcjach piszą Jan Prostředník i Petr Šída. Do greckich Salonik zaprasza Magdalena Matczak, prezentując tekst omawiający wczesnośredniowieczną Rotundę wpisaną na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zaś opowieść Magdaleny Konczewskiej o życiu Ötziego skusi Was może do wizyty we włoskim Bolzano, gdzie znajduje się muzeum poświęcone tej słynnej mumii lodowej. Podróże inspirowane archeologią zostawmy na przyszłość, natomiast już teraz możemy skorzystać z przepisów archeokuchni autorstwa Macieja Słowińskiego, który wyszukał słodkości przyrządzane przy okazji świąt na cześć starożytnych bogów.

Żywię nadzieję, że pandemia COVID-19 nie zmusi nas do odwołania III Spotkania Miłośników Archeologii Żywej (SMAŻ), które zaplanowaliśmy na Wolinie w dniach 19-21 czerwca (więcej szczegółów na okładce obok). Czy pojedziemy wspólnie na Wolin, to czas pokaże. Póki co, zachęcam do lektury mojego tekstu o miasteczku i wyspie Wolin, gdzie znajdziecie też program tegorocznego SMAŻ-u. A przede wszystkim i mimo wszystko, namawiam do lektury całości nowego numeru Archeologii Żywej. I uwaga! Na życzenie Czytelników uruchomiliśmy sklep internetowy oferujący między innymi nasze czasopismo. I nie przyjmujemy już wymówek, że nie można go kupić!

  • Save

Życzymy miłej lektury!

Redaktor Naczelny "Archeologii Żywej" | strona | + wpisy

Archeolog, nauczyciel akademicki, redaktor naczelny AŻ. Pracuje na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu. Jego zainteresowania naukowe oscylują wokół archeologii historycznej oraz wykorzystania archeologii w naukach przyrodniczych i kryminalistyce. Miłośnik niespiesznych podróży.

Pierwszy Sekretarz | + wpisy

Architekt, absolwentka Politechniki Warszawskiej, obecnie sekretarz redakcji Archeologii Żywej. Chętnie zajmuje się również grafiką. Interesuje się historią sztuki, uwielbia wycieczki po Polsce i nie tylko.

Redaktor ds. Wpisów Internetowych | strona | + wpisy

Archeolog. Doktorant Politechniki Wrocławskiej. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego. Pierwsza osoba, z którą powinno się kontaktować w sprawie problemów ze stroną, profilami AŻ lub ofertami patronatów medialnych. Pasjonat technologii i gier komputerowych.

A może jeszcze...

Dodaj komentarz

css.php
Copy link