Od 12 do 14 czerwca 2026 roku w całej Polsce odbędą się Europejskie Dni Archeologii. To jeden z najważniejszych cyklicznych projektów popularyzujących archeologię, ochronę dziedzictwa i pracę badaczy, muzealników oraz edukatorów. Magazyn „Archeologia Żywa” jest jednym z patronów medialnych wydarzenia.
Europejskie Dni Archeologii, znane także pod skrótem #EDA, co roku otwierają przed publicznością miejsca, zbiory i historie, które na co dzień nie zawsze są łatwo dostępne. W programie znajdą się oprowadzania po wystawach, prelekcje, warsztaty, pikniki archeologiczne, gry terenowe, spacery z archeologami, pokazy oraz spotkania z osobami, które zawodowo zajmują się badaniem materialnych śladów przeszłości.
To wydarzenie nie jest skierowane wyłącznie do specjalistów. Przeciwnie, jednym z jego głównych celów jest pokazanie archeologii osobom, które dotąd nie miały z nią bliższego kontaktu. Archeologia to nie tylko wykopaliska i zabytki sprzed tysięcy lat, ale także nowoczesne metody dokumentacji, badania laboratoryjne, analiza krajobrazu, ochrona stanowisk, popularyzacja wiedzy i praca z lokalnymi społecznościami. EDA pozwalają zobaczyć tę różnorodność z bliska.
Wydarzenia organizowane pod szyldem Europejskich Dni Archeologii często wykraczają poza standardowy program muzeów, instytucji kultury i ośrodków badawczych. Uczestnicy mogą zajrzeć do pracowni, magazynów i miejsc zwykle niedostępnych dla zwiedzających, spotkać się z archeologami oraz zobaczyć, jak wygląda praca z zabytkami po zakończeniu badań terenowych. Wśród propozycji znajdują się zarówno wydarzenia dla rodzin z dziećmi, jak i zajęcia dla młodzieży, dorosłych oraz osób szczególnie zainteresowanych historią i dziedzictwem.
Polska edycja Europejskich Dni Archeologii rozwija się z roku na rok. W 2024 roku ponad 65 organizatorów przygotowało ponad 150 wydarzeń. W kolejnej edycji było ich już około 200, za które odpowiadało ponad 80 organizatorów i współorganizatorów. Niezależnie od tego, czy tegoroczna odsłona pobije kolejny rekord, EDA 2026 będą okazją do spotkania z archeologią w wielu różnych miejscach w Polsce, od muzeów i rezerwatów archeologicznych po stanowiska badawcze, zamki, grodziska i przestrzenie miejskie.
Europejskie Dni Archeologii odbywają się w Polsce od 2019 roku, ale ich historia zaczęła się wcześniej, we Francji. Wydarzenie zostało zapoczątkowane w 2010 roku przez Narodowy Instytut Archeologicznych Badań Ratowniczych we Francji, czyli Inrap. Dziś ma charakter europejski, a jego patronem jest Alain Berset, Sekretarz Generalny Rady Europy.
Ogólnopolska inauguracja EDA 2026 odbędzie się 9 czerwca w Wieży Książęcej w Siedlęcinie. Tegoroczne otwarcie poświęcone będzie społecznemu zaangażowaniu i wolontariatowi w popularyzacji dziedzictwa archeologicznego. Patronami medialnymi Europejskich Dni Archeologii oraz ogólnopolskiej inauguracji wydarzenia są TVP 3, Polskie Radio, magazyn „Archeologia Żywa” oraz serwis Nauka w Polsce.
Szczegółowy program wydarzeń dostępny jest pod tym linkiem:
https://openagenda.com/en/jea-2026-poland
Organizator
Narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej w celu zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń.
