
NECROPOLIS 2026 – Pamięć zapisana w przestrzeni. Cmentarze wobec wyzwań XXI w.
Jak chronić dawne cmentarze i miejsca pamięci? W jaki sposób pogodzić zachowanie ich historycznego charakteru ze współczesnymi potrzebami? Jaką rolę w ochronie dziedzictwa sepulkralnego mogą odgrywać badacze, instytucje i lokalne społeczności? Tym zagadnieniom poświęcona będzie konferencja NECROPOLIS 2026, która odbędzie się 19 listopada 2026 roku w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Głogowie.
Pomysł zorganizowania konferencji zrodził się podczas prac terenowych prowadzonych przez zespół muzeum, zajmujący się inwentaryzacją dawnych cmentarzy w regionie. Dokumentowanie ich stanu zachowania, wykonywanie pomiarów i fotografii oraz gromadzenie informacji o poszczególnych nekropoliach ujawniły szereg problemów, które wykraczają poza samą działalność badawczą. Dotyczą one również praktycznych możliwości zabezpieczenia tych miejsc, ich dalszego funkcjonowania i zachowania pamięci o pochowanych tam ludziach.
Konferencja ma stać się okazją do skonfrontowania wyników badań terenowych z doświadczeniami przedstawicieli różnych środowisk. Do wspólnej dyskusji zaproszeni zostaną badacze, muzealnicy, konserwatorzy zabytków, przedstawiciele samorządów oraz osoby zajmujące się na co dzień ochroną i zarządzaniem nekropoliami.
W centrum zainteresowania znajdą się współczesne wyzwania związane z ochroną, dokumentowaniem, zachowaniem i zarządzaniem dziedzictwem sepulkralnym, a także znaczenie dawnych cmentarzy jako świadectw historii i elementów krajobrazu kulturowego. Spotkanie ma służyć wymianie doświadczeń, prezentacji wyników badań oraz poszukiwaniu rozwiązań, które mogą pomóc w skuteczniejszej ochronie tego często trudnego i zaniedbywanego dziedzictwa.
Program konferencji
Program konferencji NECROPOLIS 2026
| 9:00 | Rejestracja uczestników |
| 9:30 | Otwarcie konferencji Wystąpienia Prezydenta Miasta Głogowa Rafaela Rokaszewicza, honorowego patrona konferencji, oraz Dyrektora Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Głogowie, Waldemara Hassa. Necropolis 2026. Idea i założenia |
| 10:10 | Słynne polskie nekropolie na Kresach Wykład inauguracyjny prof. Stanisław Nicieja |
| 10:40 | Śmierć – miejsce – pamięć, czyli jak chowano zmarłych w dorzeczu Odry na przełomie er prof. Artur Błażejewski Uniwersytet Wrocławski |
| 11:10 | Dokumentacja terenowa polskiego dziedzictwa kulturowego w Rumunii. Cmentarze, kapliczki przydrożne i krzyże w Wikszanach, Pojana Mikuli i Nowym Sołońcu Jerzy Akielaszek Głogowska Edukacja Kresowa |
| 11:30 | Dyskusja |
| 11:40 | I przerwa kawowa |
| 12:00 | Moduł samorządowy Anna Obolewicz – Wójt Gminy Jerzmanowa Krzysztof Piotr Wołoszyn – Wójt Gminy Żukowice Przemysław Bożek – Zastępca Wójta Gminy Głogów |
| 12:30 | Specyfika kulturowa cmentarzy żydowskich Krzysztof Bielawski Wydział Historii UW, Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego |
| 13:00 | Od lęku przez pamięć do ducha miejsca. Historia, którą piszą (nie)zapomniane cmentarze ks. Tomasz Stawiak Proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Jaworze |
| 13:20 | Przywracanie pamięci o dawnym cmentarzu ewangelickim w Gostkowie Angelika Nolberczak Fundacja Anna w Gostkowie |
| 13:40 | Dyskusja |
| 13:50 | II przerwa kawowa |
| 14:10 | Wielokulturowe dziedzictwo Praszki i jego ślady w lokalnej historii – dzieje praszkowskiej społeczności żydowskiej Zbigniew Nalichowski Praszkowskie Stowarzyszenie Wielokulturowe |
| 14:30 | Przyszłość i teraźniejszość zabytkowych cmentarzy ewangelickich Piotr Kędziora Babiński Archiwum Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, Fundacja Kamienie Niepamięci |
| 14:50 | 10 lat opieki nad cmentarzem ewangelickim w Łaznowskiej Woli Hanna Szurczak Stowarzyszenie TILIAE |
| 15:10 | Dyskusja i zakończenie konferencji |
Organizatorem konferencji jest Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie, a patronat medialny nad wydarzeniem objęła „Archeologia Żywa”.
