Polscy archeolodzy odkryli najstarszą świątynię w rejonie Zatoki Perskiej


Kończący się sezon wykopaliskowy misji Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW na stanowisku Bahra 1 w Kuwejcie przyniósł świetne odkrycia. Przedstawiono je podczas prezentacji zorganizowanej w Ambasadzie RP w Kuwejcie.

Znaleziska dokonano na terenie pradziejowej osady, którą archeolodzy określają jako „Bahra 1”. Życie kwitło w niej pod koniec VI tysiąclecia p.n.e. Położona jest w północnym Kuwejcie, na pustyni Al-Subijah. Tam, wśród bardzo licznych zabudowań mieszkalnych rozciągających się na długości blisko 200 m, naukowcy natknęli się na bardzo nietypową – ich zdaniem – budowlę.

„Jest to prostokątny budynek z symetrycznie usytuowaną niszą w jednej ze ścian. W niszy znajdują się resztki po palenisku wypełnione popiołami” – opowiada PAP kierownik wykopalisk w Kuwejcie, prof. Piotr Bieliński z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. U schyłku jej istnienia budowlę otoczono kolistym murem, co – w ocenie naukowca – jest typowym rozwiązaniem dla miejsc kultu u pradziejowych społeczności pustynnych w tym rejonie świata.

Atrakcyjna kultura Ubaid

„To najstarsza do tej pory odkryta w rejonie Zatoki Perskiej budowla, która ma jakiś związek z kultem, a zatem jest to świątynia” – uważa prof. Bieliński. W jego ocenie jest to jednak „anomalia”, bo kolejne budowle o podobnym przeznaczeniu znane są dopiero z poł. III tysiąclecia p.n.e. Są zatem późniejsze o ponad 2,5 tysiąca lat.

Przykładowy fragment naczynia kultury ubaidzkiej (fot. S. Reihe za Centrum Archeologii Sródziemnomorskiej UW)

Kierownik wykopalisk uważa, że inspiracja do jej wzniesienia pojawiła się z terenu Mezopotamii wraz z wpływami społeczności określanej przez archeologów jako Ubaid. Uważa się, że społeczność ta rozwinęła się w Mezopotamii, ale miała globalny zasięg oddziaływania, promieniując na tereny ościenne. Jej materialne ślady w postaci ceramiki i innych charakterystycznych przedmiotów znajdowane są od Turcji po Zatokę Perską.

„Nowo odkryta przez nas świątynia jest bardzo podobna do tej znanej już szeroko archeologom świątyni z Eridu w południowej części Międzyrzecza, co dodatkowo wspiera koncepcje na temat wpływu ludności z tamtego rejonu. Uprawomocnia też koncepcję, że nowo odkryty budynek to faktycznie świątynia” – mówi prof. Bieliński.

Nie tylko sama świątynia

W czasie kończącego się sezonu badawczego w sąsiedztwie wspomnianej budowli dokonano jeszcze jednego odkrycia. Odsłonięte zostały duże fragmenty usytuowanej w centrum osady przestrzeni niezabudowanej, otoczonej przynajmniej z trzech stron zwartą zabudową.

„Rozmiary i regularność granic tego placu każą myśleć o jakiejś formie planowania przestrzennego, co – biorąc pod uwagę okres, z którego pochodzi osada, jest czymś zaskakującym” – komentuje prof. Bieliński. W jego ocenie podobnych przykładów zagospodarowania przestrzeni naukowcy nie znają nawet z osad ubaidzkich z terenów Mezopotamii.

Uzyskane podczas tegorocznych badań dane wymagają jeszcze opracowania i publikacji naukowej. Ale już wiadomo, że te odkrycia znakomicie potwierdzają wyrażaną przez wielu naukowców intuicję, iż korzeni miejskiej cywilizacji należy szukać właśnie w okresie Ubaid i związanej z nim intensyfikacji kontaktów handlowych, wymiany dóbr i idei.

Jak podsumowuje prof. Bieliński – Bahra 1 jest świetnym przykładem „atrakcyjności” kultury Ubaid, która potrafiła silnie oddziaływać nawet na społeczności nierolnicze, żyjące w odmiennych strefach ekologicznych, przekazując im nie tylko elementy kultury materialnej, ale też pewne modele życia, które półkoczowniczy mieszkańcy kuwejckiej pustyni zaadaptowali do swoich potrzeb. Znaleźli się oni w ten sposób w ramach wspólnoty kulturowo-ekonomicznej, która sięgała od Zatoki po Palestynę.

źródło: naukawpolsce.pl (autor: Szymon Zdziebłowski) / pcma.uw.edu.p (autorka: Agnieszka Szulc-Kajak)

Redaktor ds. Wpisów Internetowych | strona

Archeolog. Doktorant Politechniki Wrocławskiej. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego. Pierwsza osoba, z którą powinno się kontaktować w sprawie problemów ze stroną, profilami AŻ lub ofertami patronatów medialnych. Pasjonat technologii i gier komputerowych.

A może jeszcze...

  • Khajuraho – seks na ścianach świątyń [18+] Tylko mały procent z przedstawień zawiera sceny erotyczne, ale to zwykle one przyciągają uwagę większości odwiedzających. Brytyjscy odkrywcy, którzy w pierwszej połowie XIX wieku natknęli […]
  • Çatalhöyük w ostatnich stuleciach swego istnienia. Jak upadało miasto. Druga połowa VII tys. BC na Bliskim Wschodzie przynosi powolny kres cywilizacji neolitycznej, zanikanie wielkich ośrodków o charakterze protomiejskim oraz przemieszczanie się ich […]
  • Archeologia Żywa 4 (70) 2018 Z wielką przyjemnością prezentujemy nasz nowy numer: Archeologia Żywa 4 (70) 2018 "100 lat to tak mało". Jak pewnie się domyślacie, tytuł nawiązuje do jednej z najważniejszych […]
  • Archeologia Żywa 3 (69) 2018 Tak jak we wstępie zaznaczył nasz szef - nadeszły wakacje, a wraz z nimi najnowszy numer Archeologii Żywej 3 (69) 2018 pt. "Grody, Zamki, Twierdze". Co to oznacza dla Polaków? Kto […]
  • Pszczoły i ludzie Pszczoły należą do zwierząt, które zwykliśmy określać żywymi skamielinami – zamieszkiwały Ziemię już w czasach dinozaurów. Niestety, wiele wskazuje, że ery ludzi nie uda im się […]
  • Queens of Spades – kobiety w archeologii Gdy archeologia leżała u swych podstaw wydaje się, że podobnie jak w innych dziedzinach była zdominowana ona przez mężczyzn. Jak bardzo możemy być w błędzie opierając swą wiedzę na […]

CZY TEŻ W DZIECIŃSTWIE CHCIAŁEŚ BYĆ ARCHEOLOGIEM?

My od zawsze! Cześć, ARCHEOLOGIA ŻYWA to mały zespół osób kochających odkrywanie i pisanie o przeszłości. Czujemy jednak, że wciąż zna ją zbyt mało osób. Pytanie, czy chcesz nam pomóc w promocji naszej historii?

Dodaj komentarz