Relikty portu odkryto ponad 40 lat temu na dnie Zatoki Puckiej. Dopiero teraz naukowcy, dzięki zastosowaniu szerokiego wachlarza metod poznali jego losy (oprac. W. i K. Juśkiewicz)

Powstała wirtualna rekonstrukcja średniowiecznego portu w Pucku

  • 2.1K
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

W średniowiecznym Pucku istniał nie jeden, ale trzy porty – ustalili archeolodzy podwodni z Centrum Archeologii Podwodnej UMK w Toruniu. Działały jeden po drugim, od X do XIV w. Eksperci przygotowali animację tego, który istniał w czasach panowania Bolesława Krzywoustego.

Port w Pucku uznawany jest za jeden z najstarszych na obecnych ziemiach Polski. Naukowcy uważają, że prawdopodobnie wzniosły go i wykorzystywały wczesnośredniowieczne plemiona słowiańskie, pozostające w kontaktach z mieszkańcami Skandynawii. Chociaż pierwsze ślady działalności morskiej w tym miejscu sięgają późnych pradziejów.

Relikty portu odkryto ponad 40 lat temu na dnie Zatoki Puckiej. Dopiero teraz naukowcy, dzięki zastosowaniu szerokiego wachlarza metod poznali jego losy.

„Okazało się, że tak naprawdę mamy do czynienia nie z jednym portem, ale z trzema, które istniały na przestrzeni dziejów Pucka” – opowiada PAP prof. Andrzej Pydyn z Centrum Archeologii Podwodnej UMK w Toruniu. Naukowiec jest szefem projektu „Virtual Arch”, którego celem jest wykonanie kompleksowej dokumentacji reliktów portu i jego wizualizacji ze środków unijnego programu Interreg Central Europe. Partnerem tego przedsięwzięcia jest miasto Puck.

W ocenie naukowca głównym zadaniem portów było utrzymywanie kontaktów z ludami zamieszkującymi Skandynawię. „Być może na łodziach transportowano na północ niewolników. Państwo piastowskie zbudowało swoją potęgę m.in. na handlu ludźmi” – dodaje archeolog. W obrębie portów znaleziono też dużo fragmentów naczyń ceramicznych typowych dla ludów słowiańskich. „Nie wiemy jednak, co w nich przechowywano i transportowano” – podkreśla naukowiec.

Pierwszy z portów funkcjonował w czasach Mieszka I w X wieku. Zachowały się po nim konstrukcje nabrzeża, pomosty, ale także wrak. Archeolodzy nie są w stanie jednoznacznie ustalić do kogo należała zatopiona jednostka – elementy konstrukcyjne mają cechy zarówno słowiańskie jak i wikińskie.

Następnie, na wschód od pierwszego portu, w XII wieku, w okresie panowania Bolesława Krzywoustego, stworzono kolejne konstrukcje portowe. Niestety ich relikty zostały częściowo zniszczone w XX w. W ramach projektu powstała cyfrowa wizualizacja portu z tego okresu.

Uzyskanie takiego obrazu było możliwe dzięki połączeniu danych archiwalnych, pochodzących z dawnych wykopalisk i dodatkowych badań podwodnych wykonanych z użyciem sond i innych urządzeń pomiarowych.

Dwunastowieczny port był w zarysie owalny i zbudowany na wypłyceniu morskim – był z każdej strony oblany wodą, a na ląd prowadziły z niego mosty lub groble. Zajmował powierzchnię dwóch hektarów. Jego wały wykonano w postaci konstrukcji skrzyniowych. Miejsce pełniło również funkcję osady – żeglarze mogli tam także nocować i mieszkać. „Z tego okresu w rejonie Pucka nie znamy żadnej innej osady, więc wydaje się to wysoce prawdopodobne” – dodaje prof. Pydyn.

Najbliżej ujścia rzeki Płutnicy zachowały się relikty konstrukcji datowane przez naukowców na XIII/XIV wiek. Była to stacja rybacka nadana klasztorowi w Oliwie przez księcia Mściwoja II. Tuż obok niej leżą dwa wraki. Są to pozostałości słowiańskich łodzi okresu późnego średniowiecza.

Wczesnośredniowieczny port w Pucku został ostatecznie opuszczony i zalany po 4 wiekach istnienia przez stale podnoszące się wody Bałtyku. Jak wyjaśnia prof. Pydyn, nie było to wydarzenie jednorazowe, ale długotrwały proces. W 1348 roku Puck uzyskał prawa miejskie i ulokowano go w miejscu obecnego rynku.

Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl

Szymon Zdziebłowski

Dziennikarz PAP
Home Page  Twitter 

Dziennikarz naukowy w Polskiej Agencji Prasowej (PAP) i portalu PAP - Nauka w Polsce. Opublikował szereg artykułów w prasie popularnonaukowej i ogólnotematycznej, m.in. w Przekroju, Wiedzy i Życiu, Archeologii Żywej, Gościu Niedzielnym, Gazecie Wyborczej. Ukończył archeologię i PR na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu.


  • 2.1K
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

2 komentarze do “Powstała wirtualna rekonstrukcja średniowiecznego portu w Pucku

  • Avatar
    23 listopada 2019 at 23:08
    Permalink

    Swietna robota. Dobrze wskazywac i upominac sie o historie Kaszub. Krzywousty nigdy nie rzadzil na Kaszubach. Jego wojny z Pomorzanami sa czesto nazywane jednym z pierwszych ludobojstw. Jego wojska wymordowaly cale polacie ziem dzisiejszego srodkowego Pomorza, gdzie zaginela kultura slowaianska, a na puste tereny weszli Branderburczycy. Nie wiem czy to dobrze na niego sie powolywac

    Reply
  • Avatar
    27 listopada 2019 at 17:51
    Permalink

    Nie bądź śmieszny z tym pierwszym ludobóstwem. Dowiedz się choćby o najeździe Brzetysława czy jakiejkolwiek innej wojnie tamtego okresu. Tak się wtedy walczyło.

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

css.php