Jedno z najcenniejszych odkryć archeologicznych w Europie zyskuje nową oprawę. Dzięki dofinansowaniu ze środków Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej modernizuje wystawę poświęconą niezwykłemu zespołowi klejnotów, monet i zabytków o królewskim rodowodzie.
Instytucja
Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej
Czas realizacji
2026 r.
Finansowanie
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Opis projektu
W 2026 roku Muzeum Regionalne w Środzie Śląskiej otrzymało dofinansowanie ze środków Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację projektu modernizacji wystawy stałej prezentującej Skarb Średzki. Dzięki przyznanemu wsparciu przestrzeń średzkiego skarbca zostanie odświeżona i dostosowana do współczesnych standardów ekspozycyjnych. Wystawa zostanie wyposażona w nowoczesne rozwiązania multimedialne oraz sprzęt wystawienniczy, które pozwolą w bardziej przystępny i atrakcyjny sposób zaprezentować jeden z najcenniejszych zespołów zabytków średniowiecznej Europy.
Zmodernizowana ekspozycja skoncentruje się na losach Skarbu Średzkiego – od jego powstania i funkcjonowania w kręgu europejskich elit XIV wieku, przez dramatyczne ukrycie, aż po współczesne odkrycie i badania. Kluczowym elementem będzie opowieść o ludziach związanych ze skarbem oraz kontekście historycznym jego powstania.
historia jednego z najcenniejszych odkryć archeologicznych
Centralnym elementem wystawy pozostaje Skarb Średzki – wyjątkowy zespół zabytków odkryty w 1988 roku podczas prac ziemnych w Środzie Śląskiej. W jego skład wchodzą m.in. unikatowe w skali światowej złote klejnoty monarsze, w tym korona, zapona, zawieszki, bransoleta i pierścienie, a także złote i srebrne monety, w tym niemal 4000 groszy praskich oraz srebrny dinar cara Stefana Duszana.
Wieloletnie badania pozwoliły z dużym prawdopodobieństwem odtworzyć losy skarbu. Najcenniejsze elementy, czyli klejnoty monarsze, wiązane są z osobą Blanka de Valois, żony Karol IV Luksemburski. Po jej śmierci klejnoty zostały zastawione przez króla u średzkiego Żyda Mojżesza. Relacje między dworem praskim a Środą Śląską były wówczas możliwe m.in. dzięki działalności Jan ze Środy, kanclerza królewskiego. Z nie do końca wyjaśnionych przyczyn, być może w związku z wydarzeniami towarzyszącymi epidemii dżumy, depozyt został ukryty w piwnicy domu Mojżesza, gdzie przetrwał aż do XX wieku.
Mniej chlubnym epizodem pozostają okoliczności samego odkrycia, czyli przypadkowe natrafienie na skarb podczas prac ziemnych i jego częściowe rozproszenie zanim trafił pod opiekę muzealników.
Otwarcie wystawy
Otwarcie zmodernizowanej wystawy zaplanowano na 4 września 2026 roku.
